Udając dziennikarza muzycznego

Przenosiny, zawiesiny

2011-06-26T06:19:00.000-07:00

Dziwna to magia liczb, ale ten - 101 post na blogu - jest najprawdopodobniej ostatnim, przynajmniej na jakiś czas, z mojej perspektywy oby jak najdłuższy. Od kilku miesięcy przygotowywaliśmy wspólnie z Maciejem Karłowskim i Mariuszem Adamiakiem nowy portal jazzowy Jazzarium.pl - i oto objawił się on światu 15 czerwca. Pełnię tam funkcję szefa redakcji i piszę dużo, dużo, dużo [...] dużo więcej i częściej niż tutaj.

Znajdziecie tam recenzje płyt, relacje z koncertów, wywiady z muzykami, kalendarz i sporo muzyki do słuchania i oglądania.
Z własnoręcznie popełnionych przeze mnie tekstów polecam rozmowę z Patem Metheny'm, relacje z Warsaw Summer Jazz Days czy recenzję nowej płyty Jamesa Cartera, nagranej przy udziale m.in. Sinfonii Varsovi i Reginy Carter.

Szukajcie, a znajdziecie - mam nadzieję, że się Wam spodoba!
Pozdrawiam!
kajtek

Otwarte Forum Jazzu

2011-05-10T15:09:00.000-07:00

Witam,

po spotkaniu na konwencji muzyki postanowiliśmy powołać listę mailową i mam nadzieję także poza internetowy byt pod nazwą Otwarte Forum Jazzu. 2 godziny panelu dyskusyjnego podczas konwencji to trochę mało by dobrze przygotować wnioski i propozycje zmian dotyczące sytuacji jazzu w Poslce dla Instytutu Muzyki i Tańca czy Ministerstwa Kultury.

Poniżej przesyłam pierwszy list który pojawił się na grupie, podsumowujacy subiektywnie nasze spotkanie i zapraszający do dalszej dyskusji.

Zachęcam do dołączenia do grupy:

* Nazwa grupy: Otwarte Forum Jazzu

* Strona główna grupy: http://groups.google.com/group/otwarte-forum-jazzu

* Adres e-mail grupy otwarte-forum-jazzu@googlegroups.com

Można też napisać do mnie na facebooku załączając adres emailowy, wtedy sam dołączę osobę zainteresowaną.

Pozdrawiam,

kajtek prochyra

Cześć,

Marek Dusza przygotuje raport z dzisiejszego panelu. Ja chciałbym

wypunktować kilka obszarów tematycznych, których skonkretyzowaniem

powinno się moim zdaniem zająć Otwarte Forum Jazzu.

Przez Otwarte Forum Jazzu rozumiem zbiór osób - Muzyków, Promotorów,

Krytyków, Autorytety a także inne osoby zainteresowane i chcące

poświęcić swój czas i energię dla poprawienia sytuacji jazzu i

środowiska jazzowego w Polsce.

Celem Forum powinno być wypracowanie nie tyle postulatów, ile planu i

kierunków rozwoju środowiska jazzowego w Polsce, tak by ministerstwu

kultury przedłożyć wnioski nie w formie

życzeniowo-intencjonalno-

wizyjnej, ale raczej: Chcemy tego i tego,

planujemy osiągnąć to tak i tak, potrzebujemy takiej i takiej pomocy

MKiDN tu, tu i tu.

Zanim przejdę do "obszarów tematycznych", chciałbym wspomnieć kilku

nieobecnych na konwencji, mam nadzieję, że niedługo obecnych na forum,

nie tylko na grupie mailowej, ale także na spotkaniach twarzą w twarz.

Myślę o:

- środowisku awangardy Mikołaju Trzasce, Raphaelu Rogińskim, Pawle

Szamburskim, Maciu Morettim, Wacławie Zimplu itd

- przedstawicielach wydawnictw płytowych, zarówno wielkich jak np.

Universal (Piotr Rzeczycki) jak i mniejszych, a budujących,

przynajmniej w pewnych kręgach, polską jazzową markę - Marek Winiarski

- Not Two, Wawrzyniec Mąkinia, Tomasz Konwent - Multikulti.

Poprawcie mnie jeśli się mylę, ale, drogi przynajmniej tej pierwszej

grupy nie krzyżowały się dotąd z jazzowymi stowarzyszeniami, a

powinny, jeśli ma ono być reprezentatywne dla środowiska.

Poruszone sprawy do załatwienia:

1. Potrzebne jest stowarzyszenie muzyków jazzowych (Zbigniew Namysłowski)

1a). Kto reprezentuje środowisko jazzowe w Polsce? (Wojtek Konikiewicz)

- czy należy masowo zapisywać się do Polskiego Stowarzyszenia

Jazzowego i na tym gruncie próbować zmieniać świat, czy też należy

powołać do życia nowy byt - zaczynać od zera, bez obciążeń, ale też

bez niczego?

Wymieniam ten punkt jako pierwszy, bo wykonawcą wszystkich pozostałych

powinno być de facto stowarzyszenie zrzeszające ludzi jazzu. PSJ lub

inne.

2. Potrzebne jest stworzenie internetowej (i nie tylko),

wielojęzycznej bazy wiedzy o muzykach i jazzie w Polsce.

Każdy członek stowarzyszenia miałby poświęconą sobie podstronę, z

dyskografią, listą osiągnięć, najbliższymi koncertami, a docelowo

także zdigitalizowaną twórczością (sklep muzyczny). (Andrzej

Kalinowski)

- to dość jasne, potrzeba tylko pieniędzy i przetargu na wykonanie

serwisu, przygotowania ankiety wśród środowiska, oraz osób zajmujących

się aktualizacją strony.

3. Stowarzyszenie powinno być źródłem pomocy prawnej dla muzyków i

promotorów (A. Kalinowski)

a także miejscem, w którym można uzyskać informacje i pomoc w

pozyskiwaniu grantów z wszelkiego rodzaju funduszy polskich, unijnych,

norweskich etc.

- to chyba też dość jasne. tylko skąd wziąć pieniądze na zatrudnienie

owych specjalistów.

4. Konieczne jest otwarcie polskiego środowiska jazzowego na kontekst

europejski (udział w tagach, festiwalach, warsztatach, współpraca z

odpowiednikami stowarzyszenia w innych krajach. (A. Kalinowski)

- jak to zrobić?

- czy powinien to robić Instytut Adama Mickiewicza, jeśli tak to czy

to robi i jeśli nie wystarczająco to dlaczego?

5. Wprowadzenie na arenę europejską polskiego wydawnictwa płytowego,

promującego polskich artystów i ich współpracę z innymi twórcami (A.

Kalinowski)

np. na wzór portugalskiego Clean Feed

- jak to osiągnąć?

- skąd wziąć na to pieniądze?

- czy np. poprzez dotowanie istniejących (mimo wszystko prywatnych i

komercyjnych) wydawnictw jak Not Two czy Multikulti lub inne.

6. Odnowienie marki i przywrócenie prestiżu festiwalu Jazz Jamboree

(Paweł Kwiatkowski)

- skoro nazwa nie jest już zamknięta w sejfie, to co stoi na przeszkodzie?

- skąd wziąć na to pieniądze?

(jak rozumiem np. występując o dofinansowanie do ministerstwa i urzędu

miasta w przyszłym roku, bo w tym sprawa jest już stracona)

7. Edukacja (Marek Dusza, Włodek Pawlik i wielu innych)

- czy potrzebny jest raport o stanie edukacji jazzowej w Polsce?

- czy potrzebny jest nowy wydział jazzu? jak i gdzie?

- co jest źle i jak to zmienić?

(gigantyczny temat, chyba największy ze wszystkich i nic o nim nie wiem)

8. Potrzebny jest klub jazzowy w Warszawie (Marita Alban Juarez)

- co z Tygmontem? Czy można ożywić to miejsce?

- czy możliwe jest powstanie klubu jazzowego na warunkach wolnorynkowych?

- czy możliwe jest powstanie klubu jazzowego, którego mecenasem będzie miasto?

Docelowo mogłaby powstać "sieć" takich klubów stowarzyszenia, w której

np. zasadą mogłoby być granie za bilety, zamykanie baru na czas

koncertu, koncerty familijne o 14tej (Marita)

9. Opieka nad muzykami. Welfare.

- ubezpieczenia muzyków

- co zrobić by Dzień Szakala był tylko dodatkiem dla działań

stowarzyszenia jazzowego a nie najkonkretniejszą szansą na pomoc

muzykowi w potrzebie?

- co zrobić by zasłużeni artyści dostawali wsparcie i honory nie tylko

pośmiertnie?

10. Obecność jazzu w mediach (Maciej Karłowski)

- czy Jazz Forum spełnia swoje zadania?

- czy możliwa jest jakakolwiek ekspansja jazzu na inne anteny niż PR

II czy radioJazz.fm?

- jak promować jazz?

11. Archiwizacja, digitalizacja zbiorów (Krzysztof Sadowski)

12. Współpraca środowiska jazzowego z Instytutem Muzyki i Tańca (Piotr Rodowicz)

nie tylko w kwestii raportu i wniosków dla MKiDN ale także szerzej

patrząc w przyszłość.

- jak będzie wyglądał instytut muzyki, czy będzie przyznawał granty na

projekty jak Polski Instytut Sztuki Filmowej czy realizował inne formy

finansowego wspierania muzyki?

- na jakim poziomie będą zapadały decyzje, czy będzie np. departament

jazzu ze swoim budżetem?

13. Formy finansowania

W większości powyższych punktów sprawa rozbija się o pieniądze.

Oczywiście można ustawić się w kolejce do MKiDN i będzie to trzeba tak

czy siak zrobić, ale nie może to być wyłączne źródło finansowania

działalności stowarzyszenia. Nie wiem z czego utrzymuje się PSJ, ale

należy opracować strategię finansowania chociaż części kosztów pracy

opisanej instytucji.

14. Kolejne spotkanie.

Moim zdaniem powinniśmy spotkać się jeszcze, w jak najszerszym kręgu,

w maju, przed wakacjami, by nie stracić pół roku do października.

Symbolicznym miejscem spotkania mógłby być Tygmont,

alternatywnym Dom Kultury Praga - nie dość, że mają bardzo dobry cykl

Na Pradze Jest Jazz, to jeszcze mieszczą się 300 metrów od mojego

domu.

Chciałbym by na spotkaniu, oprócz jak największej liczby

przedstawicieli środowiska jazzowego z każdej możliwej strony, pojawił

się także ktoś z Otwartego Forum Środowisk Sztuki Tańca, które

przeszło drogę, która przed nami, czy też część drogi przeszło za nas,

bo to oni właśnie uradzili i wychodzili w ministerstwie powstanie

Instytutu Muzyki i Tańca.

Mamy więc aż 14 tematów do dyskusji, a pewnie dojdą kolejne. Plus

oczywiście kwestie związane z samym Otwartym Forum Jazzu i wszystkim

co powyżej napisałem i czego nie napisałem.

Jeśli coś przekręciłem, o czymś zapomniałem, bardzo proszę o dopisanie.

Wydaje mi się, że dla przejrzystości, mam nadzieję burzliwej i owocnej

dyskusji, proponuję następującą strategię:

Jeśli ktoś chciałby zabrać głos w wybranym temacie niech w temat

wiadomości wpisze np.

1. Kto reprezentuje środowisko jazzowe w Polsce?

Wiadomość o takim temacie wysyła na adres grupy czyli

otwarte-forum-jazzu@googlegroups.com

Wiadomość ta trafi do wszystkich z naszej listy.

Kolejne głosy w tym temacie niech będą odpowiedzią na tamtą wiadomość.

W razie czego spróbuję jakoś na bieżąco udrażniać przepływ informacji.

Równolegle zamieszczam powyższy tekst na facebookowej grupie: Co się

dzieje z polskim jazzem?

https://www.facebook.com/home.php?sk=group_165135820189250

Pozdrawiam,

do przeczytania, do zobaczenia,

kajtek prochyra

Nowe oblicze Hery - koncert w Cafe Kulturalna

2011-05-01T09:22:00.000-07:00

Jeśli ktoś mi znowu powie, że w jazz się skończył, albo, że na polskiej scenie nic ciekawego się nie dzieje, to znaczy, że nie był na koncercie Hery.

Czujni słuchacze wiedzieli już od dawna, że mamy kilku świetnych, twórczych muzyków, którzy nie tylko znakomicie grają, ciekawie myślą i poszukują, ale także potrafią pociągnąć za sobą innych twórców - Mikołaj Trzaska, Rapahel Rogiński, Wacław Zimpel czy (na nieco innych warunkach) Ken Vandermark(owski). Poczucie pewnego niedosytu budził fakt, że ich muzyczne przedsięwzięcia miały charakter nietrwały - zawiązanie składu, koncert albo trzy, płyta (jeśli się uda) i projekt, choć często zapadał nie jednemu słuchaczowi w pamięci na bardzo długo, rozpływał się nie wiadomo gdzie. Zapewne będzie tak dalej, bo taka trochę chyba jest natura muzyki improwizowanej, tworzonej energią spotkania danych muzyków w danym miejscu i czasie.

Odstępstwem od tej rozwiązłej praktyki jest zespół Hera, czyli Wacław Zimpel (na ogół klarnet), Paweł Postaremczak (na ogół saksofon), Ksawery Wójciński (kontrabas) i Paweł Szpura (perkusja).

W zeszłym roku ukazała się ich pierwsza płyta, inspirowana po części muzyką liturgiczną, mitologią grecką i oczywiście muzyką improwizowaną. Pisałem o niej entuzjastycznie tutaj.

Niedawno na facebooku Wacław Zimpel napisał tak:

Parę dni temu nagraliśmy w Poznaniu materiał na naszą drugą płytę. Nagrania poprzedził szereg koncertów i prób. Zupełnie niezwykłym przeżyciem było dla nas spotkanie z Hamidem Drakiem, z którym mieliśmy zaszczyt zagrać jam podczas Lubelskiego Featiwalu Jazzowego. To spotkanie otworzyło nas na głębokie stany medytacyjne, których można doświadczać poprzez koncentrację na dźwięku i rytmie. Bardzo chcemy się podzielić tymi doświadczeniami na warszawskim koncercie w Cafe Kulturalna.

Już od pewnego czasu każda nowa praca Zimpla czy z jego udziałem (Passion, Ircha, Zimpel/Kusiołek) dostarczają absolutnie wyjątkowych przeżyć. Nowa odsłona Hery, tym bardziej po chłodnej recenzji ich lubelskiego występu, była dla mnie jazdą obowiązkową.

Koncert w Kulturalnej otworzył Zimpel na małej fisharmonii (? miechowym instrumencie klawiszowym, wielkości walizki) wprowadzając medytacyjny, wyciszony klimat. Widać było, że jest to preludium, wstęp również dla muzyków, by wejść w nastrój, rytm muzyki. Po chwili dołączył do leadera Ksawery Wójciński, w najwyższych, śpiewnych rejestrach pociąganego smykiem kontrabasu. Na to nałożył jeszcze swoje połamane, jakby rozsypywane, wyburzane na naszych oczach rytmy bębnów. Nagle z tego nieporządku wyłowił się repetatywny, grooviący wręcz podkład, riff z klawiszy Zimpla, w parze z wyraźnym, prostym beatem Szpury i szybkim energicznym graniem Wójcińskiego.

Aż tu nagle do gry włączył się Paweł Postaremczak. Boje się zawsze używać słów na D. czy C. ale było w jego grze coś z magii nagrań Coltrane'a - połączenie spokoju, finezji, z jednej strony niepasującego do pędzącej sekcji rytmicznej, z drugiej doskonale w nią wsłuchanego. Fantastyczny, długi, jazzowy popis.

Ledwo wybrzmiał pierwszy utwór, Zimpel, nie czekając na brawa publiczności, uniósł nad nią kilkumetrową trombitę wprowadzając stężałe powietrze w basowe drganie. Postaremczak również zmienił saksofon na instrument (znów dostanie mi się za brak wiedzy) wyglądający jak ludowy protoplasta fagotu, obdarzony bardzo wysokim lekkim, powietrznym dźwiękiem. Rolę trombity przejmuje za chwilę Wójciński a Postaremczak (znów sax) z Zimplem (tym razem na klarnecie basowym) rozpoczynają wspólną, płomienną grę, znów w zaskakująco jazzowym stylu. Zaiste płonący utwór kończą sami, we dwóch kojącym, ciepłym, brzmieniem ich gentle side.

Przez cały koncert widać i przede wszystkim słychać że mamy do czynienia z absolutnie znakomitym i równym zespołem muzyków na niesamowicie wysokim poziomie, zarówno koncepcyjnym, jak i wykonawczym. Muzykologom pozostaje ujmowanie gry poszczególnych muzyków w słowa, ale mnie ich muzyka porywała i fascynowała, energia płynąca od zaklętego w transie Wójcińskiego, niesamowity polot Szpury, który potrafił zarówno stworzyć niespotykany, zagruzowany wręcz chaos i wyprowadzić z niego porządek. Postaremczaka już porównałem do Coltrain'a a Zimpla chwalę przy każdej okazji.

Ostatni utwór znów otwiera wielka nie-harmonia uderzeń Szpury i szarpnięć i Wójcińskiego. Po chwili zapada cisza, w której rozbrzmiewa ponownie mini harmonium Zimpla, a do zespołu dołącza dama na instrumencie zbliżonym do indyjskiego sitar (choć jedynie 4 strunowego, przynajmniej klucze na gryfie były 4). Sekcja Hery, jak wcześniej z nieporządku wyprowadzała groove, tak teraz w świat orientu włącza euro-amerykańską rytmikę. Po chwili już nie słychać ani harmonii Zimpla, ani sitaru(?) choć dama cały czas, w tym samym wolnym tempie, oszczędnie szarpie 4 struny i tak przez kolejne kilkanaście, może więcej minut. Zimpel chwyta klarnet, nogą wciąż operując miechem harmonii. Dźwięki wprowadzają w stan pół-snu, transu, w którym bardzo cieleśnie zaczyna się odbierać muzykę. Coraz mniej słychać, coraz więcej czuć. Odkrywa się nagle, że słuchanie też jest pracą, wysiłkiem, wykorzystaniem energii. Kiedy utwór dobiega końca, po raz pierwszy tego wieczoru, czy nocy, bo na zegarze wybiła już dwunasta) pojawia się miejsce na brawa publiczności - długie, choć obie strony chyba czują, że na bis nie ma już miejsca. Trzeba otrząsnąć się po tym przeżyciu.

Słuchając koncertu Hery, obserwując te wszystkie instrumenty, których nazw nie znam, a za razem przenosząc się w inny wymiar, gdy ich muzyka była chyba bardziej jazzowa niż dotąd, czy niż w ogóle grywa się ostatnimi czasy, zastanawiałem się czy te trombity, fagoty, sitary rzeczywiście są potrzebne, czemu służy ta "ludowość", oprócz tego by wyrósł na niej ten piękny kwiat wspólnej improwizacji? Nie wiem, ale ten kwiat podoba mi się tak bardzo, że wiedzieć, póki co nie muszę.

Bardzo przyjemne to uczucie być świadkiem narodzin nowej muzyki. Bez wątpienia, po czasie yassu, za sprawą poznańskiego Dragona i wydawnictwa Multikulti, krakowskiej Alchemii i Not Two oraz warszawskiej Chłodnej25 (Powiększenia a także kliku innych miejsc) oraz wydawnictwa LADO ABC pojawiła się nam między Odrą a Bugiem nowa muzyczna jakość wielkiej próby. Czekam na nową płytę Hery, i kolejną, i kolejną - pierwszego Zespołu nowej polskiej improwizacji.

Kajetan Prochyra

Tym czasem polecam koncert Hery z poznańskiego Dragona z listopada ubiegłego roku.

Era Jazzu: Regina Carter

2011-04-18T02:22:00.000-07:00

Kiedy jestem na koncercie muzyka, którego bez wątpienia mogę nazwać Artystą przez duże "A" - niezależnie od jego wieku, czy instrumentu, którym włada - uczucia mam bardzo podobne: ten ktoś ma mi coś do powiedzenia i, nie udając, daje mi, kawałek siebie. Tak było na koncercie kwartetu Wayne'a Shortera, tria Vijay'a Iyera a także ostatnio... kwintetu Reginy Carter.

Nie jestem fanem ani skrzypiec w jazzie, ani fuzji tego ostatniego z muzyką świata. Na kwietniowym koncercie Ery Jazzu znalazłem się przez przypadek. Pierwszy utwór, w blasku flashy fotoreporterów, wydał się poprawny. Wesoło, melodyjnie, bez fajerwerków. Wyróżniał się jedynie, choć przez wzgląd na swój tradycyjny strój i nietypowy instrument, Yacouba Sissoko, malijski wirtuoz kory - wydrążonej wielkiej tykwy, z wystającym gryfem, na którym rozpięte jest 21 strun. Po chwili jednak, gdy migawki ucichły rozbrzmiał utwór, po którym było już jasne, że wieczór ten będzie szczególny.

Regina Carter, podobnie jak Jason Moran, stypendystka MacArthur Fellowship, zwanego nagrodą geniuszy, zapowiedziała kompozycję poświęconą ofiarom huraganu Cathrina, który szczególnie dotkliwie dotknął kolebkę amerykańskiego jazzu - Louisianę. Popis rozpoczął na akrodeonie Will Holshauser, znany polskiej publiczności m.in. z Klezmer Madness! Davida Krakauera. Duch jazzowych procesji przemierzających miasto wypełnił salę Palladium, w dodatku akordeon to raczej instrument europejski, obecny głownie w muzyce cygańskiej, żydowskiej, ale także, przynajmniej kiedyś, nieodłączny towarzysz polskich wesel. Można było wyobrazić sobie, że tak jak Holshauser w pierwszej dekadzie XXI wieku, tak kiedyś, jakiś emigrant z Polski mógł szaleć na harmonii nad rzeką Missisipi sto lat wcześniej. Szczególnie poruszające było jednak solo leaderki, której przez kilka minut nie towarzyszył żaden muzyk, żadna sekcja. W absolutnej ciszy zagrała tak, jakby stała na czele pochodu przez Nowy Orlean, pełnego trąbek, bębnów, tarek. Słuchacz w głowie słyszał te wszystkie instrumenty, aż do momentu kiedy w melodii granej przez Reginę pojawiała się pauza, raz dłuższa, raz krótsza. Wtedy do głosu dochodzili nieobecni. Piękny pomysł. Z zadumy wyprowadził jednak zaraz perkusista Alvester Garnett, siłą i polotem swojego udożenia prawie rozniósł mury przy ul. Złotej.

Tematem wieczoru była jednak muzyka afrykańska. Nie było to bynajmniej podyktowane modnym ostatnio trendem. Z doboru repertuaru, nawiązań, a nawet odtworzonego w trakcie koncertu prawdziwego nagrania ludowych muzyków z Mali, widać było jasno ze Regina Carter i jej towarzysze odbyli podróż w poszukiwaniu prawdziwych muzycznych korzeni jazzu i kultury amerykanów pochodzenia afrykańskiego, albo i ameryki w ogóle.
Usłyszeliśmy pieśni Ugandyjskich Żydów (Hiwumbe Awumba), kompozycję "Una Aguinaldo" Afrykanów z Puerto Rico, utwór z repertuaru słynnego śpierwającego niewidomego małżeństwa Amadou i Maryam, muzykę z Madagaskaru i przede wszystkim z Mali.
Muzycy jednak nie stylizowali swojej gry, nie grali "na ludowo". Było to prawdziwe spotkanie jazzowych wirtuozów z tradycją, po to by czegoś więcej dowiedzieć się o samym sobie. Ruch w przeciwnym kierunku wykonał może tylko Yacuba Sissoko, który na korze wykonywał popisy zbliżone do Paco De Lucii czy Ala Di Meoli. Regina Carter zarówno muzycznie jak i przestrzenie stanowiła most między Malijczykiem (z lewej strony estrady) i Holshauserem (z prawej); między tradycją Afrykańską a nowojorkso-żydowską. Wszyscy muzycy wzajem się do siebie uśmiechali, nie pod publiczkę, bawili się grą. Schodząca co jakiś czas w kulisę Regina, w trakcie popisów swoich kolegów dyskretnie tańczyła, kołysała się, czerpała energię by potem oddać ją publiczności i muzykom z nawiązką. Imponująca była ta swoboda, jazzowy "flow" jaki Carter ma na, wydawać by się mogło europejskim, klasycznym instrumencie Paganiniego, Perlmana czy Bacewicz. Z drugiej strony, wszyscy oni, do historii muzyki przeszli właśnie dzięki owemu "flow".
Koncert promował (choć nie wiem czy to dobre słowo, bo póki co płyta dostępna jest wyłącznie w USA lub w formie elektronicznej) najnowszy album artystki pt. "Reverse Thread".
Świetny, popisowy, mądry, nowatorski, niebanalny koncert znakomitych Artystów.
Kajetan Prochyra

Andrzej Przybielski with Oleś Brothers "De Profundis"

2011-04-10T13:02:00.000-07:00

Nie znałem Majora ani Andy'ego Peperskiego, jak mówił o sobie Andrzej Przybielski. Usłyszałem o nim sięgając po wspólną jego płytę z Sing Sing Penelope pt. "Stirli People". Kim był ten znakomity trębacz i wielka osobowość dowiedziałem się tak na prawdę za sprawą tego albumu: "De Profundis" Andrzej Przybielski with Oleś Brothers.

Moja niewiedza nie jest bynajmniej chwalebna, bo szalona, pognieciona, pomazana karta w historii polskiego jazzu, zapisana ręką Przybielskiego wisi lub wisieć powinna w eksponowanym miejscu, w złotej ramie. Jego trąbki zarejestrował po raz pierwszy Czesław Niemen, na płycie "Marionetki", w 1973 roku. Później, w podobnym składzie, z Józefem Skrzekiem i Apostolisem Anthimosem zadął na dwóch płytach SBB. Po drodze nagrał muzykę Krzysztofa Knittla do słynnego spektaklu Teatru Telewizji "Przedstawienie Hamleta we wsi Głucha Dolna", wreszcie Tomasz Stańko zaprosił go na Pyeotl i Witkacego. Potem po nauki do Przybielskiego przychodzili grzecznie yassowcy: Tymon Tymański, Jerzy Mazzoll, Tomasz Gwiciński a także Kazik Staszewski, Stanisław Soyka i wielu, wielu innych. Od początku lat 90tych życia od Przybielskiego uczyli się bracia Olesiowie - Marcin i Bartłomiej "Brat" - muzycy, których przedstawiać nie trzeba.

9 lutego tego roku Andrzej Przybielski zmarł. O tym, jak barwne prowadził życie przeczytać można tutaj lub tutaj, z relacji naocznych świadków. Tutaj zaś można przeczytać piękne wspomnienie o Trębaczu autorstwa Marcina Olesia.

Dokładnie trzy miesiące później, do rąk słuchaczy trafia płyta "De Profundis" - ostatnie wspólne nagranie Andrzeja Przybielskiego z Braćmi Oleś, zarejestrowane w zeszłym roku w Bydgoszczy. "De Profundis" czyli z głębokości, z otchłani. Jak mówi Brat Oleś: Andrzej chciał by nagranie nosiło właśnie taki tytuł.

Album jest rejestracją koncertu, który odbył się 26go kwietnia 2010 roku w bydgoskim Art Cafe "Węgliszek". Muzyka jaka tam rozbrzmiała była kameralna, malarska, choć melodyjnością zapadająca w pamięć. Najważniejsze jest tu jednak brzmienie, sam ton, tembr, barwa, charakterystyczna, dla każdego z tej wspaniałej trójki z osobna i to, co się między nimi przez te, zaledwie trzy kwadranse, wydarza - a tego nikt słowami nie opisze.

W pierwszym zdaniu tego tekstu przyznałem się do wstydliwej niewiedzy z dziedziny, którą się zajmuję. Ośmielić tym chciałem innych jazzfanów młodszego pokolenia, którzy w swoich muzycznych podróżach Majora Bochemusa dotąd nie napotkali. Trafić na jego muzykę nie jest z resztą sprawą prostą - garsteczka jego autorskich płyt nie doczekała się dotąd kompaktowej reedycji. "De Profundis" to, tylko przez nieszczęśliwe okoliczności, piękny hołd złożone wybitnemu Trębaczowi. Muzycznie jest to jednak wspaniała kapsuła czasu, muszla zawierająca niezwykłe, liryczne, choć jakby mówiące, gadające, podśpiewujące, szwarne, szeleszczące, powietrzne brzmienie trąbek Andrzeja Przybielskiego, w towarzystwie młodych, znakomitych muzyków, którzy go rozumieją i potrafią wnieść siebie w jego świat. De Profundis ad infinitum.

RadioJAZZ.FM Poleca!

Kajetan Prochyra

kajtek[małpa]radiojazz.fm

Marcin Wasilewski Trio "Faithful"

2011-03-12T15:47:00.000-08:00

Wasilewski Trio to, po projektach Tomasza Stańko, chyba najbardziej rozpoznawalna na świecie polska grupa jazzowa. Cały czas nazywa się ich młodym zespołem, choć w tym roku Marcin Wasilewski, Sławomir Kurkiewicz i Michał Miśkiewicz obchodzić będą 18tkę - pełnoletniość wspólnego grania. Czy "Faithful" powtórzy sukces międzynarodowej popularności poprzedniego albumu - "January"? Muzycznie wszystko na to wskazuje.

Płyty te w ogólnym zamyśle są dość podobne, nawet od strony strukturalnej: "January" nagrano w Nowym Jorku, a zamyka ją improwizowana ballada pt. "New York 2007"; "Faithful" powstała w studio radiowym w Lugano, a ostatnia ścieżka krążka to "Lugano Lake". Na obu płytach kompozycje leadera przeplatają się z zapożyczeniami od innych muzycznych autorytetów. Już jednak w samym wyborze repertuaru Polacy poszli o krok dalej w nieznane. Nie ma już w tej muzycznej podróży bezpiecznych towarzyszy jak Bjork ("Hyperballad" z "Trio") Prince'a ("Diamonds and Pearls"), Morricone ("Cinema Paradiso"), czy ich wielki nauczyciel - Tomasz Stańko ("Balladyna").

Odwagi wymaga przełożenie na klasyczne trio muzyki Ornette'a Colemana, a w dodatku tytułowanie tak całej płyty. Ale jeśli radzi tak sam Manferd Eicher...
Album otwiera kompozycja Hannsa Eislera, autora m.in. hymnu NRD a także wieloletniego współpracownika Bertolta Brechta. Z nim właśnie napisali "An den kleinen Radioapparat", który na swą płytę zaadaptował Wasilewski. Zaraz po niej rozbrzmiewa niekwestionowany hit albumu autorska kompozycja polskiego pianisty "Night Traind To You". Choć można się śmiać, że jest to raczej historia podróży nocnym pociągiem z Koszalina do Warszawy przez Lębork, Malbork, Nasielsk, Legionowo... a raczej wygodna podróż Deutsche Bahnem z Dusseldorfu do Munchen, kompozycja jest lekka, pełna energii, pogody - prawdziwy przebój w jak najlepszym znaczeniu tego słowa.
Wśród niebanalnych źródeł inspiracji pojawia się jeszcze w kompozycji "Oz Guizos" Hermeto Pascoal - brazylijski jazzman, którego podziwiać można np. w takiej odsłonie...

Najciekawsze, co chyba najważniejsze, są utwory napisane przez samego Wasilewskiego. Obok "Last train..." w pamięć wbija się "Song for Świrek". Dedykowana pamięci Marka Świerkowskiego kompozycja oparta jest jakby na gitarowym riffie, które tutaj wykonuje fortepian. Nie można pominąć "Mosaic", w którym prym wiedzie kontrabas Sławomira Kurkiewicza, czy nastrojowego "Woke up in the desert" i delikatnego, wspomnianego już finału "Lugano Lake".

Jeden z internautów (którego imię i nazwisko nie brzmiało zbyt słowiańsko) nazwał Marcina Wasilewskiego najlepszym pianistą tej planety od czasów... Fryderyka Chopina. Gdzie indziej znaleźć można, obok peanów na cześć "January" obawy czy polskie trio nie będzie miało syndromu drugiej płyty. Na "Faithful" idą za ciosem, szukając nowej muzyki, stawiając na własne pomysły i patenty, a przy tym płyta wydaje się w duchu weselsza. Tymbardziej cieszy, że ich kolejny krążek ma nosić tytuł "Eksperyment". Teoretycznie w trio musi być leader, i jest, jednak czuje się, że ten zespół to jeden organizm - wielką radość sprawia podglądanie jego ewolucji, według rzadko stosowanej nad Wisłą strategii "zrównoważonego rozwoju".

RadioJAZZ.FM Poleca!

Kajetan Prochyra

A na koniec końców... Nie mogłem się powstrzymać przed sięgnięciem po inny standard może i równie znanego Marcina Wasilewskiego:

Angelica Sanchez "A Little House"

2011-03-12T14:23:00.000-08:00

Dla jednych określenie "awangardowy" działa jak zachęta, dla innych odstrasza przed sięgnięciem po daną płytę. Pierwsza solowa płyta nowojorskiej pianistki i kompozytorki Angelici Sanchez "A little house" może być szansą na spotkanie jednych i drugich. Może także i trzecich - amatorów krzyżówek i szarad...

Pierwszym Angelici Sanchez zapewne przedstawiać nie trzeba. Dla porządku wymienić można jej co bardziej znanych i pokręconych muzycznych partnerów: Wadada Leo Smith (Golden Quartet, Organic), Tony Malaby, Michael Formanek (Angelica Sanchez Quartet), Ralph Alessi, Paul Motian (Kevin Tkacz's Lethal Objection), Adam Lane, Tim Berne, Susie Ibarra i tak dalej... Sanchez bez wątpienia należy do gwiazd nowojorskiej sceny niezależnej. Koncerty ma zaplanowane średnio co tydzień, na ogół bez konieczności ruszania się z Nowego Jorku.

Słuchaczy szukających w muzyce ukojenia, bardziej niż mrożącej krew w żyłach przygody, przekonać może rekomendacja Carli Bley:

"Jest taka muzyka, której najlepiej słucha się w samotności. [...] Każdy utwór jest jak historia opowiedziana ci w zaufaniu. [To płyta] pełna niespodzianek, elegancji, o ciekawej, pełnej odniesień strukturze, napisana nowatorskim językiem, zawierająca onieśmielająco oryginalną treść. Nawet utwory w całości improwizowane wydają się mieć swoją fabułę. Jeśli planujecie rozbić się na bezludnej wyspie, spakujcie zawczasu kopię "A Little House".

A teraz zachęta dla szaradzistów melomanów:

/choć z drugiej strony dodać muszę klauzulę: UWAGA! Dalsza część artykułu może zawierać szczegóły fabuły i zakończenia. Tych, którzy chcą rozkodowywać płytę na własną rękę (ucho) - do czego zachęcam - odsyłam do ostatniego akapitu. /

Album otwierają dźwięki szarpanych ręką strun, przeplatane szybkimi, goniącymi po klawiaturze frazami, Nic na tym krążku nie jest jednak przypadkowe. Temat ten - "Chantico" - bierze swój tytuł od imienia azteckiej bogini złotników i jubilerów, a także domowników, którzy wierzyli, że weźmie ona pod swoją opiekę wszystkie drogocenne przedmioty, które pozostawili w domu. Po pokłonie Bogini, Sanchez rozpoczyna swą opowieść i odsłania skarby.

Już po chwili muzykę wypełnia duch spokojnej, filmowej Ameryki w pieśni gwiazdy muzyki country - Hanka Thompsona "I'll Sign My Heart Away". W wersji oryginalnej jest to wyznanie mężczyzny na dzień przed ostateczną rozprawą rozwodową. W swojej wersji, Sanchez zastąpiła śpiew brzmieniem zabawkowego pianina.

"Along the Edge" nawiązuje delikatnie do utworu o podobnym tytule zespołu Concrete Blond. Portugalski tytuł "A Casinha Pequenina" czyli po portugalsku tytułowy A Little House - mały, maleńki domek, to nie językowy ukłon w stronę - Pedro Costy i wydawnictwa Clean Feed. Piękne lekko przytłumione dźwięki fortepianu interpretują tu głos Silvio Caldasa - brazylijskiego kompozytora i pieśniarza, autora tego tematu.

Każdorazowe odkrycie inspiracji daje słuchaczowi oczywiście wielką satysfakcję. Im jednak bardziej zagłębiamy się w te poszukiwania, tym robi się dziwniej. Oto bowiem utwór "Streched", minimalistyczna, romantyczna ballada z elementami muzyki repetatywnej, sięga korzeniami do... twórczości izraelskiego zespołu psychodeliczno-transowego "Infected Mushroom". Fakt takiego spotkanie i to, co wyniosła z niego Sanchez jest powalające...

A tempo i szał nie zwalnia... "Trickle" to nawiązanie do utworu Morgan Van Dam spopularyzowanego przez reklamę telewizorów Samsung. "Crawl Space" to nie cytat z horroru z Klausem Kinskim w roli głównej, ale kompozycji Arta Farmera - a może jest to spotkanie jednego z drugim.

Gdy dotarłem do końca albumu nabierając przekonania, że zagrany przez Sanchez na zabawkowym pianinie, brzmiącym jak pozytywka "Mimi" to cytat z piosenki pod tytułem "Mimi sara" włoskiego piosenkarza Francesco De Gregori, zacząłem się poważnie zastanawiać nad tym, czy aby nie zwariowałem, czy nie gram w filmie "Shutter Island" lub nie za dużo czasu spędzam na youtubie. Może (prawie) wszystkie te odwołania to bzdury i siła sugestii? A może nadużyłem zaufania Chantico...

Prawie każdy utwór na tej płycie to zagadka, cytat, odwołanie. Dekodowanie jej sprawia frajdę, podobną chyba do tej, którą mają amatorzy "Przekrojowych" krzyżówek. Nagroda w tym konkursie jest jednak niewymierna - zachwyt i podziw nad tym jak Angelica Sanchez przetwarza, a może po prostu słyszy muzykę. W tej muzyce nie ma grama kiczu, tandety, czy puszczania oka do słuchacza. Jej interpretacje brzmią jak nowocześnie zagrane jazzowe standardy, gdy w rzeczywistości są kolekcją muzyki, zbieraną przez artystkę zapewne przez całe życie. Płyta ta powinna być wydana podwójnie, wraz z oryginalnymi tematami - źródłami. Wtedy jednak słuchaczowi odebrano by szaradę a błyskotliwość Sanchez może nadto rzucałaby się w oczy. Cudowna, autorska muzyka.

Polecam, choć przestrzegam przed obłędem,

Kajetan Prochyra

Mostly Other People Do the Killing "The Coimbra Concert"

2011-03-06T23:11:00.000-08:00

Gdyby tak można było raz jeszcze posłuchać chyba najlepszego występu na ubiegłorocznym Warsaw Summer Jazz Days, albo przenieść muzyków Mostly Other People do The Killing z zimnego Pałacu Kultury do gorącej Portugalii i zamiast godziny dać im 3 wieczory? To marzenie spełnia się za sprawą wydawnictwa Clean Feed, którego nakładem ukazał się dwupłytowy album "The Coimbra Concert". Po jej wysłuchaniu marzy mi się już co innego... Gdyby tak powierzyć MOPDtK kierownictwo Jazz At Lincoln Center? To by dopiero było!

Mostly Other People Do The Killing (słów tych użyto pierwotnie w odniesieniu do Józefa Stalina) to nowojorski kwartet, który sam o sobie mówi tak:

Nazywamy się Peter, Jon, Moppa i Kevin. Wszyscy przez jakiś czas chodziliśmy do szkół muzycznych. Gramy jazz. Lubimy grać cały jazz, cały czas, wszystko na raz i najszybciej jak to możliwe. Moppa pisze melodie, za wyjątkiem tych, które napisali inni ludzie. Oni są śmieszni. Jazz jest śmieszny. Wkrótce wychodzi nasza nowa płyta. Przyjdźcie zobaczyć jak gramy. Spodoba się wam.

I właściwie wystarczyłoby dopisać: właśnie tak jest!
Okazuje się oto, że w jazzie jeszcze nie wszystko zostało powiedziane, a na pewno mało kto z losów tego gatunku wyciąga takie wnioski jak tych czterech świetnych wariatów.

Każdy z nich jest znakomitym instrumentalistą: Jon Irabagon ma w kieszeni konrtrakt z Blue Note a na koncie m.in. triumf w Międzynarodowym Konkursie Jazzowym im. Theloniousa Monka - dopiero jako czwarty saksofonista w historii konkursu. Trębacz Peter Evans nagrywa swoje autorskie płyty czy to dla Clean Feed czy to dla wydawnictwa Evana Parkera. Shea to szaleniec, muzyk zarówno indie rockowy jak i eksperymentator z duetu Talibam!, z którym gościł w Warszawie kilka tygodni temu. Moppa Eliott jest kontrabasistą, kompozytorem, ale także wykładowcą historii i teorii muzyki. Wszyscy razem zostali w 2009 roku wyróżnieni przez krytyków magazynu DownBeat zwyciężając w kategorii "Rising Star Ensemble".

Znawcy porównują MOPDTK do pojawienia się w świecie boksu Muhammada Ali, który swoją szybkością i stylem mógł upokorzyć każdą zastaną gwiazdę. Inni przypominają, że jazz to muzyka reolucji, w których kolejne fale zmiatają zastany porządek.
Kiedy ogląda się ich na żywo, jeden kącik ust podnosi się do góry w szerokim uśmiechu, drugi zaś opada ze zdziwienia i oszołomienia - ależ oni grają. Ich praca zamknięta na płycie jest jak skok na bungee albo rozpędzony pociąg, przejeżdżający metr przed twoją twarzą - niby nie ma się czego bać, ale włosy na głowie się jeżą, i lepiej na chwilę usiąść, złapać równowagę i oddech.

Najnowszy, koncertowy, dwupłytowy album zawiera dziewięć kompozycji. Teoretycznie mają one swoje tytuły i tematy, ale liczy się tu tak naprawdę wspólna gra, wymiana muzycznych myśli i skojarzeń - muzyka powstająca w danej chwili. W utworze "Blue Ball" odchodzi i powraca motyw "Night in Tunisia", w "Pen Argyl" pobrzmiewa "Love supreeme" Coltrane'a, a doszukać można się tu wiele, wiele, wiele więcej.

Najważniejszy jest jednak przekaz energii, radości i zabawy, jaką daje muzyka.
RadioJAZZ.FM Poleca!

Kajetan Prochyra

p.s.
Po wyśmianiu się już z Jarrettowskiego pastiszu na okładce (i w tytule powyższego albumu, warto prześledzić historię pozostałych okładkowych zabaw i odniesień MOPDtK - rozkodowane by Mariusz Herma and friends: tutaj.

Zofia Chabiera i Ksawery Wójciński na Chłodnej

2011-03-04T13:45:00.000-08:00

Trochę wstyd się przyznać, ale...
...myślałem, że idę na koncert Mewy Chabiery, która na Chłodnej25 wystąpiła w bluesowym repertuarze w towarzystwie czołówki muzyków polskiej sceny improwizowanej. Po dłuższej chwili czekania i ogłoszeniu "Koncert się nie zacznie póki nie będzie zupełnej ciszy" zobaczyłem, że Mewa i Zofia Chabiera to bynajmniej nie ta sama osoba. Znakomitemu kontrabasiście Ksaweremu Wójcińskiemu (m.in. Hera) towarzyszyć będzie oto wokalistka o zupełnie innym (muzycznym) charakterze.

Koncert ten ucieszył mnie przeogromnie! Oto na scenie pojawiła się nowa śpiewająca (i grająca na skrzypcach) artystka, która muzykę, w tym repertuar jazzowego kanonu ("This Bitter Earth" Dinah Washington", "If it's magic" Stevie'go Wondera) interpretuje nie na wzór gwiazd wokalnej estrady, ale (jak sądzę) czerpiąc inspiracje od świętych-wariatek takich jak Meridith Monk czy młoda Judith Berkson. Właśnie na taką muzykę czekam. W dodatku Zofia Chabiera obdarzona jest fantastycznym, ciepłym, potężnym, charakterystycznym, uwodzicielskim głosem, którego nie boi się stawiać w niewygodnych sytuacjach. Mruczy, mlaszcze, kląska, piszczy, chrząka i śpiewa. Z Ksawerym Wójcińskim stworzyli w podziemiach Chłodnej intrygujący duet - na początku występu smyczkowy - kontrabas+skrzypce - a pod koniec czysto wokalny, świetnie bawiąc się hymnem "Hold on just a little while longer".

Do pełnego szczęścia zabrakło mi jednak elementu dość zasadniczego: koncepcji - pomysłu, który zbudowałby dramaturgie i z tego występu stworzył muzyczny spektakl - taki jak albumy i występy wspomnianych amerykańskich wokalistek-improwizatorek-performerek.
Potencjał na wielką muzykę i wielką sztukę jest.

Kajetan Prochyra

p.s.
kolejny świetny plakat Michała Jońcy.

A na koniec, dla nieobecnych balety na temat...

a także...

Robert Majewski, Bobo Stenson, Palle Danielsson, Joey Baron "My one and only love"

2011-02-14T01:31:00.000-08:00

Wierzcie lub nie, ale za każdym razem, kiedy wkładam tę płytę do odtwarzacza, zza zimowych chmur wychodzi wiosenne słońce. Będzie to bez wątpienia jedna z najważniejszych i (oby) najchętniej kupowanych polskich płyt tego roku.
Na wieść o tym jaki zespół zebrał w studio Robert Majewski, chyba każdy polski jazz fan jedną ręką przecierał oczy z niedowierzania a drugą podtrzymywał opadającą szczękę. Do Warszawy na zaproszenie polskiego trębacza przyjechali: Bobo Stenson, Palle Danielson i Joey Baron. Nazwać pierwszych dwóch tytanami czy jednymi z ojców założycieli europejskiego jazzu, to mało powiedziane. Pianista Stenson, to - m.in. współtwórca sukcesów grupy Jana Garbarka ("Sart", "Witchi-Tai-To"), Charlesa Lloyda ("Fish out of water") czy Tomasza Stańko ("Matka Joanna", "Leosia", "Litania"). Kontrabasista Danielsson, w swojej, liczącej około 300 pozycji, dyskografii ma m.in. legendarne nagrania z Keithem Jarrettem ("Personal Mountain", "My Song", "Belonging"). Joey Baron to pierwszy perkusista nowojorskiego Downtown - stały współpracownik Johna Zorna (Masada, Naked City, The Dreamers), gra także z Billem Frisellem, Dave'm Douglasem - pełna lista byłaby naprawdę długa. Pomysłodawcą i producentem nagrania jest Tomasz Gąssowski - autor muzyki m.in. do filmów "Zmróż oczy" i "Sztuczki". Po trochę ponad miesiącu od sesji nagraniowej trafia w nasze ręce, stylowo opakowana, płyta "My one and only love".

Na krążku znalazło się 9 kompozycji, wybranych spośród znanych na całym świecie standardów - "Whan I fall in love", "Body and soul", "The Nearness of you". Polskie akcenty są dwa: "Nie budźcie mnie" Jerzego Wasowskiego (piosenkę tę, ze słowami Jeremiego Przybory w Kabarecie Starszych Panów śpiewała Kalina Jędrusik) oraz "Ballad for Bernt" Krzysztofa Komedy, napisana do filmu "Nóż w wodzie" - chyba najlepszy utwór płyty (choć wybór jest ogromnie trudny). W przypadku tej drugiej kompozycji, trudno wyczuć czy zaproponował ją Majewski czy, Stenson z Danielssonem, którzy nagrali ją wcześniej na Stańkowej "Litanii". Właściwie warto byłoby nie nazywać tych dwóch nagrań "polskim akcentem" - plejada światowych evergreenów to jedyne właściwe miejsce dla muzyki Wasowskiego i Komedy.

Najważniejszy na płycie jest jednak z całą pewnością Robert Majewski i jego flugelhorn. To on prowadzi tę podróż. Tak jak Ornette Coleman powiedział o Charlesie Lloydzie, to samo można rzec o Majewskim: Po prostu gra pięknie.

"My one and only love" to ciepła, delikatna, liryczna, kameralna a wciąż pełnokrwiście jazzowa płyta. Można zapomnieć się wsłuchując w brzmienie Majewskiego, zachwycać się wspólnym graniem Szwedów albo tym jak subtelnie, cichuteńko a jednocześnie przebogato gra Baron. Marzy mi się jednak już kolejna płyta tego Zespołu: "My mad secret lover", na której ci wielcy muzycy daliby jazzowego czadu, tak jak robili nie raz i nie dwa, pchając historię gatunku do przodu, na nowe, niesprawdzone jeszcze tory.

RadioJAZZ.FM Poleca!

Colin Vallon Trio "Rruga"

2011-02-08T03:47:00.000-08:00

Muszę przyznać, że na widok płyty nowego klasycznego tria jazzowego nie przechodzi mnie specjalny dreszcz, chyba, że można za takowy uznać lekko uniesioną brew. Zapewne wielu się ze mną nie zgodzi, ale wydaje mi się, że niezwykle ciężko jest wymyśleć w tej dziedzinie coś, czego nie zrobiliby już Bill Evans Trio na jednym skrzydle, czy The Bad Plus na drugim. Zdarzają się czasem wyjątki takie jak zespół Brada Mehldau'a, Vijay'a Iyera, czy - moim zdaniem niedocenione trio Bjornstad/Danielson/Mazur. W styczniowej aurze Manfred Eicher proponuje nam jednak kolejne trio, w dodatku z kraju zegarków, czekolady, bankowości, ograniczeń prędkości i domów podpiwnicznonych obowiązkowo schronem. Ze Szwajcarii: Colin Valon, Patrice Moret, Samuel Rohrer przedstawiją "Rruga".

Studiowanie tej płyty o dziwnym tytule warto zacząć od lektury książeczki (pisałem już wcześniej, że w drugiej dekadzie XXI wieku ECM postanowił do zdjęć, listy utworów i płac dołączyć także Steve'a Lake w roli Cioci Jadzi - autora słownego wprowadzenia). Okaże się bowiem, że oto ta trójka Szwajcarów musi być całkiem sympatyczna, skoro ich muzyczne zainteresowania w ogromnej mierze pokrywają się z gustami niżej podpisanego. Pianista Colin Vallon przyznaje, że dużo bardziej od muzyki fortepianowej inspirują go głosy - np. Le Mystere des Voix Bulgares (więc pewnie także bułgarski chór żenśki Angelite) a także muzyka z rejonów południowo-wschodniej Europy od Erkana Ogura, przez G.I. Gurdjieffa i Stafana Mutafchieva. Okazuje się również, że Vallon z kolegami jeździ porannymi pociągami, tak jak właśnie w tej chwili niżej podpisany, tyle, że ja o świcie wyruszyłem z Warszawy a Helweci z Brukseli. "Wraz ze wschodem słońca, w oknach wagonu zaczęły rysować się cienie i kontury domów na przedmieściach Brukseli. Ten obraz podpowiedział mi nastrój, którego potrzebowała ta kompozycja" - opowiada o inspiracjach do tytułowego "Rruga" młody pianista. Jeśli to pierwsze znane Wam słowo zaczynające się od podwójnego "r", Valon wyjaśnia dalej: nie chciałem nazywać tego tematu "Podróż", albo "Szlak" - dyskografie są już tego pełne. Z pomocą translatorską przyszła albańska wokalistka Elina Duni, w której zespole grają Valon i Moret.

Na płycie znajduje się też kompozycja z innym trudnym słowem, choć dobrze znanym szczególnie tym, którzy zeszłej wiosny chcieli podróżować samolotem: Eyjafjallajokull. Jeszcze przed wybuchem na Islandii trio postanowiło odbyć muzyczną podróż do wnętrza wulkanu.

Vallon nie jest jednak, jak to często w klasycznym trio bywa, jedynym kompozytorem zespołu. Album otwiera utwór "Telepathy" autorstwa kontrabasisty Patrice'a Moreta, inspirowany... głosem Thoma Yorke'a z Radiohead. Moret firmuje również temat Fjord, który skolei napisał pod wpływem koncertu kwartetu Wayne'a Shortera. Perkusista Samuel Rohrer dorzucił trzy kompozycje: "Polygonia", "Noreia" i wieńczący album "Epilog". Co ciekawe, utwory te przywodzą namyśl kompozycje innego młodego Szwajcara - Nik'a Bartscha. Czyżby taki - energiczny, oszczędny, rytmiczny, repetatywno-minimalistyczny - był "szwajcarski kierunek w jazzie?", oraz z tytułami zaczynającymi się od podwójnej współgłoski - Rruga - Llyria? :-)

Chociaż na płycie "Rruga" Szwajcarzy nie wymyślili na nowo formuły jazzowego trio, stworzyli jednak płytę na miarę roku 2011 - przemyślaną, dojrzałą, spójną, ciekawą, oryginalną i świeżą - wyrosłą ze współczesności - której bardzo dobrze i z zaciekawieniem się słucha. Tak jak unosiłem brew na początku obcowania z tą płytą, tak teraz... wszystko mi się na niej podoba.

Polecam!

Tutaj można posłuchać fragmentów albumu.

Paolo Fresu/ A Filetta/ Daniele di Bonaventura "Misterio Mediterraneo"

2011-02-08T03:05:00.000-08:00

W minionym roku sukcesy wydawnicze monachijskiego ECMu przyniosły głównie nagrania amerykańskie - "Mirror" kwintetu Charlesa Lloyda (z Jasonem Moranem w składzie) oraz "Lost in a dream" Paula Motiana (także z Moranam przy fortepianie. Rok 2011 Manfred Eicher otwiera jednak wyraźnym tonem: oto jest europejski jazz, europejska muzyka improwizowana. Gdzie indziej takiej nie znajdziecie. Grupa wokalna A Filetta wykonująca tradycyjną muzykę korsykańską, spotyka się z dwoma improwizatorami z Włoch - trębaczem Paolo Fresu i bandoneonistą Daniele di Bonaventura. Efektem ich pracy jest onieśmielające, widowiskowe chciałoby się rzec, słuchowisko.

A Filetta to grupa wokalna, która postanowila kontynuować, czy też ocalić od zapomnienia, tradycję korsykańskiej polifonii. Muzyka ta, jak chyba wszystko nad Morzem Śródziemnym, korzeniami sięga antyku. Obecny kierownik tego oktetu: Jean-Claude Acqaviva nie chce być jednak ani archeologiem ani kustoszem w muzeum. Trudno byłoby spodziewać się tego po kimś, kto do zespołu wstąpił w wieku trzynastu lat(!!!). Po 30 latach pracy z zespołem tak sam mówi o swoje "misji": W naszej tradycji odbija się życie ludzi. Dlatego właśnie tak ważne jest by powstrzymać się przed pokusą jedynie odtwarzania tego, co zostało napisane. Żyjemy wśród muzyki, muzyka żyje w nas i ewoluuje poprzez tworzenie jej na nowo. Tak było przez wszystkie epoki. W naszych kompozycjach chcemy poszerzać możliwości tej wokalnej estetyki.

Paolo Fresu, jak wspominany niedawno Stefano Bollani, jest uczniem Enrcio Ravy. Nagrał z nim serię płyt-studiów, poświęconych wielkim jazzowym trębaczom: Davisowi, Bakerowi, Armstrongowi i Beiderbeckowi. Podobnie jak Rava, tylko kilkadziesiąt lat później, nagrywał z Carlą Bley ("The Lost Chords find Paolo Fresu"). Pisze muzykę do filmów, spektakli, performance'ów. Od 1998 roku kieruje festiwalem Time in Jazz.

Daniele di Bonaventura to uznany włoski bandoneonista, pianista i kompozytor. Brał udział w przedsięwzięciach muzycznych i każdego chyba rodzaju - współpracował z Tootsem Tielemansem, Omarem Sosą, Dave'm Liebmanem, Miroslavem Vitousem, Davidem Murray'em i oczywiście plejadą włoskich gwiazd.

Album "Mistico Mediterraneo" otwiera przejmujący, przeszywający prolog "Rex tremendae" z wbijającym się w pamięć chóralnym zaśpiewem "Ne me perdas illa die" - nie gub mnie panie w dzień rozprawy. Zaraz po nim bandoneon di Bonaventury, nagrany, po eceemowsku, tak, że słychać dokładnie każdy guzik, każdy ruch miechu, rozpoczyna liryczną pieśń "Liberata" To chyba najpiękniejszy moment albumu. W soczewce ogniskuje muzyczny pomysł "Mistico Mediterraneo": do świata porywających pieśni kontynuatorów antycznej tradycji korsykańskiej polifonii zaproszeni zostali improwizatorzy. Twórczość A Filetty jest tak pojemna, że nie było (na szczęście!) najmniejszej potrzeby by ją ujazzawiać. To Fresu i Bonaventura mieli sobie znaleźć w niej miejsce na budowanie wartości dodanej. "Liberata" napisana została przez A Filettę do filmu dokumentalnego, poświęconego korsykańskiemu ruchowi oporu w czasie II wojny światowej. Temat ten dał instrumentalistom przestrzeń bardziej jazzową, z solem Fresu trochę w stylu jednego z jego mentorów - Cheta Bakera. W utworze "Le lac" jazzmani musieli jednak zagrać zupełnie inaczej, tworzyć nastrój, przestrzeń, "oświetlenie scenografii" dla tybetańskiej mantry "Om Tare Tutare Soha". Pierwotnie kompozycja ta również powstała pod obraz, tym razem do filmu Erica Valli "Himalaya, l'enfance d'un chef" (za muzykę do tego filmu A Filetta została nagrodzona Cezarem na festiwalu w Cannes). Cieszy bardzo hymn "Gloria", gdzie wreszcie "chwała na wysokości Bogu" niesie w sobie radość, fantazję i zabawę a nie, jak to na ogół bywa, powagę i umartwienie, zarówno w śpiewie wokalistów jak i improwizacji trębacza oraz perkusyjnych poszukiwaniach bandoneonisty.
"La Folie du Cardinal" mogłoby z powodzeniem doczekać się drum'n'basowego remixu. Scherzi veranili może budzić skojarzenia z muzyką Zbigniewa Preisnera do "Podwójnego życia Weroniki". Album zamykają dwie nastrojowe, wyciszające kompozycje Daniele di Bonaventury "Gradualis" i "Sanctus".

Steve Luky, prawa ręka Manfreda Eichera, w książeczce dołączonej do płyty (to nowość ECMu, dotąd w swych wydaniach celowo pozostawiali oni niedosyt informacji) porównuje "Misterio Mediterraneo" do innych, słynnych spotkań jazzu z muzyką tradycyjną - od Sketches of Spain Davisa po Officium Garbarka i Hilliard Ensemble. Porównania te nasuwają się zawsze gdy mamy do czynienia z, jak to nazywają niektórzy, międzygatunkowym crossoverem. Na Mistico Mediterraneo składają się jednak dwie żywe tradycje, zanurzone w dodatku w jednym Morzu Śródziemnym: zakorzeniona w antyku, ale nie zamknięta w muzealnej gablocie muzyka A Filetty i włoski jazz, czy może muzyka na jazzie wychowana. Efekt nie jest jazzowy, a już na pewno nie w znaczeniu tradycji amerykańskiej. "Mistico Mediterraneo" to muyzka przeznaczona do sal koncertowych albo teatralnych. Mogłaby z powodzeniem stać się fundamentem dramatycznego czy tanecznego spektaklu. A jej libretto wyrosło przecież razem z europejską kulturą łacińską. Wśród europejskich improwizatorów jedni jeżdża do Stanów uczyć się jazzu, inni chwytają za instrument by uczyć się własnej tradycji. Owoce obu tych procesów, choć zupełnie różne, mogą być co najmniej równie porywające. Znakomita płyta.

Tutaj można posłuchać fragmentów albumu.

Paweł Kaczmarczyk Audiofeeling Band

2011-01-30T14:23:00.000-08:00

Rok temu nie dało się otworzyć żadnego jazzowego medium (nie żebyśmy ich znów mieli tak dużo) by na pierwszej stronie, lub w jej okolicy nie było Pawła Kaczmarczyka - tak cieszono się z jego płyty "Complexity in Simplicity" wydanej nakładem wytwórni ACT we wrześniu 2009 roku. Dziś można było usłyszeć jak dojrzał materiał z tej płyty, na żywo, w podziemiach warszawskiego skweru Hoovera.

Ze składu studyjnego pozostał tylko leader... Audiofeeling Band zaprezentowało się kombinacji nader ciekawej: obok Pawła Kaczmarczyka przy fortepianie elektrycznym stanął z kontrabasem Maciej Adamczak. Za perkusją Dawid Fortuna. Przed nimi, pośród saksofonów i klarnetu Piotr Baron!

Koncert otworzył utwór "Homage to Freddie" - poświęcony zmarłemu pod koniec 2008 roku Freddiemu Hubbardowi - jednemu z najwybitniejszych trębaczy w historii jazzu. Po "Catch More Chicks" zespół sięgnął po utwór z poprzedniego albumu ("Audiofeeling") pt. "I.E.Q". Efektownym solo smyczkiem w wyższych rejestrach kontrabasu, jakby naśladując głos ludzki, rozpoczął go Adamczak. "Adorable little Rose" było jakby soczewką muzycznej propozycji Kaczmarczyka, utrzymanej gdzieś pomiędzy nastrojem Brada Mehldaua i Kenny'ego Garretta - bardzo melodyjnej, przystępnej gry, wypełnionej jednak własną energią, radością i finezją młodego polskiego pianisty. Po "Loganie", w trakcie którego Kaczmarczyk bawił się potencjometrem, wykorzystując efekty nie-akustycznego instrumentu, publiczność nie dała muzykom zejść ze sceny. Na bis, podobnie jak na koncertowej płycie Kaczmarczyka z 2005 roku, zagrali temat "1 in 3". Tu efektownym solo popisał się Fortuna.

Radość ze spotkania na jednej scenie dwóch osobowości, mistrza i młodego wciąż twórcy - Barona i Kaczmarczyka - w trakcie trwania koncertu przemieniła się jednak w drobną konsternacje - oto na scenie mieliśmy dwa zespoły: Kiedy grał Baron, z wielkim polotem, stylem, klasą, ku wielkiej radości zgromadzonych, stał przed nami jego kwartet, w którym pozostali głównie mu sekundowali. Kiedy autor jazzowej "Bogurodzicy" schodził na bok, wtedy objawiał się zespół drugi: znakomite trio Pawła Kaczmarczyka. Pianistę rozpierała energia, co i raz unosił się nad fortepianowym taboretem. Grał z wielką energią, widać było jak dobrze rozumie się z Fortuną i Adamczakiem, z którymi na co dzień gra w krakowskim Piecu. Tylko przez kilkadziesiąt sekund "1 in 3" usłyszeć można było na Skwerze muzyczny dwugłos dwóch front-menów. Ich dłuższej rozmowy najbardziej zabrakło.

Pointa jest jednak optymistyczna:
z jeszcze większą nadzieją i apetytem czekam na nowe nagrania Piotra Barona i Pawła Kaczmarczyka.
Tego drugiego będę miał przyjemność zapytać o plany wydawnicze jutro o 14:00 oczywiście w RadioJazz.fm

Kajetan Prochyra

Jason Moran "Ten"

2011-01-30T05:52:00.000-08:00

Jak pokazały praktycznie wszystkie jazzowe podsumowania, miniony rok miał jedną twarz: Jasona Morana. Nie tylko jego autorska płyta "Ten" triumfowała w zestawieniach niezliczoną ilość razy (m.in. NY Times, LA Times, JazzTimes, The Village Voice) ale w rankingu tego ostatniego płyty z udziałem młodego pianisty zajęły miejsca 1, 2, 4 i 10.

Choć rodzice Morana katowali go jazzem w samochodzie, a nawet, na dwa dni przed rozwiązaniem, zabrali go (jeszcze w fazie płodowej) na koncert Pharoah Sandersa, naturalnym językiem chłopaka z Houston przełomu lat 80/90 był rap. Stąd też cytowana już przeze mnie historia opowiedziana Maciejowi Karłowskiemu (Jazz Forum) przez Macieja Obarę:

"JF: Miałeś z nim zajęcia?

MO: Tak, z jego zespołem. I powiem szczerze, były to zajęcia, po których można dostać zawrotu głowy. Zaczęły się trochę nietypowo i zaskakująco, jak dla mnie. Moran przyniósł ze sobą kilka płyt. Zagrał fragmenty każdej, po czym wyłączył sprzęt i powiedział jasno „To jest moja kultura! W otoczeniu takiej muzyki się wychowałem. Taka muzyka jest dla mnie ważna. Jest ona częścią mnie i reprezentuje moim zdaniem to, co dzisiaj jest żywe w muzyce Afroamerykanów”. Z głośników popłynęły natomiast nagrania jego kolegów raperów, którzy przeklinali siarczyście i opowiadali w swoich tekstach bardzo groźne rzeczy. O większości nie słyszałem nigdy i pewnie nigdy więcej nie usłyszę. To było trochę szokujące.

JF: To, że przyznał się otwarcie, że hip-hop jest dla niego ważny?

MO: Nie to, choć po części też. My, znając go z płyt czy koncertów, zwykliśmy postrzegać go jako bardzo utytułowanego, bardzo ważnego i wyśmienitego pianistę jazzowego. A tu słowo jazz przez dłuższy czas wcale nie padło. Szokujące najbardziej było to, że ani przez chwilę w ustach Morana nie pojawiło się zwątpienie, że najważniejsze jest być w muzyce jak najbardziej uczciwym wobec siebie. Wychowałeś się na Bronksie, to nie udawaj, że to nie twoja muzyka i nie twoja kultura.

Moran szybko jednak zasłuchał się także w muzyce Theloniousa Monka. Uznał, że to właśnie w jego grze wszystko jest tak, jak być powinno. Ponieważ zaś wychowywał się w domu, w którym sztuka i artyści pojawiali się na porządku dziennym, równolegle do jazzu zajmowało go XX wieczne malarstwo. Chocia mówi o sobie: uzależniony od komputera Teksańczyk, który gra na pianinie, obie pasje pozostały w nim do dziś. Na jego kolejnych płytach znaleźć można nawiązania do dzieł Basquiata (utwór "JAMO meets SAMO" z płyty "Soundtrack for a Human Motion"), Egona Schiele (po prawej okładka płyty "Facig left" po lewej "Nagi mężczyzna zwrócony w lewo" Egona Schiele) czy teorii amerykańskiego artysty interdyscyplinarnego Roberta Rauchenberga (kolażowa konstrukcja albumu "Black Star").

Jego trio, z którym gra do dziś pod szyldem "The Bandwagon" (Tarus Mateen na basie i Nasheet Waits na perkusji) zadebiutowało na rynku płytą "Soundtrack to Human Motion" w 1999 roku. Zespół z miejsca stał się jednym z najgorętszych składów amerykańskiej sceny. Przez kolejne dwa lata powstały "Facing left" i "Black Star" z udziałem legendarnego multiinstrumentalisty free jazowego Sama Riversa. Liczba nagród jakie zebrały te nagrania (Stowarzyszenia jazzowych krytyków amerykańskich JJA, opiniotwórczych gazet) jest zbyt długa by ją tu cytować. Wspomnę tylko o jednym wyróżnieniu: przyznanym Moranowi MacArthur Fellowship, zwanym Genius Award - to mówi samo za siebie.

Konsekwencją tych sukcesów były zaproszenia płynące pod adresem pianisty z najróżniejszych instytucji.
Kilkakrotnie gościł już np. w legendarnym MoMA (Museum of Modern Arts, NYC). Ostatnio wspólnie z Glennem Ligonem stworzył film "Śmierć Toma" w ramach wystawy poświęconej pionierom amerykańskiej kinematografii. Obraz z muzyką Morana nawiązuje do końcowych scen filmu Thomasa Eddisona "Chata wuja Toma" z 1901 roku. Ostatnio "The Bandwagon" nagrał ścieżkę dźwiękową do filmu dokumentalnego, opisujcego wizytę Roberta Kennedyego w RPA w czasie apartheidu. Film nosi tytuł "Szmer Nadziei".
Innym, mniej politycznie zaangażowanym przedsięwzięciem, do którego zaproszono młodego pianistę było "In My Mind: Monk at Town Hall, 1959" - multimedialny projekt nawiązujący do słynnej płyty Theloniousa Monka. W swoim dorobku ma także Moran muzykę do przedstawienia baletowego pt. "Refractions", wielu instalacji wideo a w tym roku powinna objawić się światu jego wspólna praca z Mshell Ndgeochello poświęcona muzyce Fatsa Wallera.

W przerwie od studyjnego grania z trio Moran nagrał albumy: solowy pt. "Modernistic", studium nad bluesem pt. "Same mother" (bo jazz i blues mają wspólną matkę, ale różnych ojców), "Artist in Residence" zbierającą jego "prace zlecone", będące często ponad-gatunkowymi, multimedialnymi eksperymentami a także zarejestrował koncertowy album swego trio "The Bandwagon life at Village Vanguard".
Obok pracy jako leader, przez ostatnie lata Moran zasilał swoim talentem zespoły wielu mistrzów, takich jak Charles Lloyd ("Rabo de Nube", "Mirror", wspólnie wystąpili w zeszłym roku we Wrocławiu), Rudresh Mahanthappa i Bunky Green ("Apex"), Paul Motian ("Lost in dream"), Christian McBride ("Live at Tonic"), Steve Coleman, Lee Konitz, Don Byron czy Cassandra Wilson.

Po pracy Moran wraca do pięknej żona sopranistki Alice Hall Moran (z którą czasem spotyka się również na scenie, jak wyżej) oraz do dwóch, małych jeszcze, bliźniaków. W wolnym czasie dokupuje kolejne okazy do swojej kolekcji dizajnerskich mebli. W trasę zabiera ze sobą zawsze, stołeczek do fortepianu, wymyślony specjalnie dla niego przez duńską projektantkę Susanne Forsgreen.

"TEN"
Płyta "Ten" czyli dziesięć, nazywa się tak dla uczczenia dekady wspólnego grania Morana, Mateena i Waitsa, a za razem jest to ich powrót do studia po ośmiu latach od "Black Star".

Okładka albumu nawiązuje do prostych, oszczędnych wydań nagrań Blue Note sprzed lat. Zaprojektował ją Adam Pendelton. 10 kropek w ruchu, skierowanych w określonym kierunku. Z boku napis "Jason Moran". Bez zbędnych wariacji, nawet bez tytułu płyty.

Na krążku zaś 13 kompozycji. Jak na płytę "jubileuszową" przystało, istotną część albumu stanowią hołdy złożone wielkim nauczycielom Morana - Andrew Hillowi ("Play to live"), Theloniousowi Monkowi ("Crepuscule With Nellie") czy mniej znanemu kompozytorowi Conlonowi Nancarrowowi ("Study no. 6"), który jako jeden z pierwszych pisał utwory na pianolę, wykorzystując potencjał maszyny jako wykonawcy, w miejsce żywego pianisty. Poza tym na płycie znaleźć można temat z wspomnianego już filmu dokumentalnego "RFK in the Land of Apartheid", utwór napisany do przedstawienia baletowego ("Pas De Deux-Lines Ballet"), do tego znany z wcześniejszych albumów basquiat'owski "Gangsterism" a także garść zupełnie nowych kompozycji. Jak powiedział w jednym z wywiadów sam Moran o kluczu repertuarowym "Ten" "Czasami najlepiej jest po prostu grać".

Trudno do płyty tak obsypanej nagrodami nie podejść z wielkimi oczekiwaniami. Moran jednak nie stara się tu wcale wymyślić cudów. To rzeczywiście zbiór jego imponującego dorobku artystycznego i mapa muzycznych poszukiwań. Album jest wręcz zaskakująco przystępny i melodyjny, jednak pod tą powierzchnią znajduje się wirtuozeria i polot świetnie rozumiejących się muzyków.
Do tego Moran wie, że może sobie pozwolić np. na wstęp do utworu "Old Babies" wykonany przez niego na fortepianie oraz jego śpiewająco-podgadujące, niemówiące jeszcze bliźniaki.

Wydaje się, że topowi pianiści amerykańscy tacy jak Moran czy Vijay Iyer idą w pewien sposób podobną drogą - bardzo świadomi pochodzenia i historii muzyki improwizowanej (obaj są uczniami Andrew Hilla), przetwarzają ją, wzbogacając język jazzu o swój, czy to południowy akcent i miłość do hip hopu Morana czy to hinduskie korzenie i muzyczne dorastanie przy Michaelu Jacksonie Iyera. Na swoich płytach opowiadają jednak odrębne, osobiste, autobiograficzne historię.

Kajetan Prochyra

VARIA:
Na koniec fragment filmu dokumentalnego poświęconego Jasonowi Moranowi "In my mind" w reżyserii Gray'ego Hawkinsa.

A także, polecony przez Mariusza Hermę godzinny koncert J.M. i Bandwagon na festiwalu Rosslyn Jazz Festival 2010.

A tutaj lista 5 płyt jazzowych, które, wg Morana, każdy powinien mieć w swojej kolekcji (w tym przypadku każdy kawaler). Wszyscy wymienieni artyści są wciąż aktywni zawodowo i można zobaczyć ich na żywo. Moran analizuje jak mogą sprawdzić się jako plan na randkę.

Nowa płyta Geralda Cleavera

2011-01-30T04:55:00.000-08:00

Od pięciu dni dostępna jest w wersji elektronicznej nowa płyta najmodniejszego chyba w kręgach nie-mainstreamowych młodego perkusisty z za Oceanu: Geralda Cleavera.

W nagraniu udział wzięli m.in. Tony Malaby, Craig Taborn, Mat Maneri, Jean Carla Rodea, . Głosu użyczył tu także ojciec Geralda, perkusista: John Cleaver.

Materiał można podsłuchać tutaj:

2011-01-25T06:09:00.000-08:00

Dziwna to płyta. Fajnie się ją gra w radio wieczorem. Można ją traktować jako zbiór drobiażdżków, Variów-Komedariów. Jednak jako zamkniętą całość, chyba jestem na nie. A może nie? Na pewno wielu osobom się bardzo spodoba - za nastrój, a wielu nie zostawi na niej suchej nitki - za wykastrowanie muzyki Komedy z jazzu.

Jan Bokszczanin jest uznanym organistą i znawcą rosyjskiej muzyki organowej. Na koncie ma wiele płyt, koncertów a nawet dedykowanych mu współczesnych kompozycji. Tym razem postanowił podjąć wyzwanie jakim jest muzyka Krzysztofa Komedy. Do tego nietypowego przedsięwzięcia zaprosił Bokszczanin jazzową elitę:Grażyna Auguścik, Tomasza Szukalskiego, Roberta Majewskiego, Pawła Gusnara i Ryszarda Borowskiego.

Album otwiera przebój znany z filmu "Prawo i pięść" z Gustawem Holoubkiem w roli głównej. W oryginale wykonywał go Edmund Fetting, jednak sięgali po niego już Soyka, Nosowska, zespoły Raz dwa trzy i Strachy na Lachy a także Marcin Świetlicki i (fantastyczna wersja z programu War Songs) Mikołaj Trzaska. Na "Komeda - Inspirations" jest to duet Bokszczanina i Grażyny Auguścik. W pewnym momencie w tle "Nim wstanie dzień" pojawia się i trzeci bohater - deszcz, a może i grad, który przeszedł nad Warszawą w trakcie sesji nagraniowej.

Auguścik, wespół z Ryszardem Borowskim na flecie będą partnerować Bokszczaninowi jeszcze 3 razy: w "Nie jest źle", "Ja nie chcę spać" i "Kołysance Rosemary".

Drugim zestawem towarzyszy tej podróży będą na saksofonach Paweł Gusnar i Robert Majewski na trąbce i flugelhornie. Wyzwanie stoi przed nimi nie małe: standardy jazzowe Komedy: "Ballad for Bernt", "Kattorna" i "Litania".

Na deser Tomasz Szukalski wykonuje z Bokszczaninem "Szarą kolędę".

Repertuar uzupełniają jeszcze kompozycje innych autorów poświęcone Komedzie: Adama Sławińskieg "Komeda", Włodka Pawlika "Tribute to Komeda" i "KOMEDitAtion" Miłoszam Bembinowa.

Chociaż za aranżacje utworów odpowiedzialni są muzycy jazzowi tacy jak m.in. Krzysztof Herdzin czy Michał Lamża, trudno płycie "Komeda - Inspirations" przykleić jednoznaczną gatunkową łatkę.

Dla mnie album Bokszczanina to koncert. Bardzo istotną rolę odgrywa w nim bowiem miejsce i przestrzeń, w której rozbrzmiewa muzyka - warszawski kościół Ewangelicko-Reformowany przy al. Solidarności. Każda nuta na tym albumie rezonuje, płynie. Komeda zwalnia, łagodnieje, staje się bardziej refleksyjny i liryczny niż jazzowy. Chyba nigdy wcześniej aż tak wielkiego nacisku nie położono na romantyczną, nostalgiczną i oniryczną stronę kompozycji Trzcińskiego. Nie dowiemy się co powiedziałby na to autor, którego 80te urodziny obchodzilibyśmy w kwietniu tego roku, jest to jednak interesujący muzyczny hołd i eksperyment.

RadioJAZZ.FM Poleca!

kajetan prochyra

kajtek[małpa]radiojazz.fm

Chris Lightcap's Bigmouth "Deluxe"

2011-01-16T03:40:00.000-08:00

Zarówno nastawione na awangardę rankingi europejskich blogerów jak i zupełnie mainstreamowe amerykańskie zestawienia Village Voice czy AllAboutJazz uznały, że miniony rok należał w dużej mierze do artystów związanych z wytwórnią Clean Feed. Albumy ze znakiem tego portugalskiego wydawnictwa, choć prawie nad Wisłą niedostępne, mają u nas coraz większe grono miłośników, by nie powiedzieć "wyznawców". Długo zastanawiałem się który tytuł z ich katalogu wybrać (na początek) na naszą płytę tygodnia. Fenomenalny koncert grupy Angles pt. "Epileptical West" czy też wielokrotnie oklaskiwany dwupłytowy album Adam Lane's Full Throttle Orchestra pt. "Ashcan Rantings". W końcu zdecydowałem się na papierek lakmusowy nowej amerykańskiej sceny jazzowej: Chris Lightcap's Bigmouth i album "Deluxe".

Dlaczego papierek lakmusowy?
Choć może nazwisko leadera - kontrabasisty Chrisa Lightcapa - nie budzi jeszcze zbyt wielu skojarzeń, to jego koledzy - Craig Taborn i Gerald Cleaver już powoli powinni. Pierwszy jest za oceanem nowym, choć już nie takim bardzo młodym, talentem jazzowego fortepianu (tradycyjnego a częściej elektrycznego). Miarą jego potencjału mogą być chociażby wspólne płyty z Roscoe Mitchellem (na ostatniej, "Far side", grał na klawiszach obok Vijay'a Iyera). W tym roku nakładem ECMu ukaże się jego pierwsza płyta solo.W międzyczasie pracuje z Tomaszem Stańko i jego nowym, arcyciekawym zespołem (jeden Fender-Rhodes Taborn, drugi Dominik Wania, Sławomir Kurkiewicz na kontrabasie, Joey Baron na perkusji i Stańko.. na trąbce). Gerald Cleaver to częsty towarzysz Taborna za zestawem perkusyjnym, ogromnie lubiany przez muzycznych cudownych szaleńców takich jak Marilyn Crispell, David Torn, Henry Threadgil czy William Parker. .
Skład Bigomuth dominują jednak saksofony: dwa tenorowe - Chris'a Cheeka i Tony'ego Malaby'ego oraz alt Andrew D'Angelo. Pierwszy z nich pojawił się na przeszło 60 albumach, m.in. Paula Motiana czy Charlie Haden Liberation Music Orchestra. Wydał także trzy autorskie albumy dla Fresh Sound. Malaby to doświadczony muzyk, jedna z gwiazd Clean Feed, w minionym roku wydał studyjny i koncertowy album swojego trio Tamarindo z Williamem Parkerem na kontrabasie i Nasheetem Waitsem na bębnach (tym samym, z którym Maciej Obara nagrał album "Four").
Sam Lightcap grywał wcześniej z muzykami od Reginy Carter po Marca Ribota i Anthony Colemana.
Panowie w tym składzie wydali wcześniej album pod tytułem "Bigmouth" w ekstraklasie juniorów, czyli serii wydawniczej Fresh Sound New Talent (tej samej, w której dwa lata temu ukazał się krążek "Children's Episode" tria Piotra Wyleżoła). Obecnie jego zespół można usłyszeć w klubie "The Stone" Johna Zorna.

Zagęszczenie nazwisk, tytułów płyt i wydawnictw na jeden akapit jest oczywiście absurdalnie duże, z drugiej jednak strony kolejne odsłony wydawnicze Clean Feed zdają się zachęcać do googlowania i szukania wzajemnych muzycznych powiązań artystów. Portugalczycy przedstawiają fascynujący świat brzmień, absolutnie poza obiegiem głównego nurtu, odsłaniający prawdziwe muzyczne życie Nowego Jorku, USA, Europy i reszty świata...

Co znajdziemy na "Deluxe"?
Przede wszystkim melodie, bogate brzmienie i energię. Fantastycznie współbrzmi ze sobą sekcja rytmiczna wraz z organami Taborna wespół z trzema, raz przeplatającymi się raz przekrzykującymi a raz grającymi jak orkiestra saksofonami. Właściwie każdy utwór jest świetny - od otwierającego płytę elektrycznego, nu-jazzowego "Platform", przez kapitalną balladę "Silvertone", której ostatnia część to pierwszorzędny koncert na trzy saksofony, melodyjny "Ting", nastrojowy, oszczędny "Year of the Rooster" czy w zupełnie inny sposób nostaligiczny "The Clutch" lub improwizowany, krzykliwy "Fuzz".

Trudno jasno uznać kto nadaje ton tej małej orkiestrze, tak świetnie uzupełniają się ze sobą muzycy: czy to otwierający groovowym pochodem Lightcup z Cleaverem, czy elektryzujący Taborn, czy fenomenalni saksofoniści. Płyta jest z jednej strony bardzo łagodna, miła i przyjemna, z drugiej na każdym rogu czai się porządny jazzowy pazur. Album z charakterem.

RadioJAZZ.FM Poleca!

kajetan prochyra
kajtek[zawijacz]radiojazz.fm

Wacław Zimpel/Paweł Postaremczak/Ksawery Wójciński/Paweł Szpura "HERA"

2011-01-16T02:51:00.000-08:00

To co dzieje się w głowie Wacława Zimpla i jego muzycznych towarzyszy musi być fascynujące, skoro rejestracja ich muzycznego spotkania daje taki efekt. Album "Hera" to emocje, wirtuozeria, wielka muzyczna wyobraźnia, siła wspólnego grania, ogromna erudycja i inteligencja. Kolejny album Zimpla jest jak spektakl teatralny, operowy albo taneczny. Muzyka, choć najwyższej próby, jest pretekstem do tego, co wydarza się w głowie jej odbiorcy.

Wszystko zaczęło się podczas podróży Zimpla po Sycylii. Siedząc w katedrze w Cefalu usłyszał dźwięk wiatru owiewającego jej XII wieczne mury. Podobnym tonem rozpoczyna się drugi utwór albumu "Hera" - "Cefalu". Tytuły kolejnych ścieżek układają się jak stacje pielgrzymki - Monreale, Palermo, Segesta. W tych miastach właśnie znajdowały się największe świątynie i ośrodki kultu bogini Hery - żony Zeusa, symbolu troski o rodzinę i wierność, za wszelką cenę. Finał płyty, hymn gospel - "Sometimes I feel like a motherless child" doskonale wieńczy to muzyczne przedstawienie, wróżąc zarazem kierunek w jakim podążą zainteresowania klarnecisty.

Na płycie "Hera" tradycje muzyki liturgiczna przyjmują najróżniejsze twarze. Od średniowiecznych hymnów, przez XIX wieczne amerykańskie pola bawełny po nowoczesne reinterpretacje transowych, mistycznych uniesień ojców free jazzu. Całość wypełnia fantastyczna gra każdego z członków zespołu.
Soczewką "Hery" jest dla mnie pierwszy temat "Monreale". Rozpoczyna go na talerzach Paweł Szpura, po chwili dołączają stroiki Zimpla i Postaremczaka, choć Szpura nie przestaje budować nastrojowej, niepokojącej blaszansej mgły. Spokojny wyważony temat wprowadza Zimpel, śledzony przez tnącego smyczkiem wysokie nuty kontrabasu Wójcińskiego. Po chwili stroiki znów łączą się w krzyku, przechodzącym w przeszywające solo Postaremczaka. Po tym uniesieniu nastrój uspokaja solo Wójcińskiego i wycisza cytat - hymn Tantum Ergo Sacramentum.
Piękny utwór. Piękna płyta. Piękna podróż.

Kajetan Prochyra

a na koniec 3 minuty historii:

Bluesowa Orgia Nadziei na Chłodnej

2011-01-15T14:10:00.000-08:00

Na wstępie muszę zaznaczyć, że, choć plakat Michała Jońcy wbił się w moją pamięć jasno i wyraźnie, tak godzina koncertu już nie... Uczestniczyłem jedynie w ostatnich 30 minutach kapitalnego występu super-grupy Chabiera/Szpura/Rogiński/Zimpel/Wójciński pod tytułem "Bluesowa orgia nadziei".

Bohaterem wieczoru był Blind Willie Johnson - kaznodzieja i muzyk, głoszący Słowo Boże rozpisane na 12 taktów na ulicach teksańskiego Brehnam lat 20tych.

Nie wiele pewnych informacji o Williem zachowało się do naszych czasów: zbiorek nagrań dla Columbii, akt zgonu i jedno zdjęcie.
Oprócz tego pozostawił po sobie przepastny zbiór legend - o tym jak zrobił sobie pierwszą gitarę z pudełka po cygarach ojca, o tym jak stracił wzrok w wyniku sprzeczki ojca z macochą, wreszcie o tym jak spłonął jego dom, i jak w jego zgliszczach mieszkał aż do śmierci. Jego pieśni potwierdzają jednak maksymę Johna Lee Hookera: "when I'll be gone, I want be gone". Wśród rzeszy tych, którzy znaleźli inspiracje w jego twórczości znaleźli się m.in. Led Zeppelin, The White Stripes, Nina Simone czy Nick Cave. Johnsonowe "Dark Was The Night" znalazło się nawet na dość szczególnej składance - "Music from Earth" misji Voyager, która wyniosła tę pieśń poza granice naszego Układu Słonecznego.

Wczorajszego wieczoru przy Chłodnej 25 zrobiło więc amerykańsko, a nawet nowojorsko, stylu East Village...
W wypełnionej po brzegi piwnicy klubokawiarni, czołówka awangardowej sceny (Wacław Zimpel harmonijka ustna, Ksawery Wójciński kontrabas, Paweł Szpura perkusjai /czyli 3/4 projektu Hera/, Raphael Rogiński gitara i Mewa Chabiera głos) postanowiła zabawić się z popkulturą, w jej bardzo szlachetnej, bluesowej odmianie. Publiczność tańczyła (na tyle na ile pozwalała na to przestrzeń), śpiewała chórki - mojo working! - i (na moje, spóźnialskiego, szczęście) długo nie chciała dać muzykom zejść ze sceny.

Z opowieści jedynie wiem np. że wszyscy artyści wystąpili w kowbojkach, z czego najlepiej ponoć prezentował się ponoć Zimpel (kowbojki, jeansy, flanela, pas z wielką klamrą i skórzana kurtka). Tak przynajmniej mówił mi Tomek Kaczor, który uwieczniał to wydarzenie na zdjęciach.

Muzycznie nie da się nie wspomnieć o znakomitej, wirtuozerskiej, bardzo stylowej i nowoczesnej za razem grze Raphaela Rogińskiego. Zamiast czytać pochwały na jego temat, lepiej śledzić z uwagą jego kolejne muzyczne poczynania. O wielkim poziomie tego muzyka świadczy to jak świadomie i swobodnie kursuje repertuarowo od Bacha przez muzykę żydowską wszelkich regionów, muzykę hinduską po bluesa. Może mało słyszałem, ale Rogiński jest dla mnie w światowej czołówce.

Świetny był także wtórujący mu na harmonijce ustnej Zimpel, którego album "Passion" nagrany w grupie Undivided (Zimpel/Bobby Few/Mark Tokar/Klaus Kugel) został przed paroma dniami uznany za najlepszy nowe wydawnictwo 2010 roku (Best New Release - Honorable Mention) przez AllAboutJazz .

W moim kącie sali dość słabo było słychać sekcję Szpura-Wójciński, ale to co słyszałem było idealne.

Kontrowersyjna była wokaliza Mewy Chabiery, bo chyba dawno nikt tak u nas nie ryczał. Głos zdarła za pewne do cna, ale było warto. Dla mnie brzmiała jak prawdziwa blues mama...

Podsumowując: kto nie słyszał (nawet ostatnich 30 minut) ten gapa. Bluesowa orgia nadziei była świetnym koncertem świetnych muzyków, którzy głębokie korzenie bluesa połączyli z nowoczesną improwizacją i świetną zabawą. Byłaby z tego wyśmienita płyta koncertowa!.

Always-Late Kajtek Prochyra

Jazz – plakaty 1956-2010

2011-01-07T04:06:00.000-08:00

Miłośnicy jazzu wychodząc zgłodniali nowych wrażeń na miasto na ogół nadstawiają ucha... Idą na koncert, albo do sklepu płytowego. W kawiarni Relaks przy ulicy Puławskiej mogą nacieszyć także oko, oraz zaspokoić podstawowe potrzeby z zakresu kawa/herbata/ciastko. Do 17 stycznia oglądać tam można wystawę "Jazz - plakaty 1956-2010", przedstawiając wybór prac ze zbiorów Piotra Dąbrowskiego.

Kiedyś to się robiło plakaty...
Każde kulturalne wydarzenie, zamiast zabiegać o promocję w telewizji śniadaniowej, zamawiało piękny plakat. Polacy byli w tym tak świetni, że obok polskiej szkoły filmowej i polskiej szkoły jazzu mówiło się na świecie o polskiej szkole plakatu. Lenica, Fangor, Starowieyski, Szaybo, Tomaszewski a później
Pągowski, Olbiński...

Warto odwiedzić Kawiarnię Relaks, by przyjrzeć się a nawet nabyć polskie plakaty jazzowe, ale także by przyjrzeć się intrygującej przestrzeni tego miejsca. Siedząc tam czułem się jak w scenografii filmu Fassbindera lub innego twórcy nowego kina niemieckiego.

Nie da się także nie zauważyć, ani nie połasić się na plakat promujący wystawę, autorstwa znakomitego plakacisty, malarza, drzeworytnika, stroniącego od wszelkich technik komputerowych artysty Romana Kalarusa.

Osoby, którym na warszawski Mokotów za daleką mogą obejrzeć prace online pod tym adresem:
http://www.theartofposter.com/jazz.htm

Adres realny wystawy:

Kawiarnia Relaks

ul. Puławska 48 (wejście od ul. Dąbrowskiego 8)

Warszawa, Polska

Medeski, Martin The Stone: Issue 4

2011-01-03T05:10:00.000-08:00

Masz ochotę na naprawdę świetną, akustyczną, energetyczną płytę? Chcesz odkryć mniej znane oblicze panów Medeskiego, Martina i Wooda i jednocześnie rozpocząć nowy rok od dobrego uczynku? Albo przynajmniej odrobinę polansować się wśród współ-jazz-fanów? Natychmiast zamawiaj The Stone Issue 4!

John Zorn nie jest chyba pierwszym nazwiskiem, które kojarzy się z dotychczasowym dorobkiem tria Medeski Martin and Wood. John - tak, ale Scofield! To z nim nagrali swoje, chyba najsłynniejsze płyty - "A go go" i "Out Lauder". Prawdziwi fani MMW przypomną jednak ich tzadikową płytę "Zaebos" - XI księgę Aniołów, lub koncerowy album "Tonic" nagrany w słynnym, nieistniejącym już nowojorskim klubie Zorna. Zornolodzy natomiast wyliczą co najmniej kilkanaście albumów ze znaczkiem tsade, na których czy to John Medeski na instrumentach klawiszowych, Chris Wood na kontrabasie czy Billy Martin na bębnach wspierali najróżniejsze tuzy nowojorskiej awangardy, głównie pod szyldem Radical Jewish Culture. The Stone: Issue 4 to jednak nieco inna historia.

The Stone nie jest klubem. Nie ma tam piwa, nie można palić, nie sprzedajemy tam niczego - oprócz muzyki. 100% pieniędzy z biletów idzie do artystów, którzy grają danego wieczoru. 100%. Z czego więc płacimy czynsz? Raz w miesiącu gramy koncert - rent-party. Dochód z tego jednego koncertu idzie na opłaty i czynsz. To stary zwyczaj z East Village, jeszcze z lat 40tych.
Dzięki takiej przejrzystości finansowej artyści mogą pozwolić sobie na pełną swobodę.
Istotną cechą The Stone jest też tryb kuratorski: jeden artysta zostaje kuratorem miesiąca i to on zaprasza muzyków, decyduje kto co i kiedy zagra.
Ten model będzie działał wszędzie tam, gdzie jest wspólnota - gdzie są ludzie, którzy chcą słuchać muzyki.

John Zorn, Festiwal Kody, Lublin 2010

The Stone jest więc miejscem czy wręcz ideą nietuzinkową. Kuratorami miesiąca są tam zarówno międzynarodowe gwiazdy - Wayne Horvitz, Joye Baron, Lou Reed i Lourie Anderson (luty 2011) czy mniej znane a intrygujące osobowości sceny nowojorskiej i nie tylko.

Oprócz rent-party, dla pozyskania środków finansowych na utrzymanie tego ośrodka twórczego, wydawane są płyty. Poprzednia "Issue 3" była dziełem tria John Zorn, Lourie Anderson i Lou Reed. Wcześniejszą nagrali razem Fred Frith i Chris Cutler. Na wydawniczy debiut The Stone sam zaprosił Zorn swoich wieloletnich muzycznych towarzyszy: Dave'a Douglasa, Mike'a Pattona, Billa Laswella, Roba Burgera i Bena Perowsky'ego.
Dochód ze sprzedaży albumów w całości zasila konto The Stone.

Numer 4 to krok w stronę łagodniej usposobionych fanów jazzu. Medeski, Martin i Wood serwują nam akustyczną, improwizowaną muzykę, która nierzadko porywa do tańca.
Nagrania - fenomenalnie zrealizowanego - dokonano na koncercie w Japonii. Słychać tu doskonale, że jest to spotkanie muzyków z publicznością a nie tylko utwory zakończone oklaskami.

Na krążek złożyło się 5 kompozycji, wśród których nie zabrakło hitów "Amber gris" czy "We are all conected" a nawet standardu Buda Powella "Buster Rides Again".
Muzycznie... Komplementować czy tym bardziej krytykować trio Medeski Martin i Wood to tak jak recenzować płyty Jarretta, Shortera czy innych wielkich muzyki. Są w kapitalnej formie a ich muzyczne pomysły, ścieżki wspólnych muzycznych poszukiwań i zabaw są nadal świetne i świeże. Wielką frajdą jest słuchanie ich na żywo i bez prądu: komputerów, sampli, przetworników - w czystej, stricte jazzowej postaci.

Ne jestem ani miłośnikiem fusion ani funky ani nawet groove zbytnio mnie nie rusza. Na tym krążku jest to wszystko i dużo więcej, a ja nie mogę przestać go słuchać.

RadioJAZZ.FM Poleca!
Kajetan Prochyra

kajtek(małpa)radiojazz.fm

Podsumowanie.PL

2010-12-31T07:39:00.000-08:00

Epicki tekst Mariusza Hermy podsumowujący rok 2010 w muzyce i prognozujący lepsze jutro, skłonił mnie do tego aby choć spróbować napisać podsumowanie a nie tylko wypunktować najlepsze owoce jazzowego drzewa 2010.

AWANGARDA ZASTĄPIŁA GŁÓWNY NURT

Przyjemnie rozpocząć od połechtania naszej patriotycznej próżności.
Polska muzyka improwizowana jest dziś drugą albo i pierwszą siłą jazzową w Europie (rywalizując ze Skandynawią traktowaną en bloc). Artyści spomiędzy Odry i Bugu, szczególnie ci spoza głównego nurtu, nagrywają dla cenionych wytwórni na kontynencie i za oceanem. Nawet nowości ze znakiem rodzimych wydawnictwa takich jak Not Two, Lado ABC czy Multikulti Project stają się obowiązkowymi pozycjami na półkach miłośników nowego jazzu (tfu tfu awangardy) z całego świata. Niezależna scena jazzowa jest nawet, jak pisał Bartek Chaciński w "Polityce", naszym głównym muzycznym towarem eksportowym.
Pytanie jednak nasuwa się następujące: czy to nasz jazz jest taki mocny czy też Wacław Zimpel, Mikrokolektyw czy Levity są muzycznym Adamem Małyszem - rywalizującym w dziwnej konkurencji, zaspokajającym ale i usypiającym nasze ambicje, a ich sukcesy nijak mają się do kondycji gatunku.

Główny nurt wysycha
Nie kryłem się nigdy z sympatią i podziwem do norweskiego jazzu. Oczywiście warto byłoby postawić w tym miejscu gwiazdkę i zaznaczyć jak inaczej finansowana jest kultura w Skandynawii, co i my, dzięki funduszom norweskim, obserwujemy coraz wyraźniej.
Chcąc najkrócej wyrazić co tak bardzo podoba mi się w muzyce północy, posłużę się fragmentem koncertu, który już raz na tym blogu publikowałem:

Festiwal jazzowy w Oslo - impreza porównywalna z obecnym Jazz Jamboree. Koncert poświęcony legendarnej w Norwegii, raczej mało znanej gdzie indziej, wspaniałej, niestety przedwcześnie zmarłej wokalistce - Radce Toneff.
Na jednej scenie grają: ojcowie norweskiego jazzu: Jon Christensen, Arild Andersen czy współautor sukcesu Radki - Steve Dobrogosz - obok nich pop/jazzowa wokalistka Solveig Slettahjell i kojarzony z awangardą trębacz Arve Henriksen. A do tego jeszcze pół tuzina innych artystów pomiędzy. Efekt - jak widać na filmie...

Muzycy z różnych światów, podgatunków, nurtów czerpią i tworzą jednocześnie siłę sceny, głównego nurtu - budują jakość, którą nazywa się norweskim jazzem.
Przykład: Przed miesiącem ukazała się w europejskiej dystrybucji nowa płyta wspomnianej Solveig Slettanhjell pt. "Tarpan Seasons". Świetna a zarazem łatwa i przyjemna płyta, która, choć w języku Shakespeare'a, czy raczej McDonalds'a, nie jest kopią stylu Blue Note lub cytatem z innych amerykańskich śpiewników, za to wyraźnie słychać na niej skandynawską estetykę - oszczędność, nowe brzmienia, połączenie elementów czysto akustycznych z elektroniką.

A do tego made in Norway są jeszcze przecież Jaga Jazzist, Atomic, Nils Peter Molvaer, flota artystów ECM'owych od Garbarka przez Torda Gustavsena po Trygve Seima, guru freejazzowej perkusji Paal Nielsen Love, folkpopowa wokalistka Mari Boine czy kultowe wytwórnie Rune Grammofon, Smalltown Superjazzz czy Jazzland.

W Polsce w podobnym do "Til Radka" przedsięwzięciu miałem przyjemność uczestniczyć przed miesiącem: W Dniu Szakala - charytatywnym koncercie dla Tomasza Szukalskiego - wzięli udział praktycznie wszyscy polscy "mejdżersi" - od Stańki, Możdżera, Agi Zaryan przez Michała Urbaniaka, Ewę Bem, Urszulę Dudziak po Adama Makowicza i Wasilewski Trio. Nikt jednak - oprócz Łukasza Żyty, który na perkusji towarzyszył wielu składom - nie wszedł z innymi w dialog. Każdy zagrał swoje - świetnie - i do garderoby. Tam wspominali dobre czasy, wymieniali się dowcipami, ale muzyką, inspiracjami - chyba - już nie.

Odbicie tej sytuacji widać na półce z płytami. Polski jazz (mainstream? - jak kto woli) wydawany jest przez kilkanaście maluteńkich wytwórni - Ars Cameralis nie pokusiło się nawet o stworzenie strony internetowej informującej o ich wydawniczej działalności /płyty Macieja Obary/ a tak, bardzo celnie, opisuje jakość edytorską wydanej przez Fonografikę nowej płyty Piotra Wyleżoła Maciej Nowotny:

"Okładka brzydka i kompletnie bez związku z muzyką na płycie, a to niestety nie wszystko: krzywo wydrukowany tekst z tytułami utworów, w tytule Dr Holmes z kropką czyli kłania się znajomość ortografii i wreszcie pomyłka na liście utworów, gdzie bonus track to właśnie rzeczony Dr Holmes, a nie Snake, jak wydrukowano na okładce."

W konsekwencji artyści ambitniejsi przy odrobinie szczęścia i zapału wydają swoją muzykę w firmach zagranicznych, jak np. Adam Pierończyk w niemieckim Jazzwerkstatt czy Leszek Możdżer niemieckim w ACT.
Nie miał tyle energii Leszek Kułakowski i jego "Code Numbers", która z pewnością mogłaby zrobić karierę europejską, pozostanie raczej kolekcjonerskim rarytasem.

Nie trzeba mieć zbyt wiele palców, nie wspominając o drugiej ręce, by policzyć poważnych jazzowych producentów muzycznych. Wawrzyniec Mąkinia w Multikulti, Paweł Szamburski/Macio Moretti w LADO ABC... Efekty ich pracy widać od razu - Levity na koncertach i płytach w Japonii, z kontraktem z Universal Music itp, Zimpel z nagrodami, trasami zagranicznymi a polscy awangardziści na naukach u Kena Vandermarka.

W większości pozostałych przypadków artyści sami są sobie sterem, żeglarzem, okrętem, wiatrem, inspiracją, doradcą, managerem, producentem a w konsekwencji także słuchaczem. Nie dziwi więc, że niechętnie słuchają oni tego co gra się poza 3-5 klubami jazzowymi w naszym kraju.

Co się nosi na świecie - to nas zupełnie nie obchodzi...

Wyważaniem otwartych już drzwi jest stwierdzenie, że Europa wytworzyła swoją własną odmianę jazzu, coraz mniej związaną z amerykańskimi, bawełnianymi korzeniami - europejską muzykę improwizowaną. Czerpie ona z muzyki klasycznej, współczesnej, ludowej a z drugiej strony z dorobku elektroniki.
Można to z jednej strony uznać za modę, z drugiej jednak jest to przecież sposób na opowiadanie o sobie, czy też badanie i interpretację własnej kultury, własnych korzeni - tak jak, na drugim biegunie czyni to, cytowany przez Macieja Obarę w rozmowie z Maciejem Karłowskim, Jason Moran - osoba numer 1 amerykański sceny jazzowej 2010 (autor lub współautor albumów nr 1, 2, 4 i 10 w tegorocznym rankingu krytyków magazynu Village Voice):

"Moran przyniósł ze sobą kilka płyt. Zagrał fragmenty każdej, po czym wyłączył sprzęt i powiedział jasno „To jest moja kultura! W otoczeniu takiej muzyki się wychowałem. Taka muzyka jest dla mnie ważna. Jest ona częścią mnie i reprezentuje moim zdaniem to, co dzisiaj jest żywe w muzyce Afroamerykanów”. Z głośników popłynęły natomiast nagrania jego kolegów raperów, którzy przeklinali siarczyście i opowiadali w swoich tekstach bardzo groźne rzeczy. O większości nie słyszałem nigdy i pewnie nigdy więcej nie usłyszę. To było trochę szokujące."

Podobną introspekcję przeprowadza na płycie "Solo" Vijay Iyer - malując swój muzyczny autoportret z pomocą utworów i artystów, którzy uczyli go czym jest granie. Bez nich i ich patentów ("Patterns") nie byłoby dziś Iyera - jednego z najważniejszych kompozytorów, pianistów i nowych narratorów światowego jazzu.

Wśród polskich artystów takie myślenie i poszukiwania obserwuję chyba tylko u Macieja Obary - zaskakująco pomijanego przez wielkonakładowe media - czy, w nieco innej odmianie, u uznanych, wspomnianych już awangardzistów - Zimpla, Rogińskiego czy Mikołaja Trzaski.
Poza wyżej wymienionymi jeszcze, będący od lat pod ECMowskimi skrzydłami, Wasilewski Trio wpisuje się w nurt europejskiej muzyki improwizowanej - zarówno gatunkowo, ale i pod względem posłuchu poza granicami RP.

Źródeł słabego rozwoju elektroniki w jazzie upatrywałbym natomiast w wysokich cenach komputerów z jabłuszkiem i odpowiedniego do nich oprogramowania, nieproporcjonalnych do zarobków polskich artystów za job.

Komeda...
Rok 2011 poświęcony będzie Marii Skłodowskiej, Czesławowi Miłoszowi a także... Krzysztofowi Komedzie Trzcińskiemu. 27 kwietnia obchodzilibyśmy bowiem jego 80te urodziny.
Norwegia nie ma swojego Komedy. Ośmieliłbym się stwierdzić, że Europa nie miała i nie ma do dziś drugiego takiego kompozytora jazzowego jak Komeda. I co z tego?

No właśnie. Na razie pojawiły się dwie, całe szczęście zupełnie udane płyty poświęcone autorowi "Sleep safe and warm" - Adama Pierończyka "Komeda" i Jana Bokszczanina "Komeda Inspirations".
Czy potrafimy jednak na naszym podwórku nadbudować coś na Komedzie?
Czy czeka nas jednak rok jazzowej Komedii, tak jak zamęczaliśmy Frycka Chopinem na jazzowo AD 2010?

Właśnie w roku Komedy przydałby się taki polski John Zorn, który potrafiłby nie tylko skrzyknąć kolegów i stworzyć wydawnictwo, ale także zbudować polski The Stone albo i pójść o krok dalej...

Przydałoby się Laboratorium Improwizacji, na wzór Słobodziankowego Laboratorium Dramatu, Szczygłowo-Tochmanowego Insytut Reportażu, czy Mistrzowskiej Szkoły Reżyserii Filmowej Andrzeja Wajdy. W Laboratorium muzycy nie tylko mogliby próbować, grać koncerty, nagrywać płyty, ale także uczyć się na warsztatach czy master classach artsytów i pedagogów pokroju Marilyn Crispell, Ralpha Alessiego, Zorna (czemu nie?), Charles Lloyda, Jasona Morana. Enrico Ravy, Jona Balke czy Jona Christensena. Laboratorium powinno zorganizować konferencje dla producentów: dlaczego we Włoszech może sprawnie działać wydawnictwo EGEA nie wspominając o światowej sławie niemickich ECMu i ACTu, szwajcarskiego HatHut czy wspomnianych norweskich Rune czy Smalltown? Dlaczego ich płyty można znaleźć w sklepach w krajach ojczystych i nie tylko?

A talentów - jak zawsze i w każdej dziedzinie poza piłką nożną - nam nie brakuje.

Ten tekst już jest za długi, więc może powstrzymam się od podsumowań jazzowych dla reszty świata.
Wspomnę tylko, że nie rozumiem muzyki najbardziej cenionych amerykańskich artystów 2010 takich jak Henry Threadgill, Steve Lehman czy Rudresh Mahathappa. Może oświecenie przyniesie mi rok 2011.

Na koniec, wracam do początku, czyli do tekstu Mariusza Hermy: "dzisiejsza muzyka jest kiepska? źle szukasz!"
Dobrej muzyki w 2011 życzyć więc nie trzeba. Życzę więc chęci i czasu na jej poszukiwania.

Kajtek Prochyra

Zanim powstaną nagrody RadioJazz.fm...

2010-12-16T13:16:00.000-08:00

...a noszę w sobie ten pomysł od dłuższego czasu,

postanowiłem, w ramach podsumowania, przyznać moje własne, skromne, "Wyrazy Uznania".

W kategorii płyta z importu wyróżnić chciałbym:

- Normę Winstone za płytę "Stories Yet to Tell" wyd. ECM - za piękną muzykę, umiejętność kontynuowania, odświeżania i ulepszania świetnego pomysłu na swój zespół.

- Marilyn Crispel i Davida Rothenberga za płytę "One dark night I left my silent house" - za najlepszą płytę do słuchania nocą. wyd. ECM

- Judith Berkson za płytę "Oylam" wyd ECM - za piękne "Hulyet, hulyet", wybitny, kameralny, autorski album.

- Charlesa Lloyda za płytę "Mirror" wyd ECM - za nagranie połączenie prawdziwej jazzowej tradycji i doświadczenia, z nowoczesnością myślenia własnego i muzyków pokroju Jasona Morana.

- Vijay'a Iyera za płytę "Solo" wyd ACT - że można tak o sobie opowiadać muzyką.

W kategorii płyty artystów, którzy oprócz świetnego grania mówią także po polsku Wyrazy Uznania otrzymują:

- Władysław "Adzik" Sendecki "Solo" wyd. ACT- bo jego gra jest jego, tak jak Jarretta, Mehldaua czy Iyera. Jest ich tylko kilku.

- Cukunft "Przeszłość/Teraźniejszość" wyd. LADO ABC - Album przez duże "A", pod prąd fali mody na kulturę żydowską Raphael Rogiński tworzy nową muzykę żydowską a nie jej surogat.

- Maciej Obara za "Three" i "Four" - dwie świetne płyty, jedyne w swoim rodzaju.

- Leszek Kułakowski "Code numbers" za piękną, oryginalną płytę w trio, co wcale nie jest łatwe.
- dla wydawnictwa GAD Records za wynalezienie z archiwów nagrań kwartetu Zbigniewa Seiferta - album pt. "Nora"

Najbardziej jazzowym miejscem roku 2010 uznałem...

Dom Kultury Praga/Teatr Wytwórnia, za realizację dwóch cykli koncertów na najwyższym poziomie - Na Pradze jest Jazz i Etno Praga - za bezkompromisowość, nieuleganie modom i ambicje.

Wydarzeniem roku był dla mnie, mimo przebogatego, jak chyba nigdy wcześniej, repertuaru jazzowego w Polsce (i to nie tylko na linii Kraków-Warszawa-Trójmiasto) festiwal Warsaw Summer Jazz Days, szczególnie pierwszy jego dzień: Portico Quartet - Mostly Other People Do The Killing - Pharoah Sanders (a także koncert Vijay Iyer Trio).

Koncert którego nie zapomnę to: Jan Garbarek i Hilliard Ensemble w Bazylice przy Kawęczyńskiej.

Wyróżnienie specjalne "Szacun" dla Johna Zorna, który w tym roku wydał ok 40 płyt najróżniejszych artystów, a ilość nie odbiła się na jakości. Poza tym za występ w Lublinie, za cykl płyt "The Stone", za całokształt twórczości i podejścia i za to, że za swój wkład w życie sporej części świata otrzymuje tak mało nagród.

Najciekawszą płytą roku dla mnie zostaje:

Robert Wyatt/Gilad Atzmon/Ros Stephen "For the ghosts within" wyd Domino Records

Płyta jest tak świetna, że nie wymaga to komentarza.

Grand Prix "Wyrazów uznania" w postaci czapki zdjętej z głowy przed jazzowymi artyśtami nr 1 roku 2010 to wg mnie otrzymują:

Vijay Iyer i Maciej Obara.

Za to, że są niepowtarzalni a odróżnić ich samych od ich muzyki i bycia w muzyce, mogą chyba tylko ich rodzice.

A jak Ty zapamiętasz jazzowy rok 2010??!!

Jazzwise mówi:

2010-12-11T10:47:00.000-08:00

Brytyjski magazyn Jazzwise zaprezentował swój ranking najlepszych jazzowych albumów roku w 10 odcinkach - codziennie jeden.
Wreszcie wszystko jasne, choć zaskoczeń (włącznie z patriotycznym akcentem na finał) nie było.

10. "Quiet Inlet" FOOD, wyd. ECM
9. "Highway Rider" Brad Mehldau, wyd. Nonesuch Records
8. "Solo" Vijay Iyer, wyd. ACT
7. "Chamber Music Society" Esperanza Spalding, wyd. Heads up International
6. "Pathways" Dave Holland Octet, wyd. Dare 2 Records
5. "Stories Yet to Tell" Norma Winstone, wyd. ECM
4. "For the ghosts within" Wyatt/Atzmon/Stephen wyd. Domino Records
3. "Jasmine" Keith Jarrett Charlie Haden, wyd. ECM
2. "Mirror" Charles Lloyd Quartet, wyd. ECM
1. "Alive" Phronesis, wyd. Edition Records

Jazzowe nominacje do nagrody Grammy

2010-12-06T08:10:00.000-08:00

O dziwo nie znalazłem jeszcze przedruku na jazzowych blogach, więc sam zamieszczę listę artystów nominowanych do grammy w kategoriach jazzowych i pokrewnych.

Najlepszy album jazzowy:
"The Stanley Clarke Band," The Stanley Clarke Band;
"Never Can Say Goodbye," Joey DeFrancesco;
"Now Is The Time," Jeff Lorber Fusion;
"To The One," John McLaughlin;
"Backatown," Trombone Shorty

Komentarz: brak. i to jest dość smutne.

Najciekawsza jest chyba nominacja dla Esperanzy Spalding w kategorii "Najlepszy nowy artysta".
Pozostali nominowani to:
Justin Bieber,
Drake,
Florence & The Machine,
Mumford and Sons

Poza tym
Najlepszy wokalny album jazzowy:
"Eleanora Fagan (1915-1959): To Billie With Love From Dee Dee" Dee Dee Bridgewater
"Freddy Cole Sings Mr. B" Freddy Cole
"When Lights Are Low" Denise Donatelli
"Ages" Lorraine Feather
"Water" Gregory Porter

Komentarz: Pewnie Dee Dee.

Najlepsze solo
Solar
Alan Broadbent, soloist
Track from: Live At Giannelli Square: Volume 1
[Chilly Bin Records]

A Change Is Gonna Come
Herbie Hancock, soloist
Track from: The Imagine Project
[Hancock Records]

Body And Soul
Keith Jarrett, soloist
Track from: Jasmine
[ECM]

Lonely Woman
Hank Jones, soloist
Track from: Pleased To Meet You
[Justin Time Records]

Van Gogh
Wynton Marsalis, soloist
Track from: Portrait In Seven Shades (Jazz At Lincoln Center Orchestra)
[Jazz At Lincoln Center]

Jazzowy album instrumentalny
"Positootly!" John Beasley [Resonance Records]
"The New Song And Dance" Clayton Brothers [ArtistShare]
"Historicity" Vijay Iyer Trio [ACT Music + Vision]
"Moody 4B" James Moody [IPO Recordings]
"Providencia" Danilo Perez [Mack Avenue Records]

Komentarz: pewnie Vijay - i to jest ciekawa kategoria

Big Band:
"Infernal Machines" Darcy James Argue's Secret Society [New Amsterdam Records]
"Autumn: In Moving Pictures Jazz - Chamber Music Vol. 2" Billy Childs Ensemble Featuring The Ying String Quartet [ArtistShare]
"Pathways" Dave Holland Octet [Dare2 Records]
"54" Metropole Orkest, John Scofield & Vince Mendoza [Emarcy/Universal]
"Mingus Big Band Live At Jazz Standard" Mingus Big Band [Jazz Workshop, Inc./Jazz Standard]

Komentarz: cieszy bardzo nominacja dla "Infrenal Machines"

Współczesna klasyka:
Daugherty, Michael: Deus Ex Machina
Michael Daugherty (Giancarlo Guerrero)
Track from: Daugherty: Metropolis Symphony
[Naxos]

Henze, Hans Werner: Appassionatamente Plus
Hans Werner Henze (Stefan Soltesz)
Track from: Appassionatamente Plus Lulu-Suite
[Cybele Records]

Lindberg, Magnus: Graffiti
Magnus Lindberg (Sakari Oramo)
Track from: Lindberg: Graffiti; Seht Die Sonne
[Ondine]

Pärt, Arvo: Symphony No. 4
Arvo Pärt (Esa-Pekka Salonen)
Track from: Pärt: Symphony No. 4
[ECM New Series]

Shchedrin, Rodion Konstantinovich: The Enchanted Wanderer
Rodion Konstantinovich Shchedrin (Valery Gergiev)
Track from: Shchedrin: The Enchanted Wanderer
[Mariinsky]

Na styku klasyki i innych...
Meeting Of The Spirits
Matt Haimovitz (Amaryllis Jarczyk, Jan Jarczyk, John McLaughlin, Dominic
Painchaud, Leanna Rutt & Matt Wilson)
[Oxingale Records]

Off The Map
The Silk Road Ensemble
[World Village]

Roots - My Life, My Song
Jessye Norman (Ira Coleman, Steve Johns, Mike Lovatt, Mark Markham & Martin
Williams)
[Sony Classical]

Tin, Christopher: Calling All Dawns
Lucas Richman, conductor (Sussan Deyhim, Lia, Kaori Omura, Dulce Pontes, Jia
Ruhan, Aoi Tada & Frederica von Stade; Anonymous 4 & Soweto Gospel Choir; Royal Philharmonic Orchestra)
[Tin Works Publishing]

Vocabularies
Bobby McFerrin
[Emarcy/Universal]

Muzyka świata:
Throw Down Your Heart , Africa Sessions Part 2: Unreleased Tracks
Béla Fleck
[Acoustic Planet Records]

All In One
Bebel Gilberto
[Verve]

ÕŸÖ
Angelique Kidjo
[Razor & Tie Entertainment]

Bom Tempo
Sergio Mendes
[Concord Records]

Om Namo Narayanaya: Soul Call
Chandrika Krishnamurthy Tandon
[Soul Chants Music]

Ogólna refleksja: Nuda. Choć moim zdaniem ten rok dla jazzu był całkiem udany...

Dlaczego nie zrobiłem tego filmu?

2010-11-21T02:15:00.000-08:00

Henryk Mikołaj Górecki /6 grudnia 1933 - 12 listopada 2010/

2010-11-12T10:20:00.000-08:00

Obara/Lindberg/Sorgen MaMuGe3 "Three"

2010-11-11T14:09:00.000-08:00

Lądujesz w Nowym Jorku. Jedziesz do Woodstock, gdzie spotkasz się w studiu kontrabasistę Anthony'ego Braxtone'a - Johna Lindberga - i perkusistą Billa Frisella, Dave'a Douglasa czy Marka Feldmana - Harvey'a Sorgena. Za szybą wspomagał was będzie Ted Orr - realizator nagrań Ornette'a Colemana.
Większość młodych muzyków nie ma chyba nawet takich snów czy marzeń. Dla alcisty Macieja Obary była to tylko część jego amerykańskiego planu.

Początek tego roku Obara spędził na stypendium w Nowym Jorku. Uczestniczył w warsztatach w The Center for Improvisational Music, chodził na koncerty, poznawał na czym tak na prawdę polega dzisiejszy amerykański jazz. Na wiosnę do sklepów trafiła jego pierwsza "nowojorska" płyta pt. "Four" nagrana wspólnie z Markiem Heliasem, Ralphem Alessim i Nasheetem Waitsem. Choć pełna energii, improwizacji i żywiołowości, jest ona dopracowana i wyważona. "Three", które trafia do naszych rąk późną jesienią, jest jak pierwsza śnieżna piguła prosto w twarz. 21 stycznia 2010 roku, po jednym dniu prób, weszło do studia trzech świetnych muzyków - dwóch nowojorskich awangardowych wyjadaczy i jeden młody, zadziorny chłopak z Katowic.

Album "Three" otwiera kompozycja Andrew Hilla "Spiritual Lover". Na solidnym podkładzie sekcji Obara z miejsca zaczyna szyć swoją niespokojną opowieść. W "Forage" - czyli plądrowaniu - alcista poprostu uwalnia energię. Trudno nie wizualizować sobie w myślach tej muzyki w wersji live. "Fort Borek" jest jako rozwinięcie poprzedniego tematu we wspólnej improwizacji artystów. Świetnie rozumieją się tu Lindberg i Sorgen.
"One for Caroll", kompozycja Obary to jedyny utwór na płycie, który moglibyśmy nazwać balladą. Otwiera go świetne solo Obary. Pod numerem 7 kompozycja Johna Lindberga "T'wixt D and E" to chyba pierwszy na płycie utwór z wyraźnym tematem. Najlepsze są w nim jednak świetne wariacje kolejnych muzyków.
Końcowe 3 odsłony "Three" są nieco spokojniejsze, w dużej mierze za sprawą malowniczych poszukiwań brzmieniowych smyczkiem Johna Lindberga w "Wolverine Breath" i "Dropped Drops". Ostatni utwór "Multiple Reasons" to praktycznie duet kontrabasisty i alcisty - nastrojowy ciepły i pomysłowy, pełen wzajemnego zrozumienia - choć muzycy poznali się kilka dni przed nagraniem.

W dzień płyta trochę przeraża swoją swobodą, swadą, agresywnością. W nocy, kiedy można przysłuchać się jej uważniej, słychać mistrzowską grę Lindberga i Sorgena (zarówno traktując ich jako sekcje czy dwóch solistów) i oryginalną narrację Obary. O czym opowiada Maciek? O sobie. Może o wychodzeniu z siebie poprzez muzykę? O brzmieniu? O tym co zdarza się kiedy skrzyżują się drogi trzech improwizatorów, którzy lubią dać czadu?

Płyta "Three" jest jest kolejnym dowodem wielkiej ambicji, odwagi i bezkompromisowości Obary. Album nie ma chyba swojego adresata - to zapis spotkania i energii jaka wytworzyła się w danym miejscu i czasie. Wspomnienie osobiste i bardzo trudne do przekazania. Trzeba dużej pewności siebie by wychodzić z taką muzyką na rynek, polski rynek muzyczny. Obara chyba ma to gdzieś - i oby tak dalej.

RadioJAZZ.FM Poleca,
Kajetan Prochyra

kajtek[malpa]radiojazz.fm

Darcy James Argue's Secret Society - Infernal Machine

2010-11-08T07:03:00.000-08:00

Darcy James Argue jest trochę szaleńcem... Ma 35 lat, 18osobowy big band, stronę internetową na której umieścił kilkanaście godzin swojej muzyki do pobrania za darmo... A przede wszystkim jest świetnym kompozytorem, aranżerem i po trosze rewolucjonistą, czego efektem jest płyta "Infernal Machine".

Wydawało się, że złoty okres big bandów mamy już dawno za sobą. Po czasach Glenna Millera, Counta Basiego, Nat King Cole'a pozostały czarno-białe archiwalia. Orkiestra Marii
Schneider zdawała się być przez ostatnie dwie dekady bezkonkurencyjna (dosłownie i w
przenośni). W mieście pojawił się jednak nowy kot – Darcy James Argue i jego orkiestra
Secrtet Society.

Po pierwszych dźwiękach otwierającego album utworu "Phobos" jest już jasne, że to nie będzie tradycyjna muzyka big bandowa. Gdyby szukać porównań, Argue prowadzi swój zespół nie jak Wynton Marsalis swoją Lincoln Center Orchestra a bardziej jak Wayne Shorter swój kwartet. Nie liczy się ilość, sekcje, podziały, ale jakość jaką każdy z muzyków wnosi w danym momencie we wspólne granie. W "Phobos" wielką rolę odgrywa gitara elektryczna Sebastiana Noelle'a, tenor Marka Smalla czy perkusyjny, popularny w muzyce flamenco, cajón Jona Wikana.

Argue nie stara się reanimować orkiestrowych tradycji, ale tworzy nowoczesną, współczesną muzykę, w której słychać inspiracje dzisiejszym światem i jego kulturą. Jasne jest, że Argue słuchał rocka, Pink Floyd, Radiohead czy współczesnej awangardy. Od pierwszych dźwięków czuje się wspólnotę doświadczeń słuchacz-artysta a nie mur jazzowej orkiestry. Ta płyta to żywioł improwizacji. Temat "Transit" kipi energią sekcji dętej (Ingrid Jensen - trąbka). Jacobin Club to rozmowa Sama Sadigursky'ego na saksofonie tenorowym Mikem Fahie'm na puzonie pośród gwaru pozostałych 16 instrumentalistów. Na płycie znajduje się też akcent polityczny, choć w fantastycznej muzycznie oprawi. Temat "Habeas Corpus", połączenie brzmieniowe muzyki początku XX wieku z rockiem i jazzem, dedykowane jest Maherowi Ararowi - kanadyjskiemu informatykowi syryjskiego pochodzenia, który został przez rząd USA deportowany do Syrii, gdzie przez rok był więziony i torturowany. Oskarżono go o współpracę z Al Qauedą, czego do dziś nie potwierdzono. Dziś Arar znów żyje ze swoją rodziną w Kanadzie, gdzie jest szanowanym naukowcem.
Płytę wieńczy dynamiczny, eneregetyczny saksofonowy "Obsidian Flow".

Za tę płytę Darcy James Argue nagrodzony został m.in. przez Down Beat (tytułem wschodząca gwiazda w kategoriach: najlepszy kompozytor, aranżer i najlepszy Big Band), a stowarzyszenie amerykańskich dziennikarzy jazzowych JJA wyróżniło okrzyknęło odkryciem roku, a jego zespół big bandem roku 2010.

Darcy James Argue to nowa jakość z jazzie, nowy sposób myślenia o wieloosobowych składach, a za razem dziecko swoich czasów. Fantastycznie odbija się w brzmieniu Secret Society współczesna muzyczna kultura, jednocześnie przynosząc świeżość i energię. Trudno uwierzyć, że to debiutanckie nagranie zespołu. Panie i Panowie - oto jazzowa orkiestra na miarę XXI wieku!

Robert Wyatt "For the Ghosts Within"

2010-11-06T11:45:00.000-07:00

Znów narażę się fanom rocka progresywnego ale do dzisiejszego dnia nie wiedziałem kim jest Robert Wyatt. Przez przypadek trafiłem na jego najnowszą płytę i oniemiałem. Choć na album złożyły się głównie jazzowe standardy - czegoś takiego chyba jeszcze nie słyszeliście.
"For the ghosts within" to jedna z najlepszych, najlepiej zrealizowanych i przede wszystkim najlepiej wymyślonych, wyobrażonych dźwiękowo płyt, jakie kiedykolwiek słyszałem.

Robert Wyatt, obecnie brodaty jegomość po 60tce, na przełomie lat 60tych i 70tych współtworzył jako wokalista i perkusista grupę Soft Machine. Na koncie ma nagrania z Jimmim Hendrixem i współpracę właściwie z każdym liczącym się muzykiem Brytyjskim tego okresu. Równolegle do fascynacji rockiem grał jazz. W czerwcu 1973, w trakcie imprezy mającej poprzedzać nagranie kolejnej płyty z Soft Machine, Wyatt wypadł z okna z wysokości 4go piętra. Przeżył, ale porusza się na wózku inwalidzkim. Aby wesprzeć finansowo kolegę, który znalazł się w potrzebie, charytatywny koncert dla Roberta zorganizowali przyjaciele z... Pink Floyd.

Wypadek nie przerwał jego muzycznej kariery. Wyatt przede wszystkim jest niesamowitym wokalistą, obdarzonym delikatnym, trochę niedzisiejszym, przepełnionym refleksyjnością głosem.
W ostatnich latach m.in. wspomagał Bjork na jej płycie "Medulla", występował z Davidem Gilmourem, współtworzył operę "Welcome to the voice". Od 3 lat współpracuje z niezależnym wydawnictwem Domino Records, gdzie na korytarzu mija się np. z zespołem The Arctic Monkeys. Pierwszy owoc współpracy Wyatta z Domino - album "Cuckooland" - został nominowany do nagrody Mercury. Teraz trafia w nasze ręce płyta "For the Ghosts Within"

Najnowszy album Roberta Wyatta tworzy cudowną, harmonijną całość, choć złożony jest z bardzo różnorodnych elementów.
Jest tu i przejmujący, poruszający co najmniej tak, jak pieśni Ray'a Charlesa utwór "Lullaby for Irena", "Laura" - ballada jak z trzeszczącej, analogowej płyty z lat 30tych, jest rap po Arabsku w dynamicznym, łączącym taneczność swingu i hip hopu "Where are they now?", czy alternatywna, może w stylu Johna Lourie, kompozycja "The ghost within". Moim faworytem jest chyba "At last I am free" - poruszająca, bardzo ciekawa brzmieniowo a za razem mogąca powstać wyłącznie w tradycji brytyjskiej wokalistyki z pod znaku Petera Gabriela czy Davida Bowie kompozycja - krótkie 3 minutowe słuchowisko - at last I am free - I can hardly see in front of me. Do tego jeszcze "What a wonderful world", rozbrzmiewające śpiewem ptaków "Lush life", zagwizdane "Round midnight" czy zanucone "In a sentimental mood" - zdaniem Wyatta słowa tych standardów nie są tak doskonałe jak same ich melodie.
The Ghosts within by Gilad Atzmon

Krążek sygnowany jest trzema nazwiskami trzech osobowości. Obok Wyatta są to skrzypaczka Ros Stephen i saksofonista Gilad Atzmon. Ten ostatni, określany przez Wyatta najznakomitszym żyjącym muzykiem, znany jest głównie ze swojej aktywności anty-syjonistycznej. W muzyce zaś, i słychać to wyraźnie na "For the Ghosts..." garściami czerpiąc z brzmień i skal muzyki Żydowskiej, wschodnioeuropejskiej i arabskiej, przy jednoczesnej zabawie konwencjami amerykańskiego swingu i nawiązaniami do twórczości Chaliego Parkera.

Album jest piękny, poruszający, zaskakujący i odkrywczy. Jak na mało której płycie obok muzyki, tekstów, śpiewu, doboru repertuaru głęboko przemyślana i frapująca jest warstwa efektów dźwiękowych czy pozamuzycznego budowania nastroju.

Ciężko o pointe, bo nie chce się pointować tak świetnej płyty. Nie da się jej opowiedzieć w jednym zdaniu. Na Wyspach Brytyjskich jest już o niej głośno. Mam nadzieję, że i polskim słuchaczom będzie dane się z nią zapoznać. Wybitny album.

Nik Bärtsch's Ronin "Llyria"

2010-11-02T00:56:00.000-07:00

Mam z tą płytą problem... Jest i nudna i fajna. Słucham jej od miesiąca i wciąż nie wiem czy podoba mi się czy nie...

Świetnie się nazywa: llyria to świecący morski zwierz, tak dziwny, że biolodzy nie wiedzą do jakiej rodziny go przyporządkować.
Świetnie się zaczyna: Modul 48 (wg takiej zasady - modul numer - nazwane zostały wszystkie 7 kompozycji albumu) jest kapitalny. Dynamiczny, pulsujący, słychać w nim świeżość i nowe, oryginalne pomysły - kamyki do jazzowego ogródka. Gdzieś w oddali można doszukiwać się sympatii członków Ronina do twórczości Mike'a Oldfielda.

Jednak odtworzenie drugiej ścieżki - Modul 52 - szczególnie w samochodzie, grozi wypadkiem. Utwór opiera się na minimalistyczno-repetatywnej pętli saksofonu i odrobinę tylko bardziej rozbudowanej frazie fortepianu, z towarzyszeniem sekcji. Irytacja przychodzi nadspodziewanie szybko.

Modul 55 jest bardziej na początku bardziej liryczny, z czasem nabiera tempa. Ale coś tu nie gra. Jakby ktoś opowiadał świetnie historię o niczym. Słucha się go z przyjemnością, ale jeśli skupić się na tym co mówi, okazuje się, że donikąd nas nie prowadzi.

Modul 47 właściwie to samo, tyle, że rozpędza się od samego początku. Doceniać można styl pianistyki Baertscha, grającego bardzo perkusyjnie, rytmicznie, właściwie bardziej budującego sekcję rytmiczną niż prowadzącego narrację.

Właściwie korci mnie by napisać: i tak dalej i tak dalej.

Kiedy jednak oderwiemy się zirytowani od wsłuchiwania w Llyrię, po chwili wróci ona do nas, zaintryguje, nie da nam spokoju. Modul 51 znów urzeka nową energią, różnorodnością, przebogatym brzmieniem, opartym o funkujący beat i jednocześnie repetatywną grę fortepianu. Chciałoby się słuchać tej płyty bez opamiętania, ale - przynajmniej ja - nie potrafię, choć wracam do niej z uporem godnym lepszej sprawy.
Czuć w tej grupie, w ich brzmieniu i energii wielki potencjał, który płyta ta sygnalizuje, ale nie wykorzystuje.

Nik Baertsch's Ronin:
Nik Baertsch - fortepian
Sha - saksofon altowy, klarnet basowy
Bjorn Meyer - gitara basowa
Kaspar Rast - perkusja
Andi Pupato - perkusjonalia

Trygve Seim i Andreas Utnem "Purcor" Songs for Saxophone and Piano

2010-11-01T04:12:00.000-07:00

Podtytuł płyty - Songs for Saxophone and Piano - głosi, że to piosenki. Lista utworów - Kyrie, Credo, Pater Noster, Agnus Dei - sugeruje, że to Msza. Nazwiska autorów - Trygve Seim, Andreas Utnem i Manfred Eicher mówi wprost - trzeba nadstawić ucha.

Trygve Seim dość nagminnie porównywany jest do swojego rodaka i nauczyciela - Jana Garbarka. Z jednej strony krzywdzi to młodego saksofonistę zamykając go na starcie w konkretnej, ciasnej szufladce, z drugiej jednak, zazdrość zżera, że norweska scena nie tylko zrodziła Garbarka, ale już wystartował z bloków drugi wybitny saksofonista światowej klasy. Choć muzyka Seima zanurzona jest głęboko w stylistyce europejskiej, skandynawskiej muzyki improwizowanej, jego głos od wielu już albumów jest bardzo oryginalny, interesujący i... piękny.

Trygve Seim i pianista i kompozytor Andreas Utnem spotkali się 13 lat temu. Muzycy na warsztat wzięli psalmy - reinterpretując je, improwizując, nieformalnie i nieregularnie koncertowali. Wreszcie w maju 2008 roku w kościele Toyen Kirke w Oslo postanowili swoją współpracę uwiecznić na krążku. Przedsięwzięcie pod swoje skrzydła wziął szef wydawnictwa ECM Manfred Eicher. Panowie przedsięwzięcie określają mianem improwizowanej muzyki kościelnej.

Od pierwszych sekund ma się poczucie, że to świetna płyta. Otwierające album Kyrie jest bardziej przebojowe nawet od tego grupy Mr Mister. Z miejsca ujawnia się przebogata paleta brzmieniowa dwóch wirtuozów. Utnema gra pozornie klasycznie, mninimalistycznie, chodno, może trochę jak Ketil Bjornstad, a przy tym miejscami jego fortepian pobrzmiewa jak gitara Methenyego w najlepszych akustycznych nagraniach tego ostatniego. Seim czaruje oddechem - nad blaszanym dźwiękiem saksofonu nie raz góruje poruszana wiatrem-oddechem trzcina-stroik jego instrumentu, która z kolei przemienia się w męskie głosy słyszane z oddali.

Znajdź więcej wykonawców takich jak Trygve Seim w Myspace Muzyka

Każda kompozycja, choć jak na dzisiejsze standardy, to 3-4 minutowe miniaturki, może zachwycać. Nu Seglar Vi Inn malarską lirycznością, tytułowy Purcor pobrzmiewa trochę... Osiecką. Credo i Pater Noster sąsiadują tu z hipnotyczną, nawiązującą do wschodnich tradycji kompozycją Seima Bhavana - obecną już na trzech innych jego albumach. Druga część płyty przynosi więcej inspiracji muzyką ludową z różnych części Norwegii - od Ryfylke i Heddal po Aseral.
Album z czasem wycisza się, stając się jeszcze bardziej kontemplacyjny, budując szerokie, muzyczne pejzaże (Postidium, Nar Mitt Oye Trett Av Moye. Szkoda, że to tylko 51 minut.

Nigdy nie byłem w Norwegii, a tym bardziej w norweskim kościele. Uznanie muzyki z albumu "Purcor" za kościelną jest dla mnie rewolucyjne, zachwycające i jednocześnie trudne do pojęcia. 14 pięknych, nastrojowych, przestrzenno-powietrznych kompozycji jazzowych staje się nagle muzyką ku chwale relacji Bóg-Człowiek. Dostajemy od artystów kolejny piękny muzyczny prezent, pretekst do podróży przez Bałtyk i, co może najciekawsze, do rewizji własnych przyzwyczajeń i odniesień.

Dwie ścieżki

2010-11-01T01:48:00.000-07:00

Muzycy jazzowi często zapraszani są do pracy dla teatru i kina. Być może lepiej od innych potrafią operować dźwiękiem, budując nim przestrzenie, nastroje, a nie tylko muzykę melodii i harmonii.
Niedawno do sklepów trafiły dwa albumy ze ścieżkami dźwiękowymi teatralnymi i filmowymi dwóch znakomitych "marek" polskiej sceny improwizowanej - Ola Walickiego "Trauma Theater Theatre der Liebe" oraz Braci Marcina i Bartłomieja Olesiów "Other Voices Other Scenes".

O roli muzyki w teatrze akademicy napisali z pewnością wiele traktatów, jednak każdy kto choć raz z poważną dramaturgiczną inscenizacją miał do czynienia, zauważył, że Melpomena nie jest dla muzyków nazbyt hojna. W teatrze muzycznym czy musicalu piosenki mają zostać z widzem na długo po opadnięciu kurtyny. Czy jednak "Otello" Shakespeare,"Nora" Ibsena, "Iwanow" Czechowa domagają się dodatkowych nut? A w dodatku, czy muzyka taka może funkcjonować w oderwaniu od dramatu na scenie? Odpowiedź jak zawsze ta sama: oczywiście - jeśli jest wysokiej próby.

OLO WALICKI "Trauma Theater Theater der Liebe"

Biorąc do ręki album Walickiego trudno nie zwrócić uwagi na nietypowe i urodziwe opakowanie - niby to tekturowy digi-pack, jednak po rozłożeniu błękitnych skrzydełek odkrywamy czerwone elementy graficzne oraz... czerwoną płytę DVD z fragmentami filmu "Helmucik", spektaklu "Oskar und Ruth" oraz wiele innych dodatków, i przede wszystkim, dla posiadaczy kin domowych muzyka w formacie 5.1 surround).
Jeśli mowa o dodatkach, to i w warstwie muzycznej jest ich co niemiara.
Nie tylko łączą się dźwięki instrumenty z głosami aktorów, ale i kotów, ptaków, dzwonów z wejcherowskiego kościoła farnego p.w. Trójcy Świętej, czy nawet budzika Juliana Walickiego...
Gdyby chcieć wyliczyć pełne instrumentarium, którym posługuje się na tej płycie Olo Walicki, oprócz "macierzystego" kontrabasu, mogłoby zająć więcej czasu, niż słuchanie "sennego słuchowiska" - jak określa autor swoje najnowsze nagranie.

Warto jednak zwrócić szczególną uwagę na śpiewające na płycie kobiety:
Maria Namysłowskia-Rumińska wyśpiewuje swoisty hit albumu "Helmucik z Koenigenstreet 346" - "Helmucik - mały krasnalucik - piosenkę tę na noc - i mówi dobranoc", Kiry Boreczko-Dal "Ćwiczenia pod Hugoberg" przydaje utworom lekkości i melodyjności, Ani Lasockiej i Marysi Dąbkowskiej.

W dziesiątą rocznicę swojej działalności artystycznej Bracia Olesiowie, zwani nierzadko jedną z najlepszych sekcji rytmicznych świata, zebrali owoce swojej współpracy teatralnej z reżyserką Agnieszką Olsten („LYNCH: PANI AOI, WACHLARZ, SZAFA”, „NIE DO PARY”, „SAMSARA DISCO”, „OTELLO”, „TARTAK” i „NORA”) oraz filmowych spotkań z Tomaszem Drozdowiczem („FUTRO”) i Mateuszem Jarmulskim („PRZEWODNIK”).

Muzyce, choć wyzbytej ze swojego oryginalnego, scenicznego kontekstu, niczego nie brakuje – wprost przeciwnie. Minimalistyczne dźwięki, niepokojący, nastrojowy, refleksyjny nastrój intryguje i uruchamia wyobraźnie. Choć zadaniem kompozytorów było stworzenie muzyki w sporej mierze ilustracyjnej, nie czuć jej wyciszenia czy ukrycia w drugim planie. Charakterystyczne tematy przeplatają się i przechodzą jeden w drugi, na długo zapadając w pamięć. Nabiera się wątpliwości jak tak wyraziste i zadziorne dźwięki znalazły na scenicznych deskach swoje miejsce w szeregu.
Charakterystyczny jest sam początek albumu - muzyka do zbioru jednoaktówek Yukio Mishimy. Pierwszy temat to dwie przeplecione ścieżki kontrabasu - repetatywna rytmiczna z melodyjną. W drugim temacie role te przejmuje fortepian, któremu na pojedynczymi dźwiękami towarzyszą skrzypce i tabla. Bardziej jazzowo, choć wciąż z dystansem, cudzysłowem do takiej tradycji zabrzmią utwory z "Nie do Pary". Tu na trąbce gra Kuba Puch. Dopiero w 9tym temacie albumu słychać perkusję w jej klasycznym zastosowaniu. Śledzenie drug kompozytorskich, założeń i wyzwań, jakie postawili sobie pracując nad kolejnymi inscenizacjami.

Oba albumy, jak i bliższe spojrzenie na muzykę w teatrze, czy tę mniej soundtrackową kinową, jak np. Pawła Mykietyna do filmu "Essentional Killing" polecam najserdeczniej.

Jan Garbarek i Hilliard Ensemble Officium Novum

2010-10-11T01:22:00.000-07:00

Choć to trzecie spotkanie Jana Garbarka i Hilliard Ensemble, ich muzyka wciąż pozostaje... dziwna. Dziwna, jak dziwne jest instrumentarium: kwartet wokalny i saksofon, dziwna, bo nieznana jest muzyka Komitasa, dziwne jest "Ojcze nasz" zapisane jako "Otche nash - lipowiańska pieśń tradycyjna", wykonywana tu przez Gordona Jonesa. Z drugiej jednak strony płyta ta, a jeszcze dosadniej promujące ją koncerty, przypominają o tym, że to może nasz świat jest dziwny.

Repertuar "Officium Novum" układa się w muzyczny kolarz - od hymnu "Alleluia Nativitas" XII wiecznego kompozytora Perotinusa, po współczesne kompozycje Garbarka. Rdzeń albumu stanowią pieśni wschodu. Autorstwo większość z nich przypisuje się ormiańskiemu duchownemu i muzykologowi żyjącemu na przełomie XIX i XX wieku - Komitasowi Vardapetowi. Producent płyty, szef wydawnictwa ECM, Manfred Eicher, ma najwyraźniej nowy fetysz w postacie prac Komitasa. Jego muzykę usłyszeć można nie tylko na "Officium Novum" ale także na najnowszym krążku Normy Winstone. Polskiemu czytelnikowi postać Komitasa znana może być z "Imperium" Ryszarda Kapuścińskiego.

Choć "Officium Novum" to album z muzyką dawną i liturgiczną, płyta ma swoje przebojowe oblicza - XVI wieczną pieśń trubadurów "Tres morillas m'enamoran", czy wspomniana już "Alleluia Nativitas" - chyba najbardziej jazzowa, improwizowana część krążka. W pamięc zapada również kompozycja Arvo Parta "Most Holy Mother of God". Estoński kompozytor, autor m.in. "Tabula Rasa" obchodzi w tym roku swoje 75 urodziny.

Współpraca Hilliardów i Garbarka budzi kontrowersje. Po wpisaniu w wyszukiwarkę youtube'a hasła "Hilliard Garbarek" pierwszy wynik jaki otrzymamy to klip pt. "How To Destroy a Magic Moment With a Sax: Hilliard Garbarek" (czyli "jak zniszczyć magiczny moment przy użyciu saksofonu").
Sam miałem do tego przedsięwzięcia sporo wątpliwości. Autorzy sami mówią o tej muzyce, że to ani nie jazz, ani muzyka dawna: to muzyka, która powstaje ze spotkania kwartetu wokalnego, saksofonisty i producenta.
Do "Officium Novum" przekonał mnie dopiero ich występ na żywo. Przed koncertem podsłuchałem managera grupy, który cieszył się jak łatwo organizuje się ich koncerty: po prostu przylatują i grają. Nic nie trzeba rozstawiać, soundcheck trwa ok 3 minuty. A gdy widownia wypełni salę okazuje się, że wypełnia ją muzyka w najczystszej postaci.

Bez jednego mikrofonu, wzmacniacza czy głośnika Hilliard Ensemble i Jan Garbarek stworzyli w Bazylice Najświętszego Serca Jezusowego przy ulicy Kawęczyńskiej w Warszawie misterium. O 21szej przed ołtarz wyszedł norweski saksofonista i zaczął grać. Po kilku chwilach nie wiadomo skąd zaczęły dobiegać głosy. Z czterech stron bazyliki, w kierunku ołtarza wolnym, powłóczystym wręcz krokiem zbliżali się David James (kontratenor), Roger Covey-Crump (tenor), Steven Harrold (tenor) i Gordon James (baryton).
Zabieg ten powtórzyli w czasie koncertu jeszcze dwa razy - z jednej strony udowadniając, że kwardrofonia, czy dźwięk surround wynaleziono już ładnych kilkaset lat temu, z drugiej zaś na powrót przywracając ołtarzowi-scenie koncertowej, jego centralną funkcję w kościele-świątyni.
Bez odpowiedzi pozostaje frapujące, związane z tym pytanie: na ile w naszych post-chrześcijańskich czasach, sięganie po muzykę religijną, wykonywanie jej w świątyniach, cały projekt Officium ma charakter religijny a nie tylko artystyczny?
Hilliard i Garbarek na wzajem się do siebie upodabniają barwą i techniką. W pełni świadomie ustępują sobie miejsca a czasem wzajemnie się przekrzykują. I nagle kościół tętni życiem, muzyka sakralna, z niszy, kurzu, moli i zamkniętego kręgu znawców, bez znieczulenia trafia do publiczności, rezonując w świątyni - miejscu jej przeznaczenia.

Płyta to tylko płyta, przedmiot, dziecko nowoczesnych technologii, kabli, przetworników. Ta muzyka stworzona jest po to by grać ją na żywo, a może lepiej: by ją wystawiano: by rozbrzmiewała w pięknych wnętrzach, pośród murów, które same niosą ze sobą szmat historii; rozbrzmiewała tak długo jak dźwięk krążył będzie po akustycznych zakamarkach danej przestrzeni. Niech przypomina nam o przemijaniu z jednej, a o pamięci i tradycji z drugiej strony. W codziennym życiu, nawet w zaciszu domowym, trudno będzie znaleźć te półtorej godziny na kontemplację muzyki i jakości, jakie podarowali nam Hilliard, Garbarek i Eicher. Ale warto spróbować.

RadioJAZZ.FM Poleca,
Kajetan Prochyra
kajtek[małpa]radiojazz.fm

Marilyn Crispell & David Rothenberg "One Dark Night I Left My Scilent House"

2010-09-21T03:30:00.000-07:00

W nocy, w ciszy, w wyobraźni. Kontemplacja, ciche szaleństwo. Świetne brzmienie. Najłatwiej opisać ten album wyrwanymi z kontekstu zdaniami, emocjami. Lepiej, zamiast opisywać, po prostu posłuchać go i często do niego wracać. Znakomita płyta.

Trudno pisać recenzję z płyty zagadki. A może płyty zadania.
Dwójka totalnych oryginałów, cudownych muzycznych wariatów, zarejestrowała... No właśnie... Co?
Studium ciszy? teatr wyobraźni? album koncepcyjny czy wielką improwizację?

Marilyn Crispell jest pianistką. W najbliższym czasie zagra kilka koncertów w The Stone Johna Zorna. Wcześniej nagrała sześć autorskich płyt dla ECM'u, 9 płyt z Anthony Braxtonem (10 lat grała w jego kwartecie). Współpracowała z Matsem Gustafssonem i Paalem Nilsenem Lovem, Evanem Parkerem, Cecylem Tylorem i tak dalej... A może to raczej oni współpracowali z nią. Tak czy inaczej, nie ma chyba lepszej szkoły wolnego myślenia i grania wyzwolonej muzyki.
Wykonuje kompozycje współczesne. Współpracuje z artystami video, filmowcami, poetami, tancerzami.
Prowadzi warsztaty z kreatywnej improwizacji.
Na płycie "One quiet night..." gra na fortepianie, instrumentach perkusyjnych i... ramie od starego fortepianu, zawieszonej kilkadziesiąt centymetrów nad ziemią... Tak Crispell zaspokoiła swoją "chęć odejścia od klawiatury, i zbliżenia się do rzeczywistości czystego dźwięku"...

David Rothenberg jest klarnecistą, kompozytorem a także znanym filozofem naturalistą. Zajmuje się realcjami człowieka z naturą. Jest autorem książki "Dlaczego ptaki śpiewają?", poświęconej tworzeniu muzyki z udziałem ptaków. Wydano ją m.in. w Wielkiej Brytanii, Włoszech, Hiszpanii, Na Tajwanie, w Chinach, Korei i Niemczecj. Na jej podstawie powstał film dokumentalny BBC. Owocem jego najnowszych badań jest "Piosenka 1000 mil" ("Thousand Mile Song", poświęcona muzyce wielorybów...

Tak Rothenberg wspomina swoje pierwsze spotkanie z Crispell:
“Pierwszy raz spotkałem Marilyn Crispell, kiedy spałem. Pod fortepianem. Miało to miejsce w Creative Music Studio Karla Bergera na początku lat osiemdziesiątych. Obudziłem się pewnego ranka i usłyszałem tę niesamowitą muzykę, tuż nad moją głową. Usiadłem cicho, tak, by pianistka nie zauważyła mnie i dalej grała. Widziałem tylko jej bose stopy na pedałach. Po chwili wstała i odeszła, a ja widziałem tylko jak postać o długich, rozpuszczonych brązowych włosach znika w ciszy. Nigdy nie zapomniałem tych dźwięków, intensywnych, i płynących jak wodospad. Przez lata śledziłem jej twórczość, cały czas pragnąc więcej."

Tytuł dla ich muzycznego spotkania zaczerpnęli z opowiadania Petera Handkego (“In einer dunklen Nacht ging ich aus meinem stillen Haus”). Część utworów zyskało nazwy w oparciu o wiersze Roberta Gibbonsa - próbowałem je sobie przypasować, bezskutecznie.

"Nie rozmawialiśmy zbyt wiele o tym co zrobimy" - wspomina Rothenberg - "Zawsze staram się znaleźć proporcje między graniem lirycznym a free, jak wychodząc od tradycji, zabrzmieć jak nikt dotąd. Jimmy Giuffre nauczył mnie by nigdy nie być do końca zadowolonym z własnego brzmienia. Joe Maneri nauczył mnie by uśmiechać się gdy próbuje się czegoś nowego i śmiałego."

To jedna z piękniejszych i bardziej intrygujących płyt, jakie kiedykolwiek słyszałem. Nie tylko do słuchania w nocy.

Kajetan Prochyra

Joe Lovano Us Five "Folk Art"

2010-09-19T00:58:00.000-07:00

Jeśli tęsknisz za jazzem, który nie gryzie, nie wyzywa słuchacza na pojedynek na śmierć i życie, a przy tym jest przygodą, spotkaniem, przeżyciem a nie tylko muzyką do windy, jeśli szukasz tradycji i świeżości - sięgnij po najlepszą, zdaniem amerykańskich krytyków, jazzową płytę roku 2010 - “Folk Art” nowego zespołu saksofonisty Joe Lovano - Us FIVE.

From Downloads

Joe Lovano biały jegomość, z brzuszkiem, brodą i w kapeluszu to jeden z gigantów współczesnego jazzowego saksofonu. W słynnej szkole muzycznej Berkeley chodził do jednej klasy z Johnem Scofieldem i Billem Frisellem. Zaowocowało to nie jednym wspólnym spotkaniem w studio i na scenie. Od początku lat 90’tych Lovano związany jest ze słynną wytwórnią Blue Note, dla której nagrał przeszło 20 albumów. Jako jeden z nielicznych Amerykanów nie stroni od Europy. Dowodem tego jest chociażby jego obecność na 12 krążkach wydanych przez monachijską wytwórnię ECM. Głównie towarzyszy tam projektom perkusisty Paula Motiana. Ostatnia “europejska” płyta Lovano to “Mostly Coltrane” - świetnie przyjęte, wspólne nagranie z triem innej gwiazdy - pianisty Steve’a Kuhna.

W USA Lovano grał już chyba z każdym z kim chciał. Tym lepiej o nim świadczy fakt, że do swojego najnowszego przedsięwzięcia zaprosił młodych artystów. Nowy zespół Lovano nazywa się dość zwyczajnie - “Us Five” - nasza piątka.
Ta piątka jednak tak do końca zwyczajna nie jest. Na saksofonach wciąż gra Joe Lovano, przy fortepianie zasiadł James Weidman, za to na kontrabasie dama - młoda i już wysoko ceniona Esperanza Spalding (znana też jako wokalistka, odrębny wpis o Esperanzy wkrótce). Na perkusji gra Amerykanin z Nowego Jorku Otis Brown III a Kubańczyk Francisco Mela na... drugiej perkusji.

W tej koncepcji - jak mówi Lovano - chodzi o dzielenie wspólnej przestrzeni. Mamy kwintet z dwoma perkusistami. który nagle przeistoczyć może się w 4 kwartety, 10 trij, 9 duetów i pięć solowych głosów. Tkanie takiego muzycznego gobelinu, jest właśnie tym co mnie najbardziej interesuje.

Płyta, tak jak i arrasy, jest przebogata, choć pozbawiona zbytecznych złoceń.
Album otwiera energiczna kompozycja “Powerhouse”, utrzymana w klasycznym stylu z popisem leadera na pierwszym planie. Tytułowy utwór “Folk Art” to charakterystyczny, rytmiczny temat grany przez Lovano i Weidmana i 10 minut improwizacji poszczególnych członków zespołu. W “Wild Beuty” czy “Song for Judi” US Five prezentuje swoją łagodniejszą stroną. Podziwiać można tu śpiewny i liryczny styl gry Joe Lovano. Na płycie znajduje się także temat “Dibango” dedykowany saksofoniście i wibrafoniście z Kamerunu Manu Dibango. To jego “Soul Makossa” uznawane jest za pierwsze nagranie disco w historii. Dibango w swojej muzyce od lat 70tych łączy tradycyjną muzykę z Kamerunu z nowoczesnymi brzmieniami.

W Polsce nieczęsto można usłyszeć amerykański mainstream jazzowy w najlepszym tego tego słowa znaczeniu. US Five nie udziwnia nadmiernie języka gatunku, nie wywarza za wszelką cenę kolejnych drzwi. Po prostu pięknie nim władając zapisuje kolejną fantastyczną kartę w historii jazzu.

Vijay Iyer Solo

2010-09-13T23:54:00.000-07:00

Przed niedawnym warszawskim koncertem tria Vijay'a Iyer'a miałem wielkie szczęście porozmawiać z leaderem. Zadawałem bardzo banalne pytanie - właściwie wszystkie sprowadzały się do jednego - o inspiracje. Iyer mówił tak, że pewien jestem, że rozmawiałem z wybitnym artystą. Kilkanaście minut później potwierdził to koncert jego grupy. Dziś trafia do naszych rąk kolejny dowód - jego płyta solo.

Vijay Iyer obecny jest w czołówce amerykańskich muzyków jazzowych od lat. Grał z Wadada Leo Smithem, Stevem Colemanem, Johnem Zornem czy Rudreshem Mahanthappą. Dopiero jednak europejski kontrakt z monachijską wytwórnią ACT wyniósł go na szczyty międzynarodowych plebiscytów jazzowych takich jak ankieta magazynu Down Beat (płyta trio "Historicity" najlepszym albumem 2010) czy rankingu stowarzyszenia amerykańskich krytyków jazzowych JJA (najlepszy artysta jazzowy 2010).
Płyta "Solo" to drugie nagranie dla ACTu - milowy krok, spełnienie marzeń ale też i jazda obowiązkowa dla każdego ambitnego pianisty jazzowego.

Nagrywanie płyty solo to coś więcej niż granie samemu. Pracując z trio staram się stworzyć przestrzeń twórczą dla grających ze mną muzyków. Na wzajem otwieramy dla siebie nowe możliwości. Grając solo musiałem znaleźć w sobie tego innego, którego mógłbym sobie przeciwstawić. Praca nad tą płytą była trochę jak nieustanne gapienie się na siebie w lustrze.

Na płycie znajduje się 11 kompozycji, z czego aż 6 razy sięgnął Iyer po twórczość innych artystów.
Album otwiera kompozycja "Human Nature" z repertuaru Michaela Jacksona. Za nią "Epistrophy" Theloniousa Monka, "Darn That Dream" jako ukłon w stronę pianisty Andrew Hilla i wczesna kompozycja Duke'a Ellingtona "Black & Tan Fantasy".

Zawsze kiedy gram kompozycję innych autorów pojawić się może pytanie, i zależy mi by stawiali je sobie moi słuchacze – co ten facet ma wspólnego z tym twórcą. Każdy utwór na płycie znalazł się na niej z konkretnego powodu. Nad "Human Nature" zacząłem pracę zaraz po śmierci Michaela Jacksona, o której z resztą dowiedziałem się w Warszawie, grając na WSJD. Jego muzyka poruszyła mnie, podobnie jak... miliardy ludzi na całym świecie. Usłyszałem ten utwór, wtedy kiedy ukazał się na płycie. Wcześniej niż jakiekolwiek nagrania jazzowe. "Black and tan Fantasy" było pierwszą kompozycją jazzową, którą nauczyłem się grać. Od kiedy usłyszałem Andrew Hilla grającego "Darn that dream" zacząłem inspirować się jego stylem, później był moim nauczycielem a potem zostaliśmy przyjaciółmi.

Iyer grając Jacksona wydaje się pozostawać dość wierny oryginałowi. Lekki i chyba najbardziej przystępny z całego albumu. Jednak wsłuchawszy się można dosłyszeć na co „Human nature” pozwoliło pianiście, co pozwoliło mu zbudować; jak kiedyś sam określił Iyer sens improwizacji, tworzyć spontaniczną architekturę.

Powrót do muzycznego dzieciństwa, doświadczeń czerpanych z dorobku innych muzyków jest tematem tej płyty, obecnym także w nowych kompozycjach Iyera. Kluczowym utworem wydaje się „Pattern” czyli patent, sposób, w jaki, po wielu godzinach prób i ćwiczeń udaje się przyswoić lekcję mistrza po to, by wykorzystać ją na własny sposób i wpleść w swój własny muzyczny język.

"Autoscopy" - jak mówi Iyer - odnosi się do stanu kiedy mamy wrażenie wyjścia poza nasze ciało. Wtedy z zewnątrz, najczęściej z góry, obserwujemy nasze zachowanie. Zdarza mi się przeżywać ten stan - kiedy gram na fortepianie.

Vijay Iyer wie co robi. W dodatku wydaje się, że ten młody, ledwie 30 letni muzyk, ma bardzo wiele nowych pomysłów na jazzowe granie, niezależnie czy tworzy sam, w duecie, w trio czy z orkiestrą. Wielki talent.

RadioJAZZ.FM poleca!
Kajetan Prochyra
kajtek[małpa]radiojazz.fm

Norma Winstone „Stories Yet To Tell”

2010-09-13T23:39:00.000-07:00

Norma Winstone jest niezwykłą jazzową wokalistką. Z jednej strony jest wierna tradycji: sięga po muzykę Coltrane’a, Shortera czy Marii Schneider, przywiązuje wielką wagę do słowa – fantastycznie interpretuje teksty piosenek (których najczęściej sama jest autorką). Z drugiej zaś, zamiast śpiewać przed orkiestrą czy ewentualnie „z towarzyszeniem” zespołu, tak jak robi to większość jej koleżanek i kolegów po fachu, sprowadza swój głos do roli instrumentu a towarzyszącym jej fortepianowi i klarnetom każe śpiewać. Po sukcesie nominowanej do Grammy płyty „Distances” do sklepów trafia właśnie nowy krążek tria Norma Winstone-Klaus Gesing-Glauco Venier – „Stories yet to tell”.

From Downloads

Nowa płyta jest właściwie kontynuacją „Distances”. Dla złośliwca mogłaby to być wada. Jednak konia z rzędem temu, który potrafił będzie wybrać piękniejszy krążek z tego duetu. Winstone właściwie wszystko robi znakomicie – nie tylko śpiewa i pisze, ale – może przede wszystkim – słucha muzyki. Dzięki temu zachwycać można się melodyjnością utworów, delikatnością, zwiewnością kompozycji, które już po drugim przesłuchaniu wydają się być standardami. Arcyciekawy jest także sam dobór repertuaru. Na „Distances” obok interpretacji „Giant Steps” Coltrane’a znalazła się „Here Comes The Flood” z repertuaru Petrera Gabriela. Na „Stories Yet To Tell”, obok utworów Veniera i Gesinga usłyszeć można „Goddess” Wayna Shortera, ludową pieśń „Lipe Rosize”, utwór „Ballo Furlano” XVI wiecznego kompozytora meksykańskiego Armando Manzanero, piosenkę XIIIwiecznych trubadurów „En mort d’En Joan de Cucanh” czy wreszcie „Cradle Song” oparte na muzyce ormiańskiego kompozytora Komitasa Szczególnie w tym ostatnim wyborze czuć rękę producenta albumu Manfreda Eichera.

O trio Normy Winstone napisano, że ich muzyka tworzy narrację opowiadaną z trzech punktów widzenia. „Stories yet to tell” (czyli historie, które zostały do opowiedzenia) snują opowieść nostalgiczną, jesienną, jednak nigdy banalną, czy wtórną. Poruszająca i filmowa jest opowieść o minionej, niespełnionej miłości, opowiadana ustami kobiety, która w nocy leży w łóżku, w pokoju, gdzieś na przedmieściach dużego miasta („Just sometimes”), czy opowiastka o mężczyźnie, który po skończonym seansie nie chce opuścić sali kinowej („Titles”).

Zespół Normy Winstone, obok brytyjskiej wokalistki, od lat 70tych obecnej na nagraniach wytwórni ECM (między innymi w zespołach Kenny’ego Wheelera – Azimuth, czy Eberharda Webbera – „Fluid Rustle”) tworzą, współpracujący ze sobą od lat 90tych włoski pianista Glauco Venier (grający wcześcniej z Enrico Ravą, Joey’em Baronem czy Lee Konitzem) i niemiecki klarnecista i saksofonista Klaus Gesing (związany chociażby z kwartetem wirtuoza oud Anouara Brahema).

Po wysłuchaniu płyty „Stories yet to tell” tria Normy Winstone ma się nadzieję, że muzykom tym pozostało do opowiedzenia jeszcze wiele historii.
Kajetan Prochyra

Bielska Jesień Jazzowa - rozkład jazdy

2010-09-05T07:14:00.000-07:00

Znany już jest program najbliższego chyba muzycznie memu sercu festiwalu jazzowego w Polsce, czyli Bielskiej Jesieni Jazzowej, pod dyrekcją artystyczną Tomasza Stańko i patronatem wytwórni ECM.

Co roku późnej jesieni obchodzę się smakiem i rozżalam nad genialnym repertuarem imprezy, bo jeszcze ani razu nie udało mi się do Bielska dojechać. Może w tym roku będzie inaczej.

2 listopada - Oregon - 60 zł

Może zagrają coś z dedykacją pamięci Zbigniewa Seiferta z którym w 1978 roku nagrali płytę "Violin"

25 listopada - Manu Katche, Chris Potter - 80 zł

Nie będę ukrywał, że Manu Katche nie należy do moich ulubionych kompozytorów i autorów płyt, natomiast świetnym perkusistą bez wątpienia jest (patrz sekcja Jana Garbarka, Petera Gabriela czy Stinga). Do Bielska przywiezie swój kwintet znany z płyty Third Round czyli:

Tore Brunborg - saksofony (świetny na wszystkich płytach na których się tylko pojawia - ostatnio obok M.K. także z Ketilem Bjornstadem i Tordem Gustavsenem).
Jason Rebello - instrumenty klawiszowe
Pinio Palladino - kontrabas
Jakob Young - gitara
Manu Katche - perkusja

Choć np. tu do składu dołączył Mathias Eick znany z Jaga Jazzist i kapitalnej autorskiej płyty The Door dla ECMu

Chris Potter nie jest mi muzykiem szczególnie znanym, choć krótka wizyta na jego stronie oraz fakt, że Tomasz Stańko wiele czasu spędził ostatnio na rozeznaniu amerykańskiego rynku, sprawia, że koncert tego saksofonisty wraz z jego formacją Underground może być wyborny...

26 listopada - Paolo Fresu, Lee Konitz - 80 zł

Lee Konitz to po prostu Lee Konitz. Gigant, legenda i tak dalej i tak dalej. Zobaczyć go na żywo to pielgrzymka podobna do tych odbytych do Pharoah Sandersa czy Wayne'a Shortera. Szczęśliwie Konitz jest gościem w Polsce dość częstym. A skoro zaprasza go Stańko, znaczy to, że Konitz ma nam jeszcze wiele do powiedzenia.

Paolo Fresu to zawodnik na którego w tym roku liczę chyba najbardziej. Włoski trębacz, w którym muzycznie zakochała się ostanio Carla Bley. Włochy, o czym przekonuję się np. odkrywając nagrania z wytwórni EGEA czy wracając do gwiazd takich jak Enrico Rava, Stefano Bollani czy Stefano Bataglia.

27 listopada - Abdullah Ibrahim, Tomasz Stańko - 120

Organizatorzy zapowiadają afrykański odcień jazzu - Abdullah Ibrahim przy fortepianie, być może solo, być może w trio z Beldenem Bullockiem i Sipho Kunene.

Festiwal zakończy Tomasz Stańko. Czy odniesie się jakoś muzycznie do czarnych brzmień Ibrahima?

Będzie ciekawie...

Władysław 'Andzik' Sendecki "Solo in Schloss Elmau"

2010-08-27T06:17:00.000-07:00

Polacy nie gęsi i swoich geniuszy jazzu mają. Przypomnieć nam o tym musiało niemieckie wydawnictwo ACT.

Krakowska Akademia Muzyczna przypuszcza szturm na nasz rynek jazzowy... Późny to atak, bo jej absolwenta Zbigniewa Seiferta nie ma już wśród nas od trzech dekad a i Andzik Sendecki opuścił szkolne mury ładnych parę lat temu.
W roku 1981, po jednym z koncertów z zespołem Zbigniewa Namysłowskiego w Szwajcarii Władysław Sendecki powiedział kolegom "adieu" i postanowił rozpocząć życie wśród Helwetów. 10 dni później spotkał... Billy'ego Cobhama, z którym grał przez kolejne 3 lata. Później nagrywał m.in. z Jaco Pastoriusem, Michaelem i Randym Breckerem a po dziś dzień współpracuje z orkiestrą NDR. W roku 2008 wydał solową płytę "Piano" a teraz nakładem słynnego monachijskiego wydawnictwa ACT ukazuje się płyta "Solo in Schloss Elmau".

Warto wspomnieć, że bawarski zamek Emlau to luksusowe centrum spa i wszelkich możliwych uciech dla ciała i umysłu zamożnych ludzi o wysmakowanym guście. W tamtejszych salach koncertowych występowali m.in. Brad Mehldau, Gidon Kremer czy Esbjorn Svenson. Wydawnictwo ACT ma tu swoją koncertową bazę. Płyty nagrywali tu Michael Wollny Nils Landgren i Victoria Tolstoy.

Muzyka Władysława Sendeckiego jest po prostu piękna. Delikatna, subtelna i mądra.
Artysta nie rozdziela tradycji pianistyki jazzowej od klasycznej; muzyki tradycyjnej (Wiegenlied, Mein Maedschen), neo-romantycznej (Lily of the Valley) od muzyki The Beatles (takiego Blackbird jeszcze nie słyszeliście) czy kompozycji, nomen omen, Zbigniewa Seiferta (Evening Psalm). Słychać tu szkołę im. Fryderyka Chopina (dosłownie i w przenośni).
Bo w Sendeckim najwyraźniej tkwi to wszystko na raz. Gra siebie i dlatego od początku do końca album oczarowuje.

Jeśli szukać trzeba byłoby podobieństw, to solowemu popisowi Sendeckiego najbliżej do Keitha Jarretta - za takie porównanie chyba nikt się nie pogniewa.

RadioJAZZ.FM Poleca!
Kajetan Prochyra

Przy okazji polecam świetną rozmowę z Artystą przeprowadzoną przez Krystiana Brodackiego, opublikowaną w czerwcowym JazzForum.

Nowi Giganci Jazzu odc 1 Anat Cohen

2010-08-15T10:05:00.001-07:00

Nature Boy

Anat Cohen | Teledyski w MySpace

WSJD - relacja - Dzień 3: Crimson Garden, Vijay Iyer Trio

2010-07-04T03:43:00.000-07:00

W skrócie:

Pat Mastelotto i Trey Gunn zagrali zdecydowanie najgłośniej ze wszystkich artystów, którzy dotychczas wystąpili na XIX edycjie WSJD.
Zagrali tak głośno, że do późnych godzin nocnych bolało mnie lewe ucho. I cała lewa połowa ciała.
Mimo mojego znikomego entuzjazmu koncert zakończył się brawami (bo jednak nie owacją) na stojąco.

W wyniku zaistniałych komplikacji zdrowotnych prawie nie widziałem koncertu "Stick mena" (Pat Mastelotto perkusja, Tony Levin stick (wielostrunowy szeroki gryf gitary, najczęściej uderzany tappingiem), Michael Bernier (stick i głos)).

Za to kiedy zaczął grać zespół Vijay'a Iyera pomyślałem: NARESZCIE!

Wersja pełna:

TU
Trey Gunn
Pat Mastelotto

Trey Gunn (12?-strunowa gitara elektryczna, której struny częściej pociera czy uderza niż szarpie) wystąpił w glanach, czarnej skórzanej koszulo-zbroi (?) bez rękawów i skórzanej spódnicy. Pat Mastelotto za bębnami, przetwornikami, komputerami, keyboardami - w stroju bardziej tradycyjnym.

Panowie zaczęli elektronicznie i w ciemnościach. Słychać było dzwony, szumy i szelesty. Po kilku minutach z nastrojów ambientowych perkusja przeniosła nas w mocno rockowe brzmienie.

To imponujace, że dwóch panów po 50tce na środku Sali Kongresowej, może wygenerować tyle hałasu.

Muzyka rzeczywiście z najdalszego pogranicza gatunków: zbyt skomplikowane na rock, zbyt głośne na jazz.

O gustach się nie dyskutuje, natomiast panowie świetnie porozumiewają się na scenie. Wspólna improwizacja dwóch wirtuozów.

Ciekawe czy żony pozwalają im grać próby w garażu.

Po dwóch utworach Trey położył poziomo gitarę na statywie. Gra na niej bardziej jak na keybordzie lub automacie perkusyjnym niż na lap slide guitar.

Publiczność bawi się w "kto ostatni klaśnie" więc chyba nie do końca kupili taki klimat...

Im bardziej rockowo panowie grają, tym większy entuzjazm na widowni.
Na pauzy Mastelotto publiczność rytmicznie odpowiada "łuuuu!!"

Na koniec wspomniana stójka.

Stick Men
(byłem obolały, ale także nagrywałem bardzo ciekawą - tak mię się przynajmniej wydaje - rozmowę z Vijay'em Iyerem)

Vijay Iyer Trio

Vijay Iyer - fortepian
Stephan Crump - pożyczony kontrabas, własny ugrzązł na lotnisku w USA
Marcus Gilmore - perkusja

Zaczął cichusieńko.
Po chwili muzycy grają jak w transie. Transie opartym nie tyle/nie tylko na rytmie i melodii, ale przede wszystkim na akcentowaniu (jeśli spece uznają, że to to samo co rytm, to przepraszam)

#1 Cardio

Iyer jest fortepianowym samoukiem i dyplomowanym skrzypkiem (więcej niebawem w rozmowie z Artystą) i coś jest specyficznego w jego grze. Przede wszystkim jednak jego trio rządzi się innymi prawami niż klasyczne fortepian i sekcja.

Iyer dzieli się na prawą i lewą rękę:
lewa: proste, melodyjne akompaniamenty, towarzyszenia kontrabasiście i perkusiście.
prawa: galaktyczne popisy na całej długości klawiatury.

W VIy Trio to nie kontrabasista, a nie pianista podśpiewuje.

#2 Big Brother (autorstwa Stevie Wondera)

i pierwozór:

Wysokie, wiolączelowe rejestry kontrabasu smykiem...

Tu rzeczywiście buduje się muzyką przestrzeń dla grających.
Nagle na pierwszym planie są uderzenia perkusisty o ramy bębnów.

lewa ręka VIy prowadzi bas
prawa ręka gra solo
Kontrabasista przydaje smugi smykiem po całej długości gryfu
Perkusja wchodzi w dialog z solem? prawej ręki Vijay'a.
A może każdy gra osobno swoje?
Albo wszyscy razem to samo?

#3 Historicity

Ręce Iyera skaczą po całej długości klawiatury, jak Tom i Jerry...

prawa ręka VIy na skraju klawiatury asystuje perkusiście, jak tamburyn.
Trudno powiedzieć czy to chwila wytchnienia, czy każdy z muzyków gra teraz kameralne solo.

Część publiczności grzecznie doczekala do końca utworu i wyszła.

Perkusista grający dotąd bardzo oszczędnym, drewnianym, płytkim tonem, gładko przerzuca się na szumiące blachy i werbel.

Solo na kontrabasie przypomina trochę oszczędne solo na perkusji.
Teraz to kontrabas prowadzi melodie, fortepian rytm, a perkusja bas.
Niepostrzeżenie pianista zamienia się rolami z kontrabasistą, a może tylko sobie partnerują?

Vijay Iyer intonuje #4 Human Nature Michaela Jacksona.

Za miesiąc będzie można usłyszeć je na jego solowej płycie.

Za tradycyjnie rozumianą linię basu odpowiadają teraz razem fortepian i perkusja. \

Human Nature zaczyna się od melodyjnego tematu, w nostalgicznym, wspomnieniowym nastroju. Po chwili zmienia się w stronę oszczędnego jazzu, by za chwilę pójść dalej w wielkie harmonie fortepianu Iyera. A temat cały czas gdzieś powraca. Zostaje w pamięci.

Vijay Iyer bedąc rok temu na WSJD z Wadada Leo Smithem właśnie tu dowiedział się o śmierci Jacksona. Więcej na ten temat w rozmowie, w poniedziałek.

Kolejna partia słuchaczy wychodzi. Spieszą się na pociąg.

Każdy muzyk gra w innym rytmie, by po chwili szybko skończyć w jednym pulsowaniu i zrobić miejsce dla sola perkusisty. Imponującego sola.

Na koniec Mystic Brew:

Owacja na stojąco, ale na bisy już niestety za późno. Po pólnocy wszyscy muzycy WSJD zamieniają się w dynie...

Trio Iyera, jak i sam leader, jak i praktycznie wszyscy muzycy składu z osobna warci są głębszego rozpoznania i na pewno jeszcze tu o nich napiszę.

WSJD - relacja - Dzień 2: Pat Metheny Group

2010-07-03T07:51:00.000-07:00

Różnica w stosunku do pierwszego dnia festiwalu była widoczna, jeszcze przed przekroczeniem progu Sali Kongresowej: kilkudziesięcioosobowa kolejka do wejścia i kręcący się w okół odsprzedawacze biletów... To jasne - gra dziś u nas Pat.

2 tysiące osób prawie po brzegi wypełniło Kongresową. Panie bileterki stanowczo pilnowały porządku - kto którędy na widownie.
Mariusz Adamiak nie musiał przedstawiać bohaterów wieczoru. Zapowiedział jedynie, że zdjęcia można robić jedynie w trakcie 4go utworu... Ok 19:30 z ciemności wyłonili się:

Pat Metheny - naliczyłem 6 gitar
Lyle Mays - fortepian, keybord, macbook, 3 zestawy przetworników i syntezator imitujący dźwięk szarpania strun fortepianu, tak jak Pat gitarę...
Steve Rodby - gitary basowe, choć głównie kontrabas - najmniej chyba znany członek PMG, a na koncercie widać było, że jeden z najważniejszych
Antonio Sanchez - bardzo bogaty, szczególnie w blachy, zestaw perkusyjny

W skrócie:
PMG realizuje obecnie trasę koncertową pod szyldem: "The Song Book Tour" - czyli największe przeboje Zespołu. Wielką atrakcją jest powrót współtwórcy wielu hitów PMG, pianisty Lyle Maysa. Przyjemnie było posłuchać "This is not America", "Are you going with me?", "Minuano" czy "So may it secretly begin?" w najprawdziwszych, źródłowych wykonaniach.
Koncert zakończył się owacją na stojąco i dwoma bisami. Było to do przewidzenia od samego wejścia na scenę PMG. Polacy kochają Pata i jego zespół.

Ja niestety jedynie podziwiam Pata za jego projekty solowe czy bardziej kameralne (duety, tria, różności)i trochę się dość nudziłem. Choć były momenty czadowe...

Pat na scenę wyszedł w stroju klasycznym - adidasy, jeansy, biała koszulka w carne, poziome paski. Layle Mays długowlosy, niczym rycerz Jedi.

W trakcie czwartego utworu nie tylko lampy fotoreporterów, ale także pół kongresowej rozbłysło by uwiecznić PMG.

Sanchez zmienia pałki na hot rodsy, w trakcie intra Kongresowa klaszcze do rytmu: piąty utwór: "This is not America"

Pod numerem siódmym bardzo czadowe wykonanie "Are you going with me" - wreszcie Pat daje popis, we wspaniałej asyście Maysa.

Na scenie pojawia się słynna 42strunowa gitara picasso, autorstwa, jak chyba wszystkie akustyki PM Lindy Manzer. Trudno było dosłyszeć w tym solowym popisie przebój "Into the dream", ale i tak było pięknie, magicznie. Takiego Pata właśnie sobie cenie.

Potem jeszcze "So may it secretly begin"
>

I "Minuano" na pierwszy bis.

Podsumowujac: znacie, to posłuchajcie.

Warsaw Summer Jazz Days - relacja - Dzień 1

2010-07-02T14:26:00.000-07:00

Wystąpili:
Portico Quartet
Mostly Other People Do The Killing
Pharoah Sanders Quartet

W skrócie:

Portico zagrało świetnie, choć kongresowa to raczej nie przestrzeń dla nich i klimatycznej, bogatej, kolorowej, ale wyciszonej, dość jednak kameralnej i umiarkowanie efektownej wizualnie muzyki. Kiedy zamknęło się oczy, słyszało się więcej.

Mostly Other People Do The Killing pokazało, że jazz ma się genialnie (gdyby oceniać kondycje gatunku tylko na podstawie MOPDTK). Byli szaleni, pomysłowi, oryginalni, nowocześni (z celująco odrobionymi lekcjami z tradycji), wirtuozerscy, zabawni i big bandowi i free i tak dalej. Pierwsza tegoroczna owacja na stojąco.

A Pharaoh Sanders... był boski.
Poczułem się jak bym pierwszy raz w życiu usłyszał jazz.

Wersja pełna.

Ponieważ bardzo imponuje mi, znana ze starych filmów amerykańskich sztuka dyktowania recenzji/artykułów przez telefon, zaraz po danym wydarzeniu (także artystycznym), a za razem jestem dużym fanem relacji piłkarskich na portalu zczuba.pl
zapraszam na relację z Warsaw Summer Jazz Days, a la micro blog... Prawie...

Opis miejsca:
Przed Pałacem Kultury młodzi ludzie rzucają do siebie futballówką (nie piłką do nogi). Wygląda na to, że promocja kultury amerykańskiej WSJD wkracza w przestrzeń miejską nie tylko w postaci gigantycznego bannera przy zbiegu Marszałkowskiej i Świętokrzyskiej.

W foix Sali kongresowej 3 stoiska, na których - w przeciwieństwie do sklepów, salonów płytowych - kupić można prawdziwą muzykę.

Na widowni zimno a na scenie już rozstawione instrumentarium Portico Quartet, w tym słynne hangi, które na żywo wyglądają jak 3 przestraszone żółwie.

Zaczynamy!
Mariusz Adamiak wita i zapowiada pierwszy zespół, jako "może najmniej znany".
Kilka osób, pokrzykujących z pierwszych rzędów jest innego zdania...

Portico Quartet
w składzie:
Jack Wyllie- Saksofon tenorowy, sopranowy, melodyka, cymbałki (i może coś przeoczyłem)
Duncan Bellamy- Perkusja, elektronika, szumy, sample, cymbałki
Milo Fitzpatrick- kontrabas
Nick Mulvey- Hang

PQ zaczeło szumiaście i elektronicznie. Wyllie gra samym ustnikiem.
Po chwili Wylie zmienia tenor na sopran i z szumów wyłania się
#1 "Paper Scisors, Stone"

Pięknie to brzmiało. Choć panowie wyglądają na jeszcze młodszych niż sądziłem.

Słuchając PQ na żywo widać, jak istotny w tym zespole jest... kontrabas... Hang praktycznie odpowiada za temat, melodie, saksofony prowadzą opowieść, melodię, perkusja to tło, szumy i trochę rytmu a kontrabas to właśnie dyrygent rytmiczny PQ...

#2 Visitor

Nauka gry na hangu: Na hang można założyć koc

Zarówno saksofonista, basista i perkusista mają pod nogami przetworniki, pozwalające im modulować dźwięki instrumentów. Do tego saksofonista często nagrywa sampel na tenorze, zapętla go i na to nakłada "żywą" partię na saksofonie sopranowym

Trudno chyba grać pierwszy koncert WSJD, na nierozgrzanej scenie, dla nierozgrzanej publiczności, przy nierozgrzanym ogrzewaniu. Dlatego PQ gra trochę.

Nick Mulvey wita się z publicznością, przedstawia zespół. Wojtek Mazolewski opuszcza widownie.

#3 Isla

Przyspieszają... Chyba się wyluzowali.

Gdybym bardzo naciskał na podobieństwo tej relacji do relacji piłkarskiej, napisałbym, że perkusista przyspiesza jak Samuel Eto.

Nauka gry na hangu: nie tylko pałkami ale też dłońmi, palcami - piccicato?

Perkusista solo na elektronice.

Nie są panowie z PQ wielkimi showmanami. Mostly Other People Do The Killing może wyprzeć ich z pamięci widzów.

Isla przmienia się niezauważalnie w #4 Line

Kontrabas jednym mięsistym dźwiękiem wprowadza do muzyki PQ bardzo dużo życia.
Kiedy zamknie się oczy słyszy się dużo więcej.

#4 Clipper

Saksofonista bierze w garść podstawówkowe cymbałki.
Solo perkusity
Saksofonista na melodyce nagrał jeden dźwięk do samplera, który miksuje teraz perkusista.

#5 "Wolny"
Dwóch gości siedzących obok mnie się nudzi.
Świetnie to brzmi, nudno wygląda.

Znudzeni goście wyszli z sali.

Ostatni utwór ?"No cotrol"? - szybki, trochę free - szkoda, że cały koncert nie był taki.
Dopiero teraz PQ pokazują swój frytowy potencjał. Noisowy popis saksofonisty i perkusisty.

Mostly Other People Do The Killing (MOPDTK)
Effort, Patience, Diligence by Mostly Other People Do the Killing

Sami o sobie:
Nazywamy się Peter, Jon, Moppa i Kevin. Wszyscy przez jakiś czas chodziliśmy do szkół muzycznych. Gramy jazz. Lubimy grać cały jazz, cały czas, wszystko na raz i najszybciej jak to możliwe. Moppa pisze melodie, za wyjątkiem tych, które napisali inni ludzie. Oni są śmieszni. Jazz jest śmieszny. Wkrótce wychodzi nasza nowa płyta. Przyjdźcie zobaczyć jak gramy. Spodoba się wam.

Peter Evans - trąbka
Jon Irabagon - saksofon altowy
Moppa - kontrabas
Kevin Shea - perkusja

Niestety widziałem tylko pół koncertu, bo czekałem na wywiad z Portico Quartet.
Stojąc w kulisach zobaczyłem jak z loży wybiega basisata Pharaoh Sandersa, wołając perkusistę: Musisz to zobaczyć.
MOPDTK grało Night in Tunesia (poprawcie mnie, bo raczej bredzę, ale słyszałem tylko urywki)

I jeszcze:

Live in the Bronx

Mostly Other People Do the Killing | Teledyski w MySpace

To co słyszałem, było kapitalne! Zasłuchane w klasyce, ale pełne zupełnego szaleństwa, wirtuozerii i rozrywkowości w najlepszym sensie tego słowa. Nie będę się rozpisywał o koncercie, którego słyszałem tylko fragment, ale fakt, że mnie ominął będzie moim największym bólem WSJD 2010.
Pierwsza owacja na stojąco WSJD 2010

Pharoah Sanders Quartet
to było duże przeżycie.

Pharoah wystąpił bez kapelusza, za to we fioletowej koszuli.
Mniej więcej tak jak tu:

Zaczął delikatnie i pięknie. Dawno czegoś takiego nie słyszałem. Bo to przecież nie modne.
Na drodze stanęło mu sprzężenie mikrofonu z odsłuchem.
Wyszedł więc krok do przodu i grał do kongresowej bez wzmocnienia.
Taki niby starszy, lekko kulejący pan.

Cicho, delikatnie, pewnie i pięknie.
Ballada na koniec zwieńczona perkusyjnym solo Sandersa na klapkach saksofonu.

Zaraz potem surowy, żywy, szalony, niesamowity.

Są tacy muzycy, o których trudno myśleć jak o ludziach - którzy oprócz grania chodzą, oddychają, robią zakupy, jedzą, odbierają telefony z call center, cali wypełnieni są własną sztuką - może i stąd porównujemy ich do bogów.

W czasie półtoragodzinnego koncertu zagrali może 5 utworów. Każdy chyba zaczynał się od ok 20minutowego popisu Sandersa, kapitalnego, arcyciekawego, różnorodnego solo.
Ale jego kwartet to nie tylko chłopcy od przygrywek, świetny pianista, basista i rewelacyjny perkusista - jedyny biały członek zespołu, co w amerykańskich składach na bębnach nie zdarza się często. Po swojej partii Sanders chował się w kulisy i jego zespół po kolei przekazywał sobie pałeczkę pierwszeństwa.

Pharoah wracał, słuchał, gibał się do rytmu, a momentami tańczył całkiem odważnie, ku uciesze publiki. Oprócz tego momentami podśpiewywał.
W ostatnim utworze pozwolił sobie nawet na duet sam ze sobą - wokalno-saksofonowy.
Było pięknie i mimo wieku legendy, spotkanie z Sandersem było dużym przeżyciem.

A tutaj mój mini przewodnik po WSJD 2010.

Drogi Czytelniku,

napisz mi proszę czy takie relacjonowanie WSJD ma dla Ciebie jakąś wartość.
Biorąc też poprawkę na to, że pierwsze śliwki robaczywki :-)
Z góry dziękuję za uwagi,
Z dołu dziękuję za lekturę tego długiego posta.
kp

Salif Keita "La Difference"

2010-06-29T16:19:00.000-07:00

Salif Keita jest wyjątkowy, jest inny, i to jest piękne.
O tym jest jego najnowsza płyta, o której z całą odpowiedzialnością można powiedzieć to samo.

Salif Keita ma 61 lat. Mieszka pomiędzy Paryżem a Bamako - stolicą Mali. Jest albinosem, czyli "Jestem czarny, ale moja skóra jest biała i podoba mi się to, taka moja odmienność... Jestem biały ale moja krew jest czarna, kocham to, taka odmienność jest piękna", jak śpiewa w tytułowym utworze, otwierającym album "La Difference".

Dużo w tym albumie aktywności polityczno-społeczenej. Obok tytułowego apelu o tolerancje dla obmienności, w tanecznej, kołyszącej egzotyką "Ekolo d’Amour" wyśpiewuje Keita memento o dramatycznej sytuacji ekologicznej w jakiej znalazła się Afryka. W "San Ka Na Salif" wraca nad rzekę Niger, nad którą się wychował, by wskazać na bezczynności polityków w ochronie tej rzeki.

Muzycznie słychać tu oczywiście bogactwo rytmów i brzmień Afryki, wzbogaconych (a nie tylko urozmaiconych, czy, jak często bywa, popsutych) nowoczesną aranżacją. Płyta jest przebojowa, wpadająca w ucho. Najważniejszy pozostaje tu jednak cały czas charyzmatyczny, pełen pasji głos Salifa Keity. Byłoby tak i w przypadku nagrania a capella i takiego w towarzystwie wiedeńskich filharmoników. Keita poruszy każdego, nawet jeśli nie włada słuchacz francuskim ani bambara.

Największe wrażenie sprawia za każdym razem ostatni utwór albumu - "Papa". Ciężko pozostać obojętnym, kiedy dorosły, a w tym przypadku bardzo dorosły, mężczyzna przywołuje tak emocjonalnie własnego rodzica...

Jest kilka takich piosenek, a może mniej...

"Mama" Johna Lennona:

Mother, you had me but I never had you,
I wanted you but you didn't want me,
So I got to tell you,
Goodbye, goodbye.
Farther, you left me but I never left you,
I needed you but you didn't need me,
So I got to tell you,
Goodbye, goodbye.
Children, don't do what I have done,
I couldn't walk and I tried to run,
So I got to tell you,
Goodbye, goodbye.
Mama don't go,
Daddy come home.

być może "Bohemian Rhapsody" Queen

Mama, life had just begun,
But now I've gone and thrown it all away
Mama, ooh, Didn't mean to make you cry,
If I'm not back again this time tomorrow,
Carry on, carry on as if nothing really matters
Too late, my time has come,
Sends shivers down my spine, body's aching all the time
Goodbye, ev'rybody, I've got to go,
Gotta leave you all behind and face the truth
Mama, ooh, I don't want to die,
I sometimes wish I'd never been born at all

i "Papa" Salifa Keity

Polecam,
Kajetan Prochyra

Ketil Bjornstad "Remebrance"

2010-06-29T14:58:00.000-07:00

Dobra, ambitniejsza muzyka nie musi boleć i wyzywać słuchacza na pojedynek do pierwszej krwi. Ketil Bjornstad, znakomity norweski pianista, kompozytor i pisarz wydał nową płytę "Remembrance".

Płyty Ketila Bjornstada (a także jego literacka biografia Liv Ulman pt. "Linia życia") są dość łatwo dostępne nad Wisła. Jego kompozycje znalazły się nawet na ścieżce dźwiękowej do filmu "S@motność w sieci" Witolda Adamka (wcześniej z jego usług korzystali reżyserzy tacy jak Jean-Luc Godard czy Ken Loach). Mimo to nazwisko Bjornstad nie uruchamia w Polsce wyobraźni tak jak Garbarek czy Gustavsen, a szkoda...

"Floating" - album nagrany w trio z Merlin Mazur na perkusjonaliach i Palle Danielsonem na kontrabasie deklasuje w mojej opinii np. "The Ground" tria Torda Gustavsena.
Takiej jak tam swobody i miejsca na indywidualność w klasycznym jazzowym trio, doprawdy ze świecą szukać. Bjornstad wydał ponad 50 płyt. Te najbardziej znane to m.in. muzyczne projekty z wiolonczelistą Davidem Darlingiem ("The Sea", "The River", "Epigraphs") czy wybitne koncertowe nagranie sprzed kilku lat "Live in Leipzig" na swój fortepian i gitarę elektryczną Terje Rypdala.

W tym roku Bjornstad znów sformował trio. Do współpracy zaprosił swojego wieloletniego współpracownika, tytana norweskich bębnów Jona Christensena i bardzo ostatnio zajętego (obecnego na albumach m.in. "Third Round" Manu Katche czy "Restored Returned" Tord Gustavsen Ensemble) saksofonistę Tore Brunborga. Wszystkie kompozycje jak i cały album noszą wspólny tytuł "Remembrance".

Już w pierwszym fragmencie słychać o co na tym krążku chodzi - liryczna kompozycja, poetycki fortepian Bjornstada uzupełniony melodyjnym tenorem Brunborga, przełamane niepokornymi bębnami i talerzami Jona Christensena. To fascynująca gra tego ostatniego przebija się tu na pierwszy plan, i chociażby dlatego warto sięgnąć po tę płytę. Z czasem jednak nabiera się pokory i docenia także delikatność kompozycji leadera, zaczyna się śledzić ewolucje kolejnych odsłon "Remembrance". Oryginalne jest prowadzenie zespołu przez Bjornstada - dyskretnie określa daną harmonie, dając czy to prowadzić temat, czy to improwizować Brunborgowi (V, VII). Mimo tego wycofania fortepianu na drugi plan, słuchacz poszukuje go, jak busoli. Nie raz zresztą ma się wrażenie, że melodię tematu inicjuje perkusja Christensena (III, VI)...

Płyty słucha się jednym tchem - od początku do końca - tak z resztą została nagrana - w trakcie krótkiej, jednodniowej sesji.
Gdzieś zasłyszane "Remembrance" od razu przykuwa uwagę. Muzyka na tej płycie to wcale nie słodka sielanka. Dużo tam refleksyjności, emocji, poszukiwań, niepokoju, nastrojów, które rzeczywiście skłaniają do zwolnienia tempa i, zgodnie z tytułem albumu, wspomnień i grzebania w pamięci.
To piękna, nietuzinkowa, poruszająca płyta, która dla nikogo nie będzie "zbyt trudna"

Gorąco polecam,
Kajetan Prochyra

a tutaj próbka albumu

Natalie Merchant "Leave Your Sleep"

2010-06-22T14:07:00.000-07:00

Zapraszam do przeczytania mojej, bogato ilustrowanej youtubem, recenzji płyty Natalie Merchant "Leave your sleep" tutaj.

Zbigniew Seifert Quartet "Nora"

2010-06-14T04:45:00.000-07:00

Tutaj, jak się właśnie dowiedziałem, pierwsza (nie tylko w sieci) opinia o płycie "Nora" kwartetu Zbigniewa Seiferta, wydana przez GAD Records. Jam to nie chwaląc się...

WSJD - subiektywny przewodnik - Dzień Pierwszy

2010-06-13T05:24:00.000-07:00

Zbliża się kolejna edycja Warsaw Summer Jazz Days. Choć jazzowi malkontenci zawsze już będą twierdzić, że to już nie ta impreza co kiedyś, zdecydowanie warto między 1-4 lipca zająć sobie miejsce w Sali Kongresowej (szczególnie, że tym razem bilety na WSJD już od 30 złotych za dzień!).

Historia warszawskich festiwali jazzowych jest długa, więc pełna i wzlotów i upadków. Ostatnimi laty stolica zdaje się oddawać prym na polu jazzu innym polskim miastom. Pojawiły się nowe festiwale (świetna Jazzowa Jesień w Bielsku Białej, doskonałe Kody w Lublinie, Ladies Jazz w Gdańsku), prężnie działają ośrodki w Legnicy czy Zabrzu. Łatwo w takiej sytuacji przeoczyć fakt, że tegoroczne Warsaw Summer Jazz Days zapowiada się wyjątkowo atrakcyjnie. Przyjadą i znane dobrze gwiazdy (Pat Metheny Group, Pharaoh Sanders, King Crimson) i te mniej znane a utytułowane w świecie (zdobywca ubiegłorocznej Grammy, znakomity wokalista Kurt Elling). Najważniejsi jednak będą ci, którzy prawie wcale jeszcze (z nieznanych przyczyn) nie pojawiają się w polskim jazzowym obiegu.
Obok dwóch świetnych młodych (i już utytułowanych) zespołów Portico Quartet i Mostly Other People do the Killing mocną reprezentacje będzie miał jazz o korzeniach... hinduskich: pianista Vijay Iyer Tio oraz saksofonista Rudresh Mahanthappa z... Davidem Gilmorem...
Przewinie się przez Kongresową wielu fantastycznych jazzowych wariatów!

Ale po kolei...

Dzień Pierwszy
Portico Quartet
Mostly Other People do the Killing
Pharoah Sanders

O Portico Quartet pisałem już wcześniej. Im dłużej słucham ich najnowszej płyty Isla i oglądam ich klipy na youtube’ie, tym bardziej nie mogę się doczekać ich koncertu. Prosto z Glastonbury, gdzie wystąpią dla kilkutysięcznej (a może i większej) publiczności przylecą nad Wisłę. Twórczy, szaleni, oryginalni. To może być jeden z najciekawszych występów tegorocznej edycji WSJD

Kwartet Mostly Other People do the Killing to również młodzi i dość szaleni muzycy. Szaleni jednak dużo bardziej w amerykańskim stylu. W ich muzyce pobrzmiewa zasłuchanie w jazzowych legendach (Charlie Parker, amerykańskie śpiewniki Gershwinów, Portera) ale przede wszystkim ich chęć do zabawy i miłość do free jazzu. Bawią się grą, mają niebywałą energię. Jestem pewien, że kończyny publiczności w Kongresowej będą stukać do rytmu, zanim ich właściciele zorientują się, że uroczy standard „Night In Tunisia” przerodził się dawno w pędzącą kulę jazzowego ognia. Mogą też zacząć koncert od demontażu perkusji na potrzeby zaimprowizowanego przedstawienia kukiełkowego…

Pharoah Sanders to spotkanie z legendą. To nie tylko bliski współpracownik Johna Coltrane’a, ale też uosobienie naturalności, pasji, energii i furii w jazzie. Ornette Coleman nazwał go „prawdopodobnie najlepszym tenorzystą świata”.

Portico Quartet

2010-06-08T05:36:00.000-07:00

Przed mniej więcej tygodniem przyjąłem propozycję pisania o płytach i muzyce na łamach portalu ontheroad.com.pl
Widać już tego pierwsze efekty. Mój tekst o Portico Quartet dostępny jest tutaj
Wkrótce ukażą się tam kolejne noty - np. o płycie "Nora" kwartetu Zbigniewa Seiferta.
Polecam (się i portal ontheroad.com.pl) najserdeczniej.

Na blogu cały czas pojawiać się będą różne moje muzyczne wariactwa (właśnie teraz słucham płyty grupy FOOD), zapisy radioJazzowych wywiadów (wkrótce relacja z wczorajszego spotkania z Mari Boine) oraz inne moje jazzowe i jezzowe sympatie.

Życzę przyjemnej lektury,
i jeszcze przyjemniejszego słuchania,
kajtek

Jutro Mari Boine w Filharmonii Narodowej

2010-06-06T13:45:00.000-07:00

a także od jutra jej ostatnia płyta "Sterna Paradisea" polecaną płytą radiaJazz.fm.
Moja notatka o albumie wkrótce, a na dobranoc wybór filmów pt. "tak może być jutro w Filharmonii..."
Wiele wskazuje na to, że będę miał przyjemność być na koncercie, a jak dobrze pójdzie także porozmawiać z Artystką. Nie wiem czy uda mi się dotrzeć na 22gą do studia na "Klimat..." - postaram się.

Trochę zmian

2010-06-06T02:37:00.000-07:00

Niebawem moje posty będą ukazywały się także pod innym adresem, o czym poinformuję najszybciej jak się da. Gotowe są już teksty o Portico Quartet i płycie "Nora" Zbigniewa Seiferta.

W związku z charakterem tego nowego miejsca odkopuję moje ulubione nagrania z szufladki "world music", głównie z wydawnictwa RealWorld Records.
Kto jeszcze go nie zna, niech czem prędzej wertuje ich katalog.
A kto zna, może nie wie jeszcze o istnieniu RealWorld Remixed, gdzie single z promowanych płyt dostępne są do pobrania jako odrębne ścieżki po to, by internauci mogli jak tylko chcą na nowo je sklejać i tworzyć swoje remixy. Dużo tam brzmień klubowo-tanecznych, stąd tym bardziej moim ulubionym mixem pozostaje stary, bo już 3 letni kawałek niejakiego Pegasusa.

Tak brzmi oryginał, angielska wersja przeboju "Przybyli ułani pod okienko":

A tak nowy-super-mega-mix:

Poza tym ogromnie polecam, może niebawem coś więcej napisze o tej nienowej już płycie "Imagined Village".

Już drapią Gabriela...

2010-06-02T03:01:00.000-07:00

Na początku tego roku ukazała się płyta Petera Gabriela pt. "Scratch my back" (podrap mnie po plecach). Na krążku znalazło się 12 utworów wykonywanych przez Artystę w towarzystwie jego córki Melanie, Jasona Rebelo przy fortepiania, specjalnie powołanej orkiestry London Scratch Orchestra oraz The Choir of Christ Church Cathedral z Oxfordu. Żadnych gitar ani bębnów a także... żadnej kompozycji Petera Gabriela.

Muzyk sięgnął po utwory innych artystów: od gwiazd, takich jak Davida Bowie ("Heros"), Lou Reed "The Power of the ("Heart") czy Radiohead ("Street Spirit (Fade Out)" po kompozycje mniej znanych wykonawców takich jak Bon Iver ("Flume") czy założony w 2003 roku w Kanadzie Arcade Fire (doskonały "My body is a cage").

Płyta "Scratch my back" będzie miała swój ciąg dalszy ("I'll scartch yours" - ja podrapię ciebie). Zaangażowani w projekt muzycy zamienią się rolami. Paul Simon wykona Gabrielowe "Biko", w sieci krąży już koncertowa wersja "Solsbury Hill" w wykonaniu Lou Reeda a na stronie wytwórni RealWorldRecords pojawiło się, dużo czystsze nagranie kompozycji "Mercy Steer" w wykonaniu grupy Elbow.

Mercy Street by RealWorldRecords

Część pierwsza "Podrap mnie" jest piękna. Kameralna, osobista, a przy tym (po to teoretycznie nagrywa się covery) Gabriel ze wszystkich zebranych utworów uczynił własne.
Jaka będzie cześć druga?

ech... :-)

Brad Mehldau "Highway Rider"

2010-05-31T02:56:00.000-07:00

Długo odkładałem wpis o tej płycie, chcąc napisać coś niezwykle mądrego, co najmniej dorównując poziomem do choć jednej nuty albumu "Highway Rider". A czas mijał... mijał. i minął.
Będzie więc krótko i na temat:

Kto jeszcze nie wie: Brad Mehldau wydał nowy, studyjny, dwupłytowy album w towarzystwie orkiestry kameralnej, Joshua'y Redmana na saksofonie, Matta Chamberlaina na perkusji i Jona Briona, który pokrzykiwał na wszystkich jako producent albumu (doświadczony chociażby współpracą przy Largo).

Jeśli ktoś nie wie jeszcze kim jest Brad Mehldau, to wiele stracił...
Moim zdaniem to najciekawszy dziś pianista jazzowy tej planety. Jego koncert w tokio ("Live in Tokyo") może konkurować z Jarrettowskim "Live in Koeln", choć podobne jest w tych albumach tylko instrumentarium. To Mehldau wprowadził do jazzowego światka kompozycje Nicka Drake'a (River Man), Radiohead (Paranoid Android czy Exit Music to a film)a ostatnio nawet Sound Garden (Black hole sun). Choć wydawało się, że słyszeliśmy już wszystko, Brad Mehldau stworzył swój styl pianistyki jazzowej. Oczywiste więc, że najwięksi gatunku zapraszają go do współpracy: Pat Metheny (dwuczęściowe przedsięwzięcie Metheny/Mehldau i Metheny/Mehldau Quartet), Michael Brecker (zaprosił go do swego opus magnum - Pilgrimage), Wayne Shorter (Alegria), Charlie Haden (American Dreams)...
A do tego choć jest Amerykaninem, pięknie mówi po Holendersku - czego się nie robi dla miłości?

A nowa płyta?
"Highway Rider" brzmi świetnie. Można jej słuchać bez przerwy przez 365 dni i nie nudzić się ani chwili. Przez miesiąc można studiować chociażby dwunastominutowe "We'll Cross The River Together" - w bajkową narrację smyczków i Redmana wprasza się improwizacja Mehldaua, która brzmi jak z zupełnie innej płyty, która przypadkiem właczyła się na drugim odtwarzaczu, tworząc genialny mix. A to tylko najbardziej zewnętrzna z warstw tej kompozycji. Z kaprysu ("Capriccio") uczyć mógłby się nie jeden kompozytor nadwiślański, i to nie tylko klaskania...
...a otwierające całą płytę "John Boy" i "Don't be sad" to chyba najpiękniejszych melodii jakie słyszałem od dawna.

Do tego wszystkiego "Highway Rider" jest albumem koncepcyjnym - muzyczną ilustracją, czy raczej to opowieść jest ozdobą dźwiękowej podróży. Jak pisze Mehldau: Highway Rider jest o podróży zdala od domu ale i o powrocie do domu. Część tej podróży należy odbyć w samotności a część z innymi.

Nie ma sensu więcej pisać. Zapraszam do słuchania!

a tutaj mała próbka:

Mycale: The Book of Angels Volume 13

2010-05-30T23:43:00.000-07:00

Ayelet Rose Gottlieb - głos
Sofia Rei Koutsovitis - głos
Basya Schecter - głos
Malika Zarra - głos

Odkąd przekonałem się, że, wbrew powszechnej opinii, John Zorn jest sympatycznym, otwartym, życzliwym i naprawdę mądrym gościem, z jeszcze większą nabożnością studiuję stronę wydawnictwa tzadik records. Wspominałem już, że w każdy czwarty wtorek miesiąca Zorn wydaje nową płytę - czyli na ten rok zaplanował 12 premier. W rzeczywistości pod szyldem tzadika ukazują się co miesiąc 3-4 nowe albumy, co - przy utrzymaniu tempa da ponad 40 nowych tytułów z datą 2010.
Penetrując świat realny i wirtualny w poszukiwaniu tych nowych dźwięków natrafiłem na (niespodzianka) piękną płytę.

4 młode wokalistki spotkały się pochylając nad muzyką Johna Zorna z drugiej księgi Masady, i słowem zaczerpniętym raz to z Bibli, raz od mistyka i poety sufickiego Rumi raz od bardziej zagadkowego niż mistycznego pisarza portugalskiego Fernando Pessoy. Śpiewają a capella po hebrajsku, arabsku, francusku w jidysz i ladino...
Zaproszone damy mieszkają w Nowym Jorku, ale ich korzenie sięgają miejsc i tradycji najróżniejszych. Basya Schecter może być znana dociekliwym z grupy Pharaoh's Daughter, który (chyba jako pierwsza) wprowadziła do katalogu Tzadika, a za tym i w najbardziej na świecie znane źródło żydowskiej awangardy jazzowej, pieśni w ladino i w ogóle spojrzenie czy posłuch na muzykę Żydów Sefardyjskich. O twórczości Ayelet Rose Gottlieb napisano w JazzTimes'e: to zaskakujące jak przystępna może być awangarda. Ma na koncie płytę w tzadiku, ale śpiewa też standardy, ma swój sekstet, projekt na perkusjonalia czy na fortepian i głos. Sofia Rei Koutsovitis jest Argentynką. W 2009 roku otrzymała nagrodę najlepszej jazzowej latynoskiej wokalistki. Zachwyciła się nią i publiczność Carnegie Hall i Maria Schneider. Teraz przyszła kolej na Zorna.Malika Zarra do Wielkiego Jabłka przyjechała z Maroka, jej strona internetowa jest cała w odcieniach różu a muzyka to połączenie tradycji Magrebu, z tym co dziś w muzyce in.
Wszystkie te doskonałe składniki tworzą przepiękny kolaż muzyczno-kulturowy. Każda z 13 pieśni stanowi oddzielny drobiazg, ozdobę, biżuterię, która dźwięki swojej prostocie i czystości - same głosy, żadnych dodatków, maszyn - jest uniwersalna, piękna i chyba nie może się znudzić.

Dla mnie "Mycale" jest podróżą po muzyce, kulturach, językach i ich brzmieniu dużo ciekawsza od najnowszej, długo wyczekiwanej płyty pewnego dobrze znanego Bobby'ego.

Leszek Kułakowski Ensemble piccolo "Code Numbers"

2010-05-30T05:15:00.000-07:00

Leszek Kułakowski - fortepian
Krzysztof Gradziuk - perkusja
Piotr Kułakowski - kontrabas

Leszek Kułakowski wydał jedną z bardziej enigmatycznych książeczek do płyt, i jednocześnie chyba najciekawszy polski album jazzowy w tym roku. A to wszystko w jednym pudełeczku z napisem "Code Numbers".

"Żyjemy w czasach totalnego postępu technologicznego i rozwoju globalnej komunikacji. Każdy z nas korzysta ze zbioru kodów cyfrowych, dokonując transakcji finansowych, zakupów, czy korzystając z elektronicznych gadżetów" - pisze Kułakowski, dość jasno, w książeczce dołączonej do jego najnowszej płyty. Później jednak zaczynają się schody: "Proponowaną Muzyką próbuję definiować cyfrowo muzyczne zdarzenia. Naczelną ideą koncepcji płyty Code Numbers są stosunki między dźwiękami - wertykalne i linearne. Poszczególne utwory są skonstruowane według kodów cyfrowych odwzorowujących muzyczne spotkania. Interesują mnie zdarzenia w pionie - harmonika, zagęszczenie faktury, plany dźwiękowe. Wiele inspirujących wydarzeń dzieje się poziomo - stosunki interwałowe, powyginana melika, zabawa czasem, nakładanie wzorów rytmicznych. Tytuły utworów to wymienione już wcześniej kody, współczesne piny muzyczne 1212222, 44244, 66665 itd."
Na szczęście na koniec Kułakowski dodaje: "Nie zamierzam się zagłebiać teoretycznie i analizować poszczególnych utworów - zapraszam tylko do słuchania Muzyki"

Nie wiem czy udając krytyka powinienem również udawać, że wiem dokładnie co Artysta ma na myśli. Czym są muzyczne spotkania i jak się je cyfrowo, a co dopiero akustycznie koduje.
Wiem natomiast, że płyta Code Numbers jest czarująca.

Trudno po takim wprowadzeniu Autora napisać coś mądrego o jego muzyce.
Jeśli nie można mądrze, to spróbuję od siebie:
Cały ten wstęp z książeczki, wydaje mi się głęboko ironiczny. "Cyfrowa muzyka" Kułakowskiego jest doskonałym zaprzeczeniem cyfrowych brzmień, jakimi jesteśmy otoczeni. Jest tu za to wszystko czego szukam w albumach fortepianowych, czy w nagraniach klasycznego trio a może w ogóle. Jest charakter, piękno, liryka i trans. Jest niebanalna sekcja - szczególnie poszukujący w szmerach i hałasach Krzysztof Gradziuk (RGG, Obara Trio). Jest tajemnica i nieoczywistość. To nie jest płyta, którą usłyszy się w czyściutkiej kawiarni, jedząc tartę i wypełniając na laptopie pola w arkuszu kalkulacyjnym (choć aż roi się tam od code numbers). Słuchacz zatapia się w tej muzyce.

Szczególnie podobają mi się "dodatki" czyli motywy "Free" - zaimprowizowane przez muzyków w studio. Sam autor stawia sprawę jasno: "Najpiękniejszy utwór płyty nosi tytuł Dolina Charlotty" i nie rzuca słów, ani nut na wiatr.

Płyta spod znaku włącz - usiądź - zasłuchaj się - zadumaj się - uśmiechnij się.
Polecam!
Kajetan Prochyra

próbki albumu tutaj a także przez cały najbliższy tydzień w pasmach dziennych RadiaJAZZ.fm.

Dagadana

2010-05-30T03:25:00.000-07:00

Dagadana jest super.
Tak chcę zacząć tekst o tym zespole i ich debiutanckiej płycie pt. "Maleńka".
A możnaby inaczej: "Dagadana to polsko-ukraińskie trio" albo "...to DAGA Gregorowicz z Poznania i DANA Vynnytska ze Lwowa oraz Miko Pospieszalski z Częstochowy" lub też "...to połączenie jazzu, folku i elektroniki". Jednak zamiast zaglądać w szufladki i paszporty po prostu kupcie ich płytę!

Jeśli nie wierzycie na słowo, może przekonają was nazwiska artystów współtworzących ten album: jest Gaba Kulka (nie bez powodu najmodniejsza dziś polska wokalistka), Tomasz Duda (saksofonista, członek elity polskiej niezależnej muzyki improwizowanej: Pink Freud, Mitch&Mitch czy Baaby), Afrojax (wokal) i Remigiusz Zawadzki (beaty) z Afrokolektywu, czy Karim Martusewicz z VooVoo, który u Dagadany gra na pile.
A może chcecie usłyszeć jak można w muzyce wykorzystać fluorescencyjnego szczurka? Tak... Błażej Domański gra na szczurku w utworze "Bosa na Rosie".
Może wreszcie chcecie usłyszeć nagranie "Akademia", do którego teledysk pochłonął 2 km folii?
Dagadana promuje "Maleńką" w Polsce i na Ukrainie. Grali już na Open'erze, zagrają w studio im. Agnieszki Osieckiej w Trójce ale i w... Maroko, gdzie jako jedyny europejski zespół wystąpią na festiwalu "Muzyka pustynii".
Jak na debiutantów to chyba niezły początek...

A muzyka?
Zespół czerpie inspiracje po równo z muzyki improwizowanej i tradycyjnej, wszystko zanurzając w swoim nowoczesnym brzmieniu i wyobraźni. Śpiewają po polsku lirycznie („Bosa na rosie”, „Sny”), po ukraińsku z przytupem („Roman”, „Szumila liszczina”) – a czasem i tak i tak („Kolor szczęścia/Kolir szczastia”, „Maleńka”). Raz w rytmie ragga Wygadana DAGADANA/Wesoła od rana („Dagadana”), raz w rytm tanga Chodźmy w tan/Chodźmy w tango/Chodźmy grać („Tango”), a czasem na ludowo i choć padało, choć było ślis/to uciekało to świniorzysko („Świniarz”). Dagadana w każdym stylu uwodzi szczerością i kreatywnością. Choć sporo na płycie zabawy elektroniką, nigdy komputer nie dominuje głosów dam, czy żywych instrumentów.

Czuje się w brzmieniu zespołu, że nie jest to zbiór przypadkowych ludzi. To świetni muzycy, którzy nie tylko mają wspólny pomysł na granie, ale też każde na własną rękę poszukuje ścieżek dalszego rozwoju: Daga eksperymentuje z głosem i przetwornikami, Dana rewelacyjnie, obok wokali nagrała na płycie ścieżki instrumentów klawiszowych, Mikołaj pilnuje basu i jazzowego pierwiastka tego albumu. A goście-przyjaciele? Te 11 osób to przecież jedna Dagadana!

Ogromnie bym chciał by Dagadana nie była tylko „niezwykłym, oryginalnym, ekstrawaganckim przedsięwzięciem” w niszy –folk, –elektro, –jazz. Ich muzyka jest przystępna, porywająca i intrygująca. Mam nadzieję, że na drodze to ich komercyjnego sukcesu nie stanie fakt, że są zbyt dobrzy.

a tutaj płyta do posłuchania

Judith Berkson "Oylam"

2010-05-30T03:22:00.000-07:00

Uwaga piękna płyta!

Manfred Eicher ma już od dawna swój zbiór muzyków, głównie europejskich, skandynawskich, często (choć nie zawsze) bliżej drugiej młodości. Na ECMowskich płytach grają oni w najróżniejszych konstelacjach i właściwie zawsze efekt ich muzycznego spotkania wart jest uwagi.
Kiedy jednak ukazuje się informacja, że Eicher wydaje płytę debiutantce, w dodatku zza oceanu, w dodatku płytę solową ciekawość wzrasta...

Judith Berkson jest sopranistką, pianistką, akordeonistką, kompozytorką a nawet kantorem w Synagodze.
Ma na koncie ma m.in. współpracę ze Stevem Colemanem, Kronos Quartet a także dobrze przyjętą płytę "Lu-lu" (Peakock Recordings). Prowadzi zepół "Platz machen", reinterpretujący muzykę żydowską. Swojego czasu zagrała nawet koncert w Krakowie na Festiwalu Kultury Żydowskiej.
Jej najnowsze dziecko nazywa się "Oylam", czyli świat, rzeczywistość, to co stworzone.
Płyta jest szalona, piękna a nawet fascynująca.

Choć Berkson obok klasycznego fortepianu ywykorzystuje ma płycie brzmienia elektro-akustyczne Rhodesa, Wurlitzera czy Hammonda, brzmienie "Oylam" definiuje jej głos. Płyta na początku wydaje się prosta i kameralna, jakby nagrywana była wieczorami, w pustym mieszkaniu, trochę dla zabawy, ćwiczeń czy dla kurażu. Po kilku utworach wychodzi na jaw, że album jest bardzo dokładnie przemyślany.
Fortepianowe "Goodby friend" stanowi klamrę kompozycyjną całości, w której mieszczą się i mieszają idiosynkrastyczne kompozycje takie jak "Inside good times", "Me re do", w których głos Berkson gra, bawi się z jej instrumentami - gonią się, chowają, przekrzykują, przybierając kolejne nastroje w kolejnych odsłonach. W tę nowoczesność, czy awangardę ekspresji wplecione są dwa ukłony w stron klasyków: Cole'a Portera ("All of You") i braci Gershwinów ("They can't take that away from me"). Dopisując się niejako do tradycji jazzowych śpierwników Berkson przetwarza je, piosenki zamieniając w dźwiękowe podróże z przygodami.
Najbardziej niezwykłym i chyba najpiękniejszym elementem "Oylam" Berksonowskie wykonania pieśni z tradycji żydowskiej - hymn kantoralny "Ahavas Oylam" i zupełnie zjawiskowe wielogłosowe wykonanie w jidysz i a capella "Hulyet, Hulyet". W ten nastrój świetnie wpisuje się jej interpretacja "Der Leireman" Franza Schuberta.

Jak widać "Oylam" jest przebogatą podróżą przez różnorodne fascynacje muzyczne Judith Berkson. Pod wspólnym mianownikiem jest głosu i pianistyki spotykają się klasyka jazzu z awangardą i eksperymentem, tradycja żydowska z XIX wiecznym romantyzmem. Całość tworzy nowoczesny, a za razem wolny od sezonowych mód, kompletny, spójny - piękny Album.

a tutaj jego próbka

P.S.
Warto przy tej okazji wspomnieć, że, choć nie często, ECM wydaje płyty poszukujących wokalistek, by wspomnieć Meredith Monk, czy - mniej znaną - Normę Winstone (ostatnia, świetna płyta "Distances"). Polecam wszystkie Autorki.

John Zorn na festiwalu Kody

2010-05-17T13:53:00.000-07:00

W sobotę rozpoczął się w Lublinie, po raz drugi, choć wydaje się, że to raczej XXII edycja, Festiwal Tradycji i Awangardy KODY.
Na inauguracje, co wydaje się wręcz niebywałe, wystąpiło trio w składzie:
Laurie Anderson - John Zorn - Bill Laswell.
Zamiast tego ostatniego anonsowano pierwotnie Lou Reed'a, niestety mój wielki idol nie mógł przyjechać do polski z powodów zdrowotnych. Nie mniej jednak, festiwal Kody zainaugurowano z wielką mocą.

Co szczególnie chwali się organizatorom, przed wieczornym koncertem na Zamku Lubelskim odbyły się spotkania z Anderson i z Zornem.
O tym drugim chciałbym dziś napisać, do Laurie wrócimy, kiedy ukaże się jej nowa, pierwsza od 10 lat, płyta pt. "Homeland".

Będąc już na miejscu dowiedziałem się, że nie ma najmniejszych szans na przeprowadzenie klasycznych wywiadów z gwiazdami. Nie kamuflując się nadmiernie zasiadłem na sali wydziału humanistyki UMCS. Zorn nie zasiadł za żadnym prezydialnym stołem, nie miał przygotowanej prezentacji w PowerPontcie, nie wziął nawet do ręki mikrofonu. Siadł z boku, możliwie blisko audytorium i powiedział: czy są jakieś pytania?
Były...
Oto moja spec-notatka z tego spotkania:

Pyt: Słuchając Twoich ostatnich nagrań można odnieść wrażenie, że się wyciszyłeś, uspokoiłeś. Czy jest tak w rzeczywistości? A poza tym coraz rzadziej można usłyszeć Cię jako instrumentalistę, czemu?

Zorn: Nigdy nie uważałem się za instrumentalistę. Zacząłem grać na saksofonie po to, aby mieć kontakt z innymi muzykami - zdobyć ich zaufanie i pracować z nimi. Od 8 roku życia interesuje mnie przede wszystkim wyobrażanie sobie muzyki i przekazywanie jej artystom.
A jeśli chodzi o coraz więcej liryczności w mojej muzyce... Muzyka to dla mnie życie, nie styl życia. Cały czas uczę się nowych rzeczy, więc moja muzyka pogłębia się wraz z moim doświadczeniem. Wierzę, że to co teraz robię, jest dojrzalsze, pełniejsze od tego, co tworzyłem wcześniej.

Pyt: Czym Twój nowy klub The Stone różni się od Tonica?

Zorn: Przez 30 lat graliśmy z przyjaciółmi w klubach. W klubach, w których ludzie palili papierosy, pili alkohol. Po koncercie czuliśmy się jak gówno. Często zaczynaliśmy grać w małych klubach. Coraz więcej ludzie chciało słuchać naszej muzyki, więc i kluby się powiększały. Ale nasza muzyka nie służy do picia piwa, więc właściciele zaczęli mieć do nas pretensje: "to jest duży klub, a wasi fani nie kupują nic w barze, co to za ludzie?" I albo my musieliśmy się wynosić, albo klub nie miał na czynsz i musiał się zamknąć. Taki los spotkał Tonic.
The Stone nie jest klubem. Nie ma tam piwa, nie można palić, nie sprzedajemy tam niczego. Oprócz muzyki. 100% pieniędzy z biletów idzie do artystów, którzy grają danego wieczoru. 100%. Z czego więc płacimy czynsz? Raz w miesiącu gramy koncert - rent-party. Dochód z tego jednego koncertu idzie na opłaty. To stary zwyczaj z East Village, jeszcze z lat 40tych.
Dzięki takiej swobodzie finansowej artyści mogą pozwolić sobie na pełną swobodę.
Istotną cechą The Stone jest też tryb kuratorski: jeden artysta zostaje kuratorem miesiąca i to on zaprasza muzyków, decyduje kto co i kiedy zagra.
Ten model będzie działał wszędzie tam, gdzie jest wspólnota - gdzie są ludzie, którzy chcą słuchać muzyki.

Pyt: Co sądzisz o dotacjach rządowych, które przeznaczane są na przedsięwzięcia mainstreamowe, takie jak Lincoln Center Wyntona Marsalisa? Czy istnieje w USA program wspierający awangardę?

Zorn: Pracuje się dla tego, kto płaci. A ja nie chcę pracować dla rządu. Poza tym uważam, że granty, wbrew pozorom, zabijają kreatywność. Ja chcę działać tak:
wyobrażam sobie projekt - zapraszam muzyków - nagrywamy - muzyka trafia do ludzi.
By tak pracować założyłem Tzadik Records.
W systemie grantowym wymyśla się projekt, wypełnia wielotomowy formularz, czeka się, dostaje się odpowiedź odmowną, czeka się rok, wypełnia się papiery jeszcze raz, czeka się, dostaje się zgodę, czeka się i wreszcie może można zacząć pracować. W wyniku tego realizuje się projekt, który wymyśliło się dwa lata wcześniej. Ja sam rocznie realizuję 15 swoich projektów.
Muzyka to: szczerość, wyobraźnia, rzemiosło i pasja.
a nie granty.

Pyt: Mówisz, że inspiruje cię kabała, mistycyzm żydowski, ale i punk rock, nosie itd. Czy nie jest to postmodernistyczna gra?

Zorn: Nie rozumiem co to jest postmodernistyczna gra. Czy ty sam wiesz co to znaczy?
A jeśli chodzi o moje szerokie zainteresowania, to znamy je już co najmniej od czasów bitników czy hipisów - aż po iPod shuffle. Świat jest dziś różnorodny i myślę, że potrzeba kompozytorów i muzyków, którzy potrafią tworzyć różnorodną muzykę. Z drugiej strony, kiedyś ludzie patrzyli na nowości z zainteresowaniem, teraz bardziej z niechęciom a nawet agresją. Pochłonęły nas kategorie i szufladki. Lubimy to co znamy i potrafimy skatalogować.

Pyt: Jak spotkały się wasze muzyczne drogi z Lou Reedem i Laurie Anderson? Czy masz może jeszcze innych wymarzonych partnerów do grania?

Zorn: Jednym z sekretów kreatywności jest umiejętność pracy z tym materiałem, którym w danym momencie dysponujesz. Nie mam więc żadnych wymarzonych partnerów.
Z Laurie znam się od 1978 a z Lou od '82. Pierwszy raz grałem z Lou w 1992 roku w Monachium na organizowanym przeze mnie festiwalu Radical Jewish Culture. Tam przedstawiłem Reedowi Laurie. Mam chyba taki dar poznawania ze sobą ludzi, którzy potem się pobierają.
Jeśli chodzi o ten projekt, zaczęło się tak, że parę lat temu wychodziłem z księgarni i po drugiej stronie ulicy zobaczyłem Lou Reeda. Podbiegłem, zapytałem jak się masz. Zaczęliśmy gadać. A nie widzieliśmy się kilkanaście lat. Gadało się dobrze. Potem nadarzyła się okazja i mięliśmy razem zagrać. W ostatniej chwil Lou powiedział, że może będzie lepiej, jeśli zagra sam, ze swoim zespołem. Powiedziałem: "nie ma sprawy". Lou wszedł na scenę, a po chwili zaprosił mnie do grania. I to było świetne!
Takie rzeczy w East Village zdarzają się codziennie. Od kilkudziesięciu lat. Wychodzisz rano z domu, spotykasz kogoś, a wieczorem nagrywacie razem płytę.

Pyt: Czy pamiętasz swój koncert 3 lata temu w Poznaniu? Czy wkurzyłeś się, że synagoga w której mieliście grać, została przerobiona na basen?

Zorn: To było ciężkie. Tak, pamiętam. Czy byłem wkurzony? To chyba nie to słowo... Właściwie brak mi słów by to opisać... W dodatku podczas koncertu nie wypompowano wody z basenu, wszędzie napuszczono dymu. Ludzie stali wokół tego basenu... W miejscu, gdzie w synagodze przechowuj się torę, jest teraz miejsce ratownika...

Pyt: Jak wspominasz współpracę z Cracow Klezmer Band (obecnie Bester Quartet)?

Zorn: Nigdy z nimi nie grałem ani nie spotkaliśmy się w studio, ale wysłałem im swoje nuty, a nie robię tego prawie nigdy. To perfekcjoniści - tak jak ja. To świetni muzycy, mam do nich pełne zaufanie. To co zrobili z moją muzyką jest znakomite.

Pyt: Jak zmieniła się twoim zdaniem scena Radical Jewish Culutre?

Zorn: Dobre pytanie. Myślę, że nie zmieniła się tak bardzo. Różnica polega na tym, że coraz więcej ludzi interesuje się tą muzyką i coraz więcej muzyków chce tworzyć nową muzykę żydowską. Zaczynaliśmy z garstką osób w Nowym Yorku, a teraz osób są tysiące, na całym świecie.

Pyt: Piszesz dużo muzyki do filmu. Jak pracujesz z reżyserami?

Zorn: Reżyserzy zgłaszają się do mnie i jeśli film mi się spodoba, wtedy piszę do niego muzykę. Reżysera nigdy nie ma w studio. Konsultuję z nim jedynie wstępne założenia, czasem instrumentarium.

Pyt: Co sądzisz o nielegalnym obiegu muzyki w internecie?

Zorn: Czasami myślę, że muzyka powinna być dla świata, więc za darmo. Ale muzycy muszą przecież z czegoś żyć. Jako dziecko kradłem płyty ze sklepów, albo przegrywałem od znajomych, ale kiedy miałem pieniądze to chciałem kupować płyty. Oczywiście, że sprzedaż płyt maleje. W zeszłym roku straciliśmy 110 tysięcy dolarów, ale ja nie myślę o tym jak o tragedii, ale jak o wyzwaniu. Lubie wyzwania.

Pyt: Na koniec, pewnie domyśliłeś się, że jestem dziennikarzem. Dlaczego tak nasz nie lubisz?

Zorn: Jesteś dziennikarzem? Get the fuck out of here! /śmiech/.
Nie lubię dziennikarzy, dlatego, że wydaje im się, że nie różnią się od muzyków, że wszystko rozumieją. A nic nie rozumieją. Kiedy wydajesz płytę, to tak, jakbyś wydawał na świat swoje dziecko. A oni tylko czekają na to by je rozszarpać. Potem piszą recenzję tak, jakby ich głos był słowem Boga, a nie jednego, sfrustrowanego faceta. Dziennikarstwo zmieniło się w pornografię. Do tego jeszcze jeśli napiszesz tekst, to twój naczelny potnie go tak, by zrozumiał go najgłupszy człowiek świata. Ludzie głupieją coraz bardziej. Politykom się to podoba, bo łatwiej rządzić bandą głupoli. A muzyka ma swoją polityczną siłę co pokazały lata 60te.

Na koniec dodam tylko bardzo wyraźnie: nie jest to mój wywiad z Johnem Zornem a tekst powstały w oparciu o moje notatki ze spotkania Zorna z fanami, w którym brałem udział. Część pytań jest moja, część zadali inni zgromadzeni, choć np. pytanie o muzykę filmową zadałem Zornowi po spotkaniu, kiedy wiedział już, że jestem dziennikarzem. Powiedziałem mu również, że słuchaczom "Klimatu..." podoba się bardzo jego ostatnia płyta.
Zorn: Która?
Ja: "In the search of the miraculous".
Zorn: It's a good one!! There is a next one comming "Goddess" - you gonna love it.

Tekst jest absolutnie nieautoryzowany. Nie pobieram żadnego wynagrodzenia za jego publikację itp. Jako dziennikarz różnię się tu od zwykłego fana jedynie może nieco większym tupetem.

Po długiej przerwie, ale...

2010-05-10T12:09:00.000-07:00

...warto było czekać, czy może warto poczekać jeszcze trochę...
DZIEJE SIĘ!

W sobotę rusza w Lublinie festiwal KODY.
Już pierwszego dnia zagrają razem John Zorn Lou Reed i Lourie Anderson. Prosto z Nowego Jorku, i to z najbardziej awangardowego klubu nad rzeką Hudson czyli z The Stone.
Zagrają szaleńczo, tak jak szalona jest ich wspólna płyta sprzed roku.

Będę tam i, mam wielką nadzieję, uda mi się Artystami zamienić choć parę zdań. Wszystko oczywiście do usłyszenia w mojej audycji w radioJazz.fm, ale (może wreszcie starczy mi impetu) na tym blogu.

Zaraz potem, w poniedziałek w Filharmonii Narodowej Mari Boine. Dawno już zapowiadałem ten koncert, wciąż zasłuchany w najnowszą płytę Pieśniarki "Sterna Paradisea".

Nie długo później powrót do Lublina, gdzie w ramach "Kodów" usłyszeć będzie można muzykę Philipa Glassa i Arvo Parta.

Do tego w między czasie Grażyna Auguścik i dawno niesłyszany Jarosław Bester z (dawniej Cracow Klezmer Band) Bester Quartet a także festiwal Nowej Muzyki Żydowskiej (16-18 maja).

a do tego nowe polskie płyty od: Piotra Wyleżoła "Live" (materiał zbliżony do opisywanej tu płyty "Children's Episode", tyle że w zmienionym, poszerzonym składzie o Adama Pierończyka na saksofonach i Dawida Dorużkę na gitarze), Leszka Kułakowskiego "Code Numbers", braci Smoczyńskich "New Trio", a wkrótce kolejne...

Do tego Tzadik Records co miesiąc wydaje 4 nowe płyty, o dziwo coraz spokojniejsze (część dziś w Klimacie o 22:00), nakładem ECMu ukazała się - tu to słowo naprawdę nie jest puste - zjawiskowa płyta Judith Berkson pt. Oylam. Wkrótce też nowy Keith Jarrett z Charliem Hadenem, nowy Terje Rypdal, Ketil Bjornstad.

Dzieje się.
Szczegóły, mam nadzieje, wkrótce.
Na razie chceck this out...
i do usłyszenia w poniedziałki po 22:00 w radioJazz.fm

"An Education" (Była sobie dziewczyna)

2010-03-28T03:04:00.000-07:00

Co? Soundtrack? Pomysły się im skończyły?
Nic podobnego.
Sam byłem zdziwiony i sceptyczny, kiedy zobaczyłem okładkę albumu, wyglądającą dokładnie tak samo jak wszystkie inne ścieżki dźwiękowe dużych produkcji filmowych.
Wygląda jednak na to, że tak samo jak film, tak i kompozycje mu towarzyszące, pod przykrywką popularnego "produktu kultury" przemycają dużo, dużo, dużo więcej.

"An Education" (polski dystrybutor wie lepiej, tytułując obraz: "Była sobie dziewczyna") to film Lone Scherfig, duńskiej reżyserki m.in. "Wilbur che się zabić" czy "Włoski dla początkujących". Doceniono go zarówno na festiwalu niezależnych filmów Sundance (nagroda publiczności w konkursie kina światowego, najlepsze zdjęcia w dramacie zagranicznym) jak i w Los Angeles - 3 nominacje do Oscara (najlepszy film, najlepsza aktorka pierwszoplanowa, najlepszy scenariusz adaptowany).
Elżbieta Królikowska-Avis tak napisała o filmie na łamach miesięcznika "Kino" (3/2010):
"Zapowiedzi filmu sygnalizują klasyczną komedię romantyczną. I zapewne tak można byłoby ten obraz gatunkowo zakwalifikować, gdyby nie dwa zastrzeżenia: po pierwsze fabuła to udramatyzowane pamiętniki znanej dziennikarki Lynn Barber, a po drugie - emocjonalne zawirowania życiowe głównej bohaterki, Jenny, noszą wszelkie znamiona doświadczeń całej generacji. Czy to w Londynie, Paryżu czy w Warszawie."

Tyle aby zachęcić Was do pójścia do kina.
Teraz przekonać chcę Was także do sięgnięcia po płytę.

Rok 1962 był chyba ostatnim, w którym Brytyjska młodzież szukała inspiracji po drugiej stronie kanału La Manche, a nie Oceanu Atlantyckiego - pisze w komentarzu do scenariusza Nick Hornby - Na początku lat 60tych Londyn wciąż jeszcze wspominał wojenną zawieruchę. Amerykański rock'n'roll, amerykańskie wozy, amerykańskie dziewczyny to produkty powojennego dostatku USA. Wielka Brytania z wojny wyszła zrujnowana.

Na płycie znajdziemy 20 przebojów.
Część stanowią złote przeboje (choć dziwnie zapomniane przez rozgłośnie radiowe) takie jak Sous Le Ciel de Paris Juliette Greco, Sweet Nothin's Brendy Lee czy Tell the Truth Raya Charles'a. Część to nowe, świetnie wpasowane nagrania młodych gwiazd takich jak Duffy (Smoke without fire), Melody Gardot (Your Heart Is As Black As Night), Madeleine Peyroux (J'ai Deux Amours).
Pomiędzy nimi roi się od muzyki, która dla wielu będzie zupełnie nieznana. Kto pamięta dziś Floyda Cramera (pianistę Elvisa czy Roya Orbisona), Mel'a Torme (autora kompozycji "Merry Christmas to You"), Billy'ego Fury'ego, który w pierwszej połowie lat 60tych odnotował ok 30tu szlagierów na listach przebojów? Każda piosenka odsyła nas do pożółkłych, ale arcyciekawych kart historii muzyki rozrywkowej.
Całość uzupełniają kompozycje napisane bezpośrednio do tego filmu przez Paula Englishby'ego.

Ścieżka dźwiękowa do filmu "An Education" jest wspaniałą kapsułą czasu. Przenosi nas w świat sprzed elektrycznych gitar, epoki Rolling Stonesów i Beatlesów. Do świata, w których jazz był muzyką pop.

Polecam!
Kajetan Prochyra

Trudno nadążyć...

2010-03-20T07:52:00.000-07:00

Nie wiem czy to ja pilniej śledzę wydarzenia muzyczne, czy to rok 2010 jest taki obfity w interesujące nowości płytowe...
Już od dawna chcę napisać o:

- nowych płytach LADO ABC
(płytę Cukunftu wyświęciłem już na antenie radiJazz.fm, podobnie, choć mniej gorliwie świetnych Mitch & Mitch
- W tym tygodniu trafiła do mnie bardzo ładna płyta grupy Dagadana pt. "Maleńka"
- Już od ponad tygodnia mierzę się z najnowszym przedsięwzięciem muzycznym Wacława Zimpla - grupą Undevided i ich nagraniem "Passion". W przedświątecznej audycji 29go wywiad z W.Z. oraz Pasja może i w całości...

a do tego świat nie śpi...

- Nowy, pierwszy od ośmiu lat, album Bobby'ego McFerrina Vacabularity - rozmowa z artystą umówiona na ostatni wtorek miesiąca...
- Brad Mehldau + goście = dwupłytowy albom "Highway Rider"
- ukazała się też nowa płyta Manu Katche, ale niestety tradycyjnie nijaka

poza tym, mniej przeze mnie wyczekiwane, co nie znaczy, że mniej interesujące nowe płyty:
- zespołu ufundowanego przez basistę E.S.T. o nazwie Tonbruket
- solowe nagranie Hiromi Uehary

i wiele innych, które nie gdzieś zakopały się w stosie innych nowości...
Stopniowo będę nadrabiał zaległości, a zacznę prawdopodobnie od nowej płyty tria Macieja Tubisa Live in Luxembourg - ogromnie popularnej w wielkiej brytanii - niedostępnej jeszcze nad Wisłą...

Maciej Obara Special Quartet"Four"

2010-03-14T03:20:00.000-07:00

Maciej Obara - saksofon altowy
Ralph Alessi - trąbka
Mark Helias - kontrabas
Nasheet Waits - perkusja

Żeby było zabawniej trzecia autorska płyta Macieja Obary nosi tytuł "Four" - cztery. Tym większy to jednak wyraz szacunku dla muzyków, którzy spotkali się w brooklińskim studio w styczniu tego roku. Poza tym nazywanie jej "three" mogłoby budzić zbyt oczywiste skojarzenia z "free" a to zdradzałoby zbyt wiele.

A więc kim jest tytułowa "czwórka"?

Maciej Obara to wielka nadzieja polskiej muzyki improwizowanej. Najpierw kilka lat temu wygrał Bielską Zadymkę Jazzową - w nagrodę wydał pierwszą płytę swojego zespołu pt. "Message from Ohayo"(z Maciejem Grabowskim i Krzysztofem Gradziukiem, stanowiącymi również G.G. w formacji RGG).
Potem przyszła koncertowa współpraca z Tomaszem Stańko (New Balladyna Quartet), z Maciejem Grzywaczem (płyta "Fourth Dimension) a w zeszłym roku druga płyta w trio pt. "I can do it".
Dzięki tym osiągnięciom, a może dzięki własnym ogromnym ambicjom, otrzymał Obara stypendium, która na kilka miesięcy pozwoliło mu przenieść się do Nowego Yorku, gdzie pod swoje skrzydła wzięli go, poznani na bielskich warsztatach, amerykańscy improwizatorzy.

Ralph Alessi, który płyty "Four" jest praktycznie równoległym leaderem, trębacz, kompozytor i nauczyciel, ma na swoim koncie wspólne nagrania z muzykami takim jak Steve Coleman, Uri Caine, Don Byron, Ravi Coltrane, czy Liberation Music Orchestra Charliego Hadena. Jest inicjatorem akcji "Szkoła Improwizacji", wykłada na wydziale jazzu NY University.

Mark Helias to przede wszystkim kontrabasista zespołu Anthony'ego Braxtona. Jego gra przekracza granice jazzu, bardziej i głębiej zmierzając w stronę muzyki współczesnej, sonorystyki i czystej improwizacji. Gra koncerty z najróżniejszych składach - od występów solowych, przez duet basowy jako "The Marks Brothers" z Markiem Dresserem, trio BassDrumBone z Gerry'm Hemingway'em i Ray'em Andersonem i co tylko może sobie wyobrazić.

Nasheet Waits nosi ciężar nazwiska swojego ojcia Freddi'ego Waitsa - perkusisty w zespołach m.in. Elli Fitzgerald, Sonny'ego Rollinsa, Maxa Roacha, McCoy Tynera. Jednak i syn zdobywa uznanie - jego płyta "Black Stars" wybrane płytą roku 2001 przez New York Times a on sam okrzyknięty najbardziej ekscytującym obecnie perkusistą wg. Jazz Times.

Płyta "Four" z wierzchu robi wrażenie trudnej, hermetycznej, bardzo free. Kiedy jednak poświęcić jej więcej uwagi, wielką radość sprawi np. kompozycja "Duo", w której równolegle improwizują Obara i Alessi. Zapada w ucho najspokojniejsza, najbardziej melodyjna kompozycja "Eye to eye". Z kolei "Honey Lips" czy, otwierające album "Morph" to spora dawka bardzo nowojorskiej, trochę Masadowej energii.
W utworach Obary słychać nauki Tomasza Stańko, ale już przetworzone, wzbogacone temperamentem i poszukiwaniami młodego alcisty. Świetnie słychać to w utworze "So?", który zaczyna się bardzo grzecznie, by potem melodia ustąpiła miejsca brzmieniom kontrabasu Heliasa, który jakby badał możliwości brzmieniowe instrumentu, by potem wdać się w pojedynek z bębnami Nasheeta Waitsa.

To co robi Maciej Obara jest nietypowe jak na polską scenę jazzową. Właśnie... jazzową? Dla Obary ważniejsze od wpisania w tradycję gatunku są własne poszukiwania w improwizacji. Poszukiwania zakrojone na bardzo szeroką skalę. Nie kisi się we własnym sosie ani nie tarza w krajowych splendorach. Jedzie do nowojorskiej mekki i gra z lepszymi od siebie. Dawno nie słyszeliśmy takiej polskiej płyty.
Na jesieni ukaże się kolejna Obary pamiątka z NYC - tym razem w trio.
Plotkarze czekają też na płytę M.O. wydaną przez ECM - wieść niesie, że Manfred Eicher od pierwszej płyty obserwuje naszego muzyka.

Obara tą płytą wpuszcza bardzo dużo świeżego powietrza do naszego muzeum polskiego jazzu. Należy otworzyć szeroko okna i słuchać.

RadioJazz.fm poleca,

Kajetan Prochyra

p.s.
Album ten będzie od poniedziałku polecaną płytą w radioJazz.fm - będzie więc można usłyszeć ją w pasmach dziennych a także w mojej jutrzejszej audycji (+wywiad z M.O. oraz płyty "Four" do wygrania...).
Zapraszam

p.p.s.

a tutaj moje wrażenia z warszawskiego koncertu Obara Special Quartet

Miguel Zenón "Esta Plena"

2010-03-10T09:24:00.000-08:00

Miguel Zenón - saksofon altowy, głos
Luis Perdomo - fortepian
Hans Glawischnig - kontrabas
Henry Cole - perkusja
Hector "Tito" Matos - głos, pekrusjonalia (Requinto)
Obanilu Allende - głos, pekrusjonalia (Segundo)
Juan Gutierrez - głos, pekrusjonalia (Seguidor)

Ostatnio moje iberoamerykańskie tęsknoty dają o sobie znać. Lekarstwem na nie jest ostatnia płyta Miguela Zenona. 34 letni alcista pochodzi z Puerto Rico. Nauki pobierał jednak już w USA. Po debiucie w Fresh Sound New Talent (tak jak niedawno nasz Piotr Wyleżoł) zakotwiczył w wytwórni Marsalis Music i tam wydał już cztery płyty.
W między czasie nagrywał wespół z Liberation Music Orchestra Charliego Hadena i Carli Bley czy z San Francisco Jazz Colective (wespół z Davem Douglasem czy Joe Lovano).

Oglądając film "Ojcze Nasz" (rez Christopher Zalla) ma się wrażenie, że w Nowym Yorku, a pewnie w całych Stanach istnieje państwo w państwie, tworzone przez emigrantów z południa Ameryk. Co i raz słyszy się o projektach wprowadzenia hiszpańskiego jako drugiego oficjalnego języka Wuja Sama.
Miguel Zenon pokazuje jak Amerykanin może nie kaleczyć języka Cervantesa a Latynos Shakespeare'a. Coltrane'owy saksofon spotyka się z głosami i rytmiką plena - muzyki prosto z Puerto Rico.

“Na początku chciałem dowiedzieć się jak najwięcej o własnej kulturze. Kiedy opuściłem Puerto Rico, zanużyłem się na bardzo długo w jazz. Dorastałem przy dźwiękach plena, ale na poważnie zainteresowałem się tą muzyką dopiero kiedy sam zacząłem komponować. Postanowiłem ją zbadać, by dowiedzieć się więcej o moich korzeniach, o tym kim jestem i skąd pochodzę. Tak narodziła się "Esta Plena". - opowiada Miguel Zenon.

Plena jest dzieckiem hiszpańskiej kolonizacji: łącząc afrykańską rytmikę z europejskimi harmoniami i melodyką. W XIX wieku w mieście Ponce na południu Puerto Rico pieśni plena służyły jako nośnik bieżących informacji, wyśpiewywanych do rytmu panderos (bebny, takie jak ten z okładki płyty M.Z.). Były to pieśni patriotyczne, protest-songi, piosenki miłosne i żartobliwe, często chwalące samą muzykę.

Tak też jest na płycie Zenona w tytułowym utworze:
Ta muzyka raduje moje serce,
ta muzyka daje mi satysfakcję,
z gitarą i przyjaciółmi,
z Borinquen (Puerto Rico) przynoszę ją
i śpiewam aż po Nowy York

ale już w utworze "Que sera de Puerto Rico" (czyli co będzie dalej z Puerto Rico?):

Zapomniano tradycje
Nikogo nie obchodzi nasza kultura
nikt nie szanuje naszych zwyczajów
Ludzie wolą tanz budy
zakupy i wyrzucanie pieniędzy
kiedy pytam o korzenie,
nikt nie chce ze mną gadać.

Skorumpowani politycy,
i przestępcy
niszczą moją ziemię
Która dłużej już nie wytrzyma
Ale nikt tego nie widzi
Ludzie nie wiedzą, że trzeba ratować nasz kraj.

Ropa drożeje każdego dnia,
a Portorykańczycy kupują kolejne samochody
jak gdyby nigdy nic.
Ale kiedy dosięgnie nas krach,
będzie trzeba przesiąść się na rowery.
albo biegać wszędzie na piechotę.

Mam nadzieję, że pewnego dnia
będzie lepiej.
Musimy jednak obudzić świadomość
Każdy powinien się dołożyć,
bo nasze Borinquen zasługuje na wiele więcej

Muzycznie na płycie spotyka się świetny kwartet jazzowy Zenona z muzykami plena. Płyta jest oczywiście gorąca i pełna latynoskiego temperamentu, jednak zamykanie jej w szufladce "latino" byłoby krzywdzące. Leader, nie tylko zebrał na płycie świetne kompozycje, wybitnie prowadzi zespół, ale przede wszystkim świetnie gra: chyba więcej słucha Parkera niż Coltrane'a, ale ma już swój styl. Na wyżyny wznosi się równie pianista Luis Perdomo. W najspokojniejszym na płycie utworze "Calle calma" szansę dostaje basista Hans Glawischnig, którego minutowe solo otwiera balladę. Nie muszę dodawać jak ważne miejsce w takiej południowej stylistyce odgrywa perkusista.

Najważniejsza jest jednak sama muzyka, spotkanie dwóch pełnoprawnych partnerów: tradycji latynoskiej i amerykańskiego jazzu - i przede wszystkim przyjemność jaką daje słuchanie płyty "Esta plena".
Z ogromną ciekawością czekam jego koncertu 1 lipca w Warszawie w ramach Warsaw Summer Jazz Days.

Gorąco polecam.